ne191 - page 25

17
เป็ นกับสิ่งที่ เป็ น อํานาจดังกล่ าวจะดํารงอยู่ได้ก็ ด้วยเครื อข่ายที่หนาแน่ นของอํานาจหน้าที่ ที่จะแผ่
รั ศมีบริหารจัดการพื้นที่ทางสังคมและการปฏิ บัติ ทางสังคม
นอกจากแนวคิดเรื่ องอํานาจที่มีความสัมพันธ์กับชุ มชนแล้ว ในการพัฒนาชุ มชนจําเป็ น
จะต้องพิจารณาถึง “ทุนทางวัฒนธรรม” และ “ภูมิปัญญา”ของชุมชนท้องถิ่นนั้ นๆด้วย เพราะทุน
ทางวัฒนธรรมและภูมิปัญญา เป็ นรากฐานสําคัญของการพัฒนา เป็ นความรู้ที่ สั่งสมและถ่ายทอดกัน
มาเป็ นเวลานานและแสดงถึงอัตลักษณ์ของชุมชนของตนเองด้วย
DavidThrosby, 1999 (อ้างในดิเรกปัทมสิ ริ วัฒน์และคณะ, 2549) ได้นิ ยามความหมาย
ของคําว่ า “ทุ นวัฒนธรรม” ว่ าหมายถึง “ทรั พย์สิ นทางปั ญญาที่สั่ งสมมาในอดีตมี คุณค่ าต่อมนุษย์
และความต้องการของสั งคมนอกเหนือจากการให้ คุ ณค่าทางเศรษฐกิจ”
นอกจากนี้ ยังอธิบายเพิ่ มเติมว่าทุนวัฒนธรรม เป็ นสิ่ งที่มีมูลค่าและให้คุ ณค่าต่อวิถีชีวิต
ของสั งคมในทางใดทางหนึ่ ง เช่นทําให้สั งคมอยู่กันอย่างสมานฉันท์ ช่ วยจัดระเบียบสังคม ในทาง
เศรษฐศาสตร์ เป็ นสิ่งที่ก่ อให้เกิดอรรถประโยชน์ต่ อสังคมและปั จเจกแต่ทุ นวัฒนธรรมก็เป็ นสิ่ งที่ไม่
จีรั งมันเปลี่ยนแปลงไปตามสิ่ งแวดล้อมและเทคโนโลยี เช่ นการทอผ้าที่เป็ นวิ ถีชี วิตดั้ งเดิมของคน
ไทย เมื่ อมีโรงงาน มี เครื่ องจักรเข้ามา ซึ่ งสามารถทอผ้าได้ รวดเร็ ว และราคาถูกกว่ า หรื อเมื่ อ
การแพทย์แผนใหม่เข้ามาแทนที่ การแพทย์แผนโบราณความต้องการของผู ้ คนก็เริ่ มเปลี่ยนแปลงไป
วัฒนธรรมเป็ นสิ นค้ามี คุ ณ ( merit goods ) ในความหมายเชิงเศรษฐศาสตร์ การผลิ ต
และบริ โภคสิ นค้าไม่เพียงเป็ นความพอใจของผู ้ เสพและผู ้ แสดงวัฒนธรรมแต่ ยังมีคุณประโยชน์ ต่อ
สั งคมส่วนรวมหรื อคนส่วนใหญ่ เช่นการศึ กษานอกจากประโยชน์ ต่อผู ้ เรี ยนคื อทําให้ได้ มีค่าจ้าง
แรงงานตําแหน่ งหน้าที่ดี ขึ้นแล้วยังเป็ นผลดีต่ อส่วนรวมคือช่ วยลดภาระของสังคม
DavidThrosbyอธิ บายความสัมพันธ์ ระหว่างทุนวัฒนธรรมกับการพัฒนาทางเศรษฐกิจ
ไว้ดังนี้ ว่า
1) ช่วยส่ งเสริมประสิ ทธิภาพในทางเศรษฐกิจช่วยสร้ างโอกาสให้ประชาชนมีอาชี พที่
เกี่ ยวเนื่ องกับวัฒนธรรมสร้างรายได้ ส่ งเสริ มเศรษฐกิจให้ ท้องถิ่น เช่นการท่องเที่ ยวเชิ งวัฒนธรรม
การจําหน่ายของที่ระลึก
2) ส่ งเสริ มให้เกิดความเป็ นธรรมทางสังคม เช่นความเชื่ อว่าคนมีบุญเกิ ดมารํ่ ารวยควร
ช่ วยเหลือคนจน ให้มีความเมตตากรุ ณาต่อเพื่อนมนุ ษย์
3) อาจจะมี อิทธิ พลต่ อการกําหนดเป้ าหมายทางเศรษฐกิ จและสั งคมของปั จเจกและ
ส่ วนรวม เช่ นเป้ าหมายของการทํางานแบบพออยู่พอกินไม่สะสมความมั่งคั่งจนเกิ นไปไม่ควรเสี่ ยง
เก็งกําไรมากเกินไป