ne191 - page 23

15
1) แหล่งการศึกษาทุกแหล่งในสั งคม
2) สร้างความแข็งแกร่ งของคนและสังคมไทย
3) กระจายอํานาจสู่หน่ วยปฏิบัติ
4)ทุกคนต้องเกี่ ยวข้อง
5) รู ปแบบและทางเลือกที่หลากหลาย
6) มีคุ ณภาพในทุกระดับ
จากแนวทางดังกล่ าวมีผู ้ที่มองในเรื่ องของความสําคัญของหลักสู ตรการศึ กษา โดย
สุ ลักษณ์ ศิวรั กษ์ (สังคมศาสตร์ การศึกษา 2551: 86-88) กล่าวว่ า กระบวนการทางการศึกษาไม่ ใช่
หลักสู ตร แต่หลักสู ตรคือเนื ้อหาที่ จะถ่ ายทอดความทรงจําทางวัฒนธรรม (culturalmemory) ผ่าน
วิชาต่ าง ๆ ในโรงเรียน (school subject) นั กทฤษฎีการศึ กษาเชิงวิพากษ์มองว่าหลักสู ตรคือคําถาม
ทางวัฒนธรรมกล่าวคือ จะเข้าใจหลักสู ตรได้จะต้องพิจารณาหลั กสูตรสถานศึกษาให้ สัมพันธ์กับ
พลวัตของวัฒนธรรมแสดงให้เห็นการเคลื่อนไหวของโครงสร้างวัฒนธรรมนั้ นๆด้วยนอกจากนี้
นักการศึ กษายังมองว่ าในหลักสู ตรที่ พัฒนาขึ้ นนั้ น ได้สะท้ อนความสัมพันธ์ทางสั งคมสถาบัน
และอัตลักษณ์ของสังคม เนื้ อหาที่ อยู่ในหลักสู ตรที่เป็ นด้านซ่ อนเร้น (hidden curriculum) อยู่นั้ น
แสดงให้ เห็ นถึงเนื้ อหาลึ กของรายละเอี ยดของรายวิชา ความสัมพันธ์ระหว่ างครูกับนักเรี ยน และ
ระหว่ างนักเรียนด้วยกันเองโดยด้านที่ ซ่อนเร้นของหลักสู ตรจะทําให้วัฒนธรรมหลักมีความเข้มแข็ง
ต่ อไป
นอกจากการเรี ยนการสอนจะประกอบด้ วยหลักสู ตรการศึ กษาที่จัดขึ้ นอย่างเป็ น
รู ปธรรมแล้วยังมีหลักสูตรการเรี ยนรู้อีกรู ปแบบหนึ่ งที่ถูกสร้างขึ้นโดยไม่มีลายลักษณ์อักษรและไม่
มีรูปแบบการจัดหลักสูตรที่เป็ นรู ปธรรมชัดเจนแต่กลับมีอิทธิพลต่ อการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมของ
เด็กนักเรี ยนเป็ นอย่างมากและบางอย่างอาจฝั งลึกลงไปถึงระดับความรู ้สึ กนึ กคิดและจิตวิญญาณของ
เด็กก็เป็ นได้ หลักสู ตรดังกล่าวถูกเรียกว่า “หลักสูตรแฝง” (HiddenCurriculum) มีนักคิดหลายคนได้
พยายามศึ กษาและอธิ บายถึ งความหมายและปรากฏการณ์ของหลักสู ตรแฝงที่มี อิทธิ พลต่อความ
เปลี่ ยนแปลงความคิดความเชื่อตลอดจนพฤติกรรมของเด็กนักเรี ยนได้
Michael Apple, 1971 (Apple,Michael. 1971 TheHiddenCurriculum and theNature
of Conflice. Interchange. Vol 2, No. 4, December)พบว่ าพฤติกรรมและทัศนคติ ความเชื่อตลอดจน
ค่ านิยมหลายอย่างที่เกิดขึ้ นกับนักเรี ยนและที่นักเรี ยนได้รั บเป็ นผลมาจากประสบการณ์ การเรียนรู ้ที่
ทางโรงเรี ยนไม่ได้ตั้ งใจจัดให้กับนักเรี ยนแต่อย่ างไรแต่เป็ นผลที่เกิดจากสิ่ งที่ นักการศึกษาเหล่านี้
เรี ยกว่าหลักสู ตรแฝง ยกตัวอย่างเช่นกรณี ประสบการณ์ การเรี ยนวิชาคณิตศาสตร์ กับครูที่ไม่ สนใจ
ว่านักเรี ยนจะมี เวลาทําการบ้านจํานวนมากๆได้ทันเวลาที่กําหนดหรื อไม่ ทําให้ นักเรี ยนมีทัศนคติที่