ทิ
พวรรณ พ่
อขั
นชาย
ทบทวนวรรณกรรม / 14
เขี
ยนได้
และพู
ดภาษาได้
ถู
กต้
องสมกั
บคํ
าว่
าผู
้
มี
วั
ฒนธรรมหรื
อมี
ชี
วิ
ตที่
ดี
มี
คุ
ณภาพการศึ
กษาจึ
งเป็
น
เทคโนโลยี
ทางศี
ลธรรม การควบคุ
มปริ
มณฑลของชี
วิ
ตทางสั
งคมผ่
านการอ่
าน เขี
ยนพู
ดที่
ถู
ก
หลั
กการผ่
านความรู
้
และวั
ฒนธรรมความคิ
ดเรื่
องวั
ฒนธรรมไม่
ใช่
เรื่
องของความสมานฉั
นท์
หรื
อสิ่
ง
ที่
เป็
นไปตามธรรมชาติ
แต่
คื
อผู
้
ผลิ
ตและผลิ
ตซํ
้
าระบบคุ
ณค่
าและความสั
มพั
นธ์
เชิ
งอํ
านาจ
แนวคิ
ดเรื่
องความสั
มพั
นธ์
เชิ
งอํ
านาจทางการศึ
กษา ยั
งมี
อี
กแนวคิ
ดหนึ
่
งที่
มี
มุ
มมองใน
เรื่
องของภาษา โดยประสิ
ทธิ
์
ลี
ปรี
ชา (วารสารทางวิ
ชาการคณะสั
งคมศาสตร์
มหาวิ
ทยาลั
ยเชี
ยงใหม่
2550 : 276-309) เสนอแนวคิ
ดว่
า ระบบการศึ
กษาและภาษาเป็
นส่
วนหนึ
่
งของเทคโนโลยี
ทางอํ
านาจ
(technologies of power) อั
นสํ
าคั
ญที่
รั
ฐไทยใช้
ในกระบวนการสร้
างชาติ
เพื่
อนํ
าพาประเทศไปสู
่
ความ
ทั
นสมั
ย (modernity) กั
บทั
้
งเป็
นกลไกหลั
กในการหลอมรวมผู
้
คนที่
ล้
วนแล้
วแต่
มี
ความหลากหลาย
ทางวั
ฒนธรรมและชาติ
พั
นธุ
์
ที่
อาศั
ยอยู
่
ภายใต้
เส้
นแบ่
งพรมแดนความเป็
นประเทศและอํ
านาจรั
ฐ
เดี
ยวกั
นให้
กลายเป็
นไทยนอกจากนี
้
เนื
้
อหาหลั
กสู
ตรที่
ผู
้
เรี
ยนได้
รั
บการถ่
ายทอดในระบบโรงเรี
ยน
นั
้
นเป็
นเรื่
องของ “โลกที่
ถู
กนํ
าเสนอให้
” (proposedworld) ความสั
มพั
นธ์
ในวิ
ถี
ชี
วิ
ตจริ
งของชาว
ชนบท เป็
นชุ
ดของข้
อมู
ลข่
าวสารที่
มี
ความเชื่
อมโยงกั
นที่
ถู
กนํ
าเสนอผ่
าน “งานแห่
งวั
ฒนธรรม”
(workof culture)
จากแนวคิ
ดของปั
ญหาทางการศึ
กษา และความสั
มพั
นธ์
เชิ
งอํ
านาจระหว่
างภาครั
ฐกั
บ
ประชาชนดั
งกล่
าวข้
างต้
นทํ
าให้
มี
แนวคิ
ดที่
จะหาทางแก้
ปั
ญหาที่
เกิ
ดขึ
้
น โดยใช้
แนวทางในการ
พั
ฒนามนุ
ษย์
ซึ
่
ง HumanDevelopment Foundation (2001) ได้
กล่
าวถึ
งแนวคิ
ดการพั
ฒนามนุ
ษย์
(HumanDevelopment) โดยมี
หลั
กการดั
งนี
้
-
การพั
ฒนาโดยมี
มนุ
ษย์
เป็
นศู
นย์
กลางของการพั
ฒนา
-
เป้
าหมายของการพั
ฒนาเพื่
อให้
มนุ
ษย์
มี
ทางเลื
อกในชี
วิ
ตมากขึ
้
นประกอบด้
วย 4
ปั
จจั
ยหลั
ก ได้
แก่
ความเสมอภาค (equality) ความยั่
งยื
น (sustainability) การผลิ
ต (production)
และการให้
อํ
านาจ (empowerment)
-
มุ่
งพั
ฒนาศั
กยภาพของมนุ
ษย์
และทํ
าให้
มนุ
ษย์
มี
คุ
ณค่
าในตั
วเอง
-
ทํ
าให้
มนุ
ษย์
ใช้
ศั
กยภาพของตั
วเองได้
อย่
างเต็
มความสามารถ
นอกจากนี
้
ไพฑู
รย์
สิ
นลารั
ตน์
(วารสารครุ
ศาสตร์
จุ
ฬาลงกรณ์
มหาวิ
ทยาลั
ย 2544 : 11-
24) ได้
กล่
าวถึ
งการพั
ฒนาการศึ
กษาแนวทางใหม่
โดยพั
ฒนาศั
กยภาพของมนุ
ษย์
(HumanPotential
Approach) มี
หลั
กว่
า การปฏิ
รู
ปการศึ
กษาที่
แท้
จริ
งจะต้
องให้
มนุ
ษย์
มี
ศั
กยภาพ มี
เสรี
ภาพ และมี
ประสิ
ทธิ
ภาพที่
จะเลื
อกชี
วิ
ตของเขาอย่
างมี
ค่
ามี
ความหมาย และมี
ความเหมาะสมด้
วยตั
วของเขาเอง
แล้
วสั
งคมและโลกก็
จะมี
ศั
กยภาพ เสรี
ภาพและประสิ
ทธิ
ภาพตามมาเองประกอบไปด้
วยการพั
ฒนา
ศั
กยภาพเป็
นแกนกลางแล้
วอาศั
ยแนวทางร่
วม6ประการดั
งนี
้
