ne191 - page 12

ทิพวรรณ พ่ อขันชาย บทนํา / 4
มุกดาหารโดยชนเผ่าบรูอพยพมาตั้ งถิ่นฐานอยู่ ตั้ งแต่สมัยรัชกาลที่ 3และมีการอพยพครั้ งใหญ่อี กใน
ยุคสงครามอินโดจีนเมื่อครั้ งฝรั่งเศสเข้ามาครอบครองพื้นที่ สปป.ลาว เป็ นอาณานิคม
และจากการศึ กษางานวิจัยของสมใจ ศรี หล้า (วารสารสังคมลุ่ มนํ้ าโขง 2550) พบว่ า
กลุ่มชาติพันธุ์บรู มีภาษาและอัตลักษณ์เป็ นของตัวเองแต่ปัจจุบันชาวบรู กําลังประสบกับปัญหาภาวะ
วิกฤตทางชาติพันธุ์ กล่าวคือประชากรชาวบรู มีจํานวนลดน้อยลงมาก เนื่ องจากการอพยพโยกย้าย
การออกไปรั บจ้างทํางานที่ อื่นการแต่งงานกับกลุ่มชาติ พันธุ ์อื่ นการปิ ดบังซ่อนเร้นตัวเองเนื่ องจาก
อายความเป็ นบรู และไม่กล้าพู ดภาษาบรู ดังที่ กลุ่มชาวบรู อาวุโสกล่าวว่ า “ทุ กวันนี ้ภาษาและ
วัฒนธรรมของบรู เสื่ อมและจะหายไปในที่ สุด เพราะชาวบรู ที่มี ความรู้ อายความเป็ นบรู ไม่ กล้ าพูด
ภาษาตน ไม่ กล้ าแสดงตัวตนความเป็ นบรู กลัวคนอื่นรู้ ” และมีชาวบรู อาวุโสรายหนึ่ งเล่ าว่า “ลูกๆ
เขาไม่ ให้ พูดภาษาบรู เขาอายคนไม่อยากให้ คนอื่นรู้ ว่ าเป็ นข่ าพ่ อแม่ เลยไม่พู ด” ส่ งผลให้ภาษาบรูซึ่ ง
เป็ นมรดกตกทอดทางวัฒนธรรมของชาวบรู อันทรงคุ ณค่ากําลังจะสู ญหายไป ตลอดจนการ
เปลี่ยนแปลงของสั งคมภายนอกในกระแสโลกาภิวัตน์ ทําให้ชาวบรู จําเป็ นต้องมี การปรั บเปลี่ยน
วัฒนธรรมของตนเพื่อให้ สามารถดํารงชีวิตอยู่ได้อย่ างสอดคล้องเหมาะสมกับสภาวการณ์ต่ างๆที่
เปลี่ ยนแปลงไปวัฒนธรรมดั้ งเดิมของชาวบรู ก็เริ่ มเสื่ อมสลายถูกกลืนกลายและวัฒนธรรมบางอย่าง
ก็ ได้สู ญหายไปแล้วจากสังคมชาวบรู ในปัจจุบัน
นอกจากนี้ จากการสั มภาษณ์ คนในหมู่ บ้าน ก็ ได้ทราบว่ าชาวบรู มีทางเลื อกในการ
ดําเนิ นชี วิตของตนเองน้อยมาก ในแง่ ของการตั้ งถิ่ นฐานก็ ไม่มี กรรมสิ ทธิ์ ในที่ ดิ นของตนเอง
เนื่องจากรัฐบาลประกาศเป็ นเขตอุทยานแห่ งชาติ และการประกอบอาชีพการเกษตรก็ไม่สามารถทํา
สวนทําไร่ ทํานาได้มากเพราะสภาพพื้นที่ ส่ วนใหญ่เป็ นหิ นภูเขา จากการที่ถู กไล่ที่จากทางการทําให้
พื ้นที่ทํามาหากินยิ่งลดน้อยลงส่ วนอาชีพประมงก็ทําได้น้อยเนื่องจากชาวบรูขาดความรู้และอุ ปกรณ์
ที่ ทันสมั ยในการหาปลา อาชีพหลักของชาวบรู ก็ คื อการสานกระติ บข้าวและหวดซึ่ งสร้ างรายได้
ให้กับครอบครั วได้ไม่มากนักส่งผลให้ชาวบรู มีฐานะที่ค่ อนข้างยากจนคุ ณภาพชีวิตไม่ดีเท่ าที่ควร
เด็ กส่ วนใหญ่ จบการศึกษาระดับประถมศึ กษามั ธยมศึกษาตอนต้ น ก็ ต้องออกมาหางานทําเพื่ อ
ช่ วยเหลื อครอบครัวบางครอบครัวที่สามารถส่ งบุตรหลานเรี ยนต่ อได้ก็ ส่ งตามกําลังที่ มี โอกาส
ทางการศึกษาของเด็กชาวบรูจึงถื อว่ายังมีอยู่น้อยมากและความรู้ที่ ได้รับจากการศึกษาในโรงเรี ยนก็
ยังไม่เพียงพอต่อการสร้างทางเลื อกในการดําเนิ นชีวิตให้กับตนเอง
จากที่กล่ าวมาจึ งสรุ ปได้ว่า การจัดการศึ กษาเพื่อพัฒนาศักยภาพของชาวบรู จะเป็ น
หัวใจสําคัญในการพัฒนาที่จะช่วยให้ชาวบรู สามารถพัฒนาตนเองให้มีทางเลือกและโอกาสทางการ
ศึ กษามากขึ้นซึ่ งจะส่ งผลต่อการสร้างทางเลือกในการดําเนิ นชีวิตของชาวบรู ได้หลากหลายมากขึ้ น
อี กด้วย จากแนวคิ ดดังกล่าว ผู ้วิจั ยจึงเลือกแนวทางการจัดการศึ กษาแนวใหม่ของ รศ.ไพฑู รย์