bk128 - page 70

60
Caffarella (2002) ได พัฒนาการโปรแกรมการจั ดการศึกษานอกระบบโรงเรียนมาจาก
Knowlesซึ่งหลักการจัดนั้นจะมีปฏิสัมพันธ (Interactive) ที่เกี่ยวเนื่องสอดคลองกันทุกขั้นตอน โดย
มีแนวคิดและหลักการจั ดไว 12ขอดั งนี้
1. ทําความเข าใจในบริบท (Discerning the context) นักวางแผนโปรแกรมควรตองให
ความสํ าคัญกั บบริ บท เนื่องจากองค กร การเมื อง และเศรษฐกิจมี การเปลี่ ยนแปลงอยู เสมอ
นอกจากนี้ยังมีการเพิ่มจํานวนของผูเข าร วมโปรแกรมการศึกษาอบรมที่ หลากหลายมากขึ้น การ
วิเคราะห บริบทจึ งตองใชทั้งทักษะและศิลปะการวางแผนบริบทบริบทประกอบด วย 3ปจจัยหลัก
คือปจจั ยดานคน (การมีสวนรวมของประชาชน) ปจจัยดานองคกร (องคประกอบขององค กร) และ
ปจจั ยด านสภาพแวดล อม (เงื่ อนไขทางสิ่งแวดลอม) ซึ่ งเปนแนวทางในการตั ดสิ นใจเกี่ยวกั บ
โปรแกรมกระบวนการวางแผนจนถึงการวางแผนภาระหนาที่ในการทํางาน
1.1 ปจจัยด านคน (การมีสวนรวมของประชาชน) คนเป นผูวางแผนโปรแกรมไมวา
โปรแกรมนั้นจะเป นแบบพบปะ เผชิญหนากันผ านทางเทคโนโลยี โทรศัพท email หรือทั้งสอง
แบบรวมกันการวางแผนโปรแกรมยอมตองมี ความสัมพั นธกั บคน เชนตองพิ จารณาวาควรเชิ ญ
ใครมาเขาร วมประชุมวางแผน ใครควรทํ าอะไร เมื่อไหร และใครเป นผูมีอํานาจในโปรแกรมนี้
ดังนั้ นนักวางแผนโปรแกรมจะต องมีทักษะในการติดตอสื่อสารปฏิสัมพันธ ซึ่งเป นความสามารถ
ในการวางแผนตามแตละสถานการณรวมถึงการเจรจาตอรองระหวางผู เกี่ยวของ โดยหลั กการ
สําคั ญในการกําหนดรูปแบบสถานการณ ใหพิ จาณาดู วา ใครคื อผูเข าร วมโปรแกรม และบุคคล
เหลานั้ นมาจากองคกรใด สรุ ปนักวางแผนโปรแกรมจะตองใหคนทํางานที่ มีความสัมพั นธกั บงาน
ไดมีสวนรวมในการดํ าเนินการนักวางแผนโปรแกรมตองมี ความชัดเจนในดานสั งคมทักษะการ
ติดตอสื่อสารและความสามารถในการเจรจาตอรองที่จะเกี่ ยวของกับทุ กฝายไมวาจะเปนบุ คคลกลุม
ชนองคกรและชุมชนในวงกวางปจจั ยดานองคกร (องคประกอบขององคกร)
1.2 บริบทขององคกรสามารถจําแนกออกอยางกวาง ๆ ได 3บริบท คือบริบทดาน
โครงสรางบริบทดานนโยบายและบริบทดานวัฒนธรรมขององคกรซึ่งรายละเอียดมีดั งนี้
1) บริ บทดานโครงสร างขององคกร ประกอบด วย พันธกิ จ เป าหมาย
วัตถุประสงค ขององคกร การสั่งการบังคับบัญชาตามลําดับขั้นนโยบายและกระบวนการมาตรฐาน
ในกระบวนการทํางาน เช นพนักงานทุกคนต องไดรับการอบรมโดยบริ ษัทใหการสนับสนุนแตต อง
ผานการเห็นชอบจากหั วหนางานกอน ระบบอํานาจการบริหารองค กรอยางเป นทางการ ระบบ
บริหารองคกรอย างไมเป นทางการ ระบบขอมูลขาวสาร รูปแบบการตัดสินใจขององคกร คื อ
เบื้ องตนพิ จารณาโปรแกรมการศึ กษาจากหัวหนาระดั บสูง และพนั กงานทุกคนสามารถร วม