ct154 - page 131

123
ไหว้ ผีบรรพบุรุ ษในการแต่งงานเล็ กนั้น เพื่อให้ผี บรรพบุรุ ษรับรู้ว่ า ครอบครัวมีสมาชิกใหม่ เพิ่มขึ้ น และ
ขอให้ผีบรรพบุ รุษดูแลคุ้ มครองสมาชิกใหม่ด้ วย นอกจากนี้ยั งปฏิบัติเพื่ อให้ฝ่ายพ่อแม่ และผู้หญิง รู้ สึกว่า
ตนเองไม่ ได้ “ผิดผี” ตามจารี ตประเพณี เนื่องจาก คนชองเชื่อว่ า การแต่งงาน ไม่เซ่นผี ไม่ไหว้ผี ไม่บอกผี
อยู่ด้วยกั นก็จะทากินไม่เกิ ดความเจริญในครอบครัว
3.1.3 พิธีกรรมผี หิ้งและผีโรง พบว่า ปัจจุบัน พิธีกรรมการเล่ นผีหิ้งและผีโรงไม่มี การ
ประกอบพิธี กรรมในครอบครั วหรือสายตระกู ลแล้ว เหลื อเพียงหิ้งผี ว่างเปล่ าเท่านั้น และบ้านเรื อน
เกือบทั้งหมดก็ ไม่พบว่ามี หิ้งผี ปรากฏอยู่ ภายในบ้าน และแม้ ว่ าพิ ธีกรรมนี้ จะสู ญหายไปแล้ว แต่ไม่ ได้
หมายความว่า คนชองจะไม่ แสดงถึงความเคารพผีบรรพบุรุษ เพราะสาหรับผู้อาวุโสยั งคงมีความเชื่อว่าผี
บรรพบุรุษยังคงวนเวียนอยู่ในท้องถิ่น คอยช่วยเหลือคุ้ มครองญาติพี่น้องของตนเอง โดยพบว่า ผู้อาวุโส
มี การร่วมกันเพื่อจั ดแสดงวัฒนธรรมการเล่นผีหิ้งผีโรง เป็นประจาทุกปี เพื่อไม่ให้พิธี กรรมผีหิ้งผีโรงต้อง
สู ญหายไปจากความทรงจาของท้ องถิ่น และเพื่อยืนยั นว่ าวิญญาณผีบรรพบุรุ ษยังคงวนเวี ยนอยู่ใน
ท้องถิ่น
3.2 การเซ่ นไหว้ผีบรรพบุรุ ษชองเพื่อสืบทอดสานึ กทางชาติพันธุ์ชอง พบว่า คนชองให้
ความสาคัญกับการเซ่ นไหว้ผี บรรพบุรุ ษ เป็นแก่นแกนทางวั ฒนธรรมชองที่ยังดารงอยู่อย่างไม่เสื่อม
คลาย และผูกสายสัมพั นธ์ทางเครือญาติของสายตระกูลต่างๆ เข้าไว้ด้วยกัน ซึ่งอธิบายได้ดั งนี้
3.2.1 การสื บทอดความเป็นคนชอง กรณี การเซ่ นไหว้ผีบรรพบุรุ ษในพิธี กรรมการ
แต่ งงาน เป็นการแสดงถึงการสืบทอดความเป็นชองจากผู้ใหญ่ไปสู่ลูกหลาน ด้วยกระบวนการพิ ธีกรรมที่
มี ความหมายของการเล่าประสบการณ์ ชีวิตในการผลิตของบรรพบุรุษ โดยมีนัยพิธี กรรม เป็นการส่ งผ่าน
ประสบการณ์ ชีวิ ตคนชองรุ่นพ่ อแม่ไปสู่ ลูกหลานที่ กาลังจะสร้างครอบครัวใหม่ หมายความว่า ลูกที่เคย
เป็นสมาชิ กครอบครัวชอง ได้เข้าสู่พิ ธีกรรมการเปลี่ ยนผ่านว่ า ลูกคนนั้นได้สร้ าง “ครอบครัวชอง” ขึ้นมา
ใหม่แล้ว และเป็นที่ยอมรับแก่พ่อแม่ และผู้ ใหญ่ในตระกู ล ดังนั้ นกระบวนการในพิธี กรรมจึงเป็นความทรง
จาที่ครอบครั วถ่ายทอดผ่านประสบการณ์ชีวิ ตสู่ลูกหลาน เพื่อให้ สานึกว่า “เรา คือชอง” และการเซ่น
ไหว้ผีบรรพบุ รุษก็เป็นกลวิธี ทางวัฒนธรรมในการสืบเชื้อสายความเป็นชองจากรุ่นหนึ่งมาสู่ อีกรุ่นหนึ่ง
3.2.2 สานึกร่วมทางวัฒนธรรมชอง กรณี การเซ่ นไหว้ผีบรรพบุรุษในพิธี กรรมบุญส่ ง
ทุ่ง โดยเชื่อว่าการที่มนุษย์เราเกิดมาในโลกนี้ และมีอาการเจ็บไข้ได้ ป่วย หรือมีอันตรายต่างๆ นั้น เพราะ
มี ยมทูตจากยมโลกมาลงโทษมนุษย์ ชีวิตความเป็ นอยู่ในแต่ละวั นจะมีเหล่ายมทูตคอยสอดส่องดู แลอย่าง
ใกล้ ชิด ชะตากรรมชีวิตขึ้ นอยู่กับท่านยมทูตทั้ งสิ้น จึงต้องมีการเซ่ นไหว้เพื่ อขอความคุ้มครองจากยมทูต
โดยพิธี กรรรมได้ผนวกรวมความเชื่อเรื่ องผีบรรพบุ รุษ ในความหมายว่า “ยมทูต”และได้นาความเชื่อทาง
พุทธศาสนาเข้ ามาสัมพันธ์ เชื่อมโยงกับผู้คนที่ หลากหลายให้มีจุดร่วมกั น เพื่อสร้างความสามัคคีให้คน
ท้องถิ่น และเป็นจุดรวมของสานึกทางวัฒนธรรมท้องถิ่น ดังนั้ นความเชื่อนี้จึงเป็น กลไกทางวัฒนธรรมที่
ผดุ งรักษาโครงสร้ างสังคมที่หลากหลายของท้องถิ่นเข้าไว้ ด้วยกัน