ct154 - page 124

116
พิธี กรรมเหล่านี้ แสดงให้เห็นว่า ความอุดมสมบูรณ์ของแหล่งน้าและป่าไม้ของท้องถิ่น และบรรพบุรุษได้
ใช้ชี วิตที่สัมพันธ์อยู่ กับการปลูกข้ าวและเก็บของป่ า ซึ่งการเล่าประสบการณ์ชีวิ ตบรรพบุรุ ษ ที่ถูกแสดง
ผ่านพิ ธีกรรมการแต่งงานนั้ น เป็นการส่งผ่านประสบการณ์ ชีวิ ตคนชองรุ่นพ่อแม่ไปสู่ลูกหลานที่กาลั งจะ
สร้ างครอบครัวใหม่ หมายความว่า ลูกที่ เคยเป็นสมาชิกครอบครัวชอง ได้ เข้ าสู่พิธี กรรมการเปลี่ยนผ่าน
ว่ า ลูกคนนั้นได้สร้าง “ครอบครัวชอง” ขึ้ นมาใหม่แล้ ว และเป็นที่ยอมรับแก่พ่อแม่ และผู้ใหญ่ในตระกู ล
ซึ่งพิธี กรรมที่แสดงถึงการเปลี่ยนผ่าน (Transition)จากสถานภาพเดิ มมาสู่สถานภาพใหม่ จาก ช่ วงอายุ
หนึ่งไปสู่อีกช่ วงอายุหนึ่ง
การยืนยันถึ งความเป็นชอง ภายใต้บริ บทของพิธีกรรมนั้ น พบว่า ในการถ่ายทาสารคดี
โทรทัศน์ เรื่อง “พบนักวิชาการท้องถิ่นจันทบุรี ” พิธีกรได้ถามคนชองที่มาร่วมสนทนาว่า “ชองเขาเป็ น
อย่างไร ต่างกับไทยเราอย่ างไร?” คาตอบจาก ชาวบ้าน กล่าวว่า “ต่างกันตรง เครื่องผี ที่มีลู กปัด กาไล
ผ้ าแดง ผ้าขาว ผ้าไหว้ ขนมกวน แล้วก็ขันหมากเอก…..เขายั งทากันอยู่ แต่ งงานวันนี้ก็ ต้องเซ่นผี ต้ อง
บอกผี เช่นกั น ถ้าลูกหลานฉั นจะมีผั ว ฉันก็ต้ องไปบอกผีให้มั น”(ธรรมสรคุ ณ และธรรม พันธุศิ ริสด.
2541: 5) ซึ่งก็หมายความว่า พิธี กรรมและเครื่องพิธี ในการจัดงานแต่ งงาน คือ สิ่งที่บ่งบอกถึงความเป็ น
คนชอง
สั ญลักษณ์ที่ ประกอบขึ้นเป็ นพิ ธี กรรมการแต่งงานชองนั้ น ทาให้เกิดความเป็นพวก
เดียวกัน เกิดสานึกในความเป็นอันหนึ่ งอันเดียวกัน สื บสายโลหิตมาจากบรรพบุรุษเดียวกั น และมีชะตา
ชี วิตอยู่ร่ วมกัน ซึ่งการปฏิ บัติหรื อการแสดงออกในความเชื่อและพิธี กรรมของคนชอง เป็ นการสร้าง
ความภาคภูมิ ใจในการมีบรรพบุรุ ษร่วมกั น ก่อให้ เกิดความรู้สึ กเป็นอันหนึ่งอันเดียวกั น ความต้องการ
รั กษากลุ่มชาติ พั นธุ์ของกลุ่ มตนเองไว้ และการนับถื อเครือญาติหรื อบรรพบุรุ ษร่วมกั นก็ เป็นการสร้าง
ความเป็นอันหนึ่งอันเดี ยวกันในหมู่ญาติพี่น้อง
อย่ างไรก็ตาม ชีวิ ตคนรุ่นใหม่ที่ต้ องเคลื่อนย้ ายเข้าออกท้องถิ่ นอยู่เสมอ และบางส่ วนก็
ต้ องโยกย้ายถิ่นฐาน (displacement) ไปทางานพื้ นที่อื่ น ก็ทาให้คนรุ่นใหม่ไม่ สามารถรับรู้เรื่ องราวชีวิ ต
ของคนท้องถิ่นในอดีต ซึ่ งกระบวนการในพิธี กรรม จึงเป็นส่วนหนึ่งของความทรงจาที่ ครอบครัวสามารถ
ถ่ ายทอดผ่านประสบการณ์ชี วิ ตสู่ลูกหลาน เพื่ อให้รู้สึ กสานึกว่า “เรา คื อชอง” และการเซ่นไหว้ผี
บรรพบุรุษในพิ ธีกรรมก็เป็ นกลวิธีทางวั ฒนธรรมในการสืบเชื้ อสายความเป็นชองจากรุ่ นหนึ่งมาสู่อีกรุ่น
หนึ่ง ซึ่งเป็ นส่ วนของพิธี กรรมที่เปลี่ยนผ่ านอย่างสมบูรณ์ เข้าไปสู่สถานภาพใหม่ ที่สามารถแทรกพื้นที่
ความทรงจาของบรรพบุ รุษมาสู่คนรุ่ นใหม่
3.2.2 สานึกร่วมทางวัฒนธรรมชอง
การเซ่นไหว้ผีบรรพบุ รุษ ภายใต้ พิธี กรรมบุญส่งทุ่งนั้ น เชื่อว่าการที่ มนุษย์ เราเกิดมาใน
โลกนี้ และมี อาการเจ็บไข้ได้ป่วย หรือมีอันเป็นไปต่างๆนาๆ นั้น เพราะมีพวกยมทูตจากยมโลกมาลงโทษ