st124 - page 45

36
จะแสดงรู ปแบบของการพัฒนาการที่ เหมื อนกั น และยํ้ าว่าสิ่ งแวดล้อมเป็ นตัวกําหนดรู ปแบบ
วัฒนธรรมที่หลากหลายตามเงื่ อนไขสภาพแวดล้อมที่ต่ างกันวัฒนธรรมแบบหนึ่ งอาจปรับตัวได้ดีกว่ า
อีกแบบหนึ่ งและสิ่ งแวดล้อมจะเป็ นตัวช่วยให้วัฒนธรรมวิวัฒนาการที่สู งขึ้ นและดี กว่าเดิม
ยศ สั นตสมบัติ (2544 :34-35)มี ทัศนะต่อแนวคิดด้านนิ เวศวิทยาวัฒนธรรม (cultural ecology)
ของสจ๊ วตว่าเป็ นการมองสังคมในลักษณะเป็ นพลวั ตที่ เป็ นผลจากการปรั บตัวให้ เข้ากั บ
สภาพแวดล้อมโดยมี พื้นฐานสํ าคัญ คื อเทคโนโลยีการผลิต โครงสร้ างสังคม และลักษณะของ
สภาพแวดล้อมธรรมชาติ เป็ นเงื่ อนไขหลักที่ กําหนดกระบวนการเปลี่ ยนแปลงและปรั บตัวของ
สังคมวัฒนธรรม เขาเสนอว่า เราไม่ควรแยกสภาพแวดล้อมออกจากความต้องการด้านร่ างกายและ
จิตใจซึ่ งเป็ นพื้ นฐานสําคัญส่วนหนึ่ งในการอธิบายพฤติ กรรมของมนุษย์
ผู ้วิจัยเห็ นด้วยกับการนําแนวคิ ดทางด้านนิ เวศวิทยาวัฒนธรรมมาประกอบการศึ กษา
ปฏิ สั มพันธ์ ของชาวเกาะลันตาที่ เกิ ดจากการรวมพลังกั นขับเคลื่ อน เพื่อปรั บตัวให้เข้ ากับ
สภาพแวดล้อมธรรมชาติทางทะเลและพื้ นที่ บริ เวณรอบเกาะที่ สัมพันธ์ กับวั ฒนธรรมด้าน
ภูมิปัญญา เทคโนโลยี ระบบการจัดการผลิตและระบบเศรษฐกิ จซึ่ งส่ งผลต่อการปฏิ สัมพันธ์และ
การธํารงชาติ พันธุ ์ของชาวเกาะลันตาในประเด็นที่ เกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่ างสภาพแวดล้อมกับ
วัฒนธรรมการผลิ ตซึ่ งเป็ นตัวกําหนดการเปลี่ ยนแปลงทางวัฒนธรรมและความสั มพันธ์ระหว่ าง
วัฒนธรรมการผลิตกับพฤติกรรมของมนุษย์และผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงวัฒนธรรมการผลิต
ทั้ งนี้ การศึ กษาดังกล่าวจําเป็ นต้องเข้าใจความสั มพั นธ์ในการอยู่ ร่วมใน“พื้ นที่ทางวัฒนธรรม”
เดี ยวกันในฐานะ“คนใน”ที่มีส่ วนร่ วมในเหตุการณ์มาอย่างต่อเนื่ องดังที่ ศรี ศักร วัลลิ โภดม(2552 :7-8)
ได้แบ่งเป็ น3ระดับระดับที่ มีขอบเขตกว้าง เรียกว่ าภู มิวัฒนธรรม (cultural landscape) ระดับกลาง
เป็ นระดับท้องถิ่ นที่ ผู ้ คนหลายกลุ่ มหลายชาติพั นธุ์เข้ามาตั้ งถิ่ นฐานเป็ นบ้านเป็ นเมื อง เรียกว่ า
นิ เวศวัฒนธรรม (cultural ecology)และระดับเล็ก เป็ นระดั บชุมชนบ้านเดี ยวกันที่ ทําให้แลเห็นคน
และวิถีชี วิตในการอยู่ร่ วมกันในชุ มชน เรี ยกว่าชีวิตวัฒนธรรม (cultural life)
แนวคิดทฤษฎีการแลกเปลี่ยน (exchange theory)
การให้ ของขวัญและการตอบแทน( giftandreturngift theory)
ตามทัศนะของประเวศ วะสี (2546 : 22,39) ความหลากหลายทางวัฒนธรรม “ทําให้เกิ ด
ความสอดคล้อง เกิ ดความงามทําให้อยู่รอดและการแลกเปลี่ ยนเรี ยนรู้ ระหว่ างวัฒนธรรมที่
ไม่เหมื อนกันจะทําให้เกิดนวตกรรมทางวัฒนธรรมความสัมพันธ์ทางวัฒนธรรมระหว่างประชาชน
จะนําไปสู่ มิตรภาพระหว่างคนต่างเผ่าพันธุ์ จะส่ งเสริมสันติภาพ เพราะประชาชนมีความโน้มเอียง
ที่ จะเป็ นมิ ตรกันอยู่แล้ว”สอดคล้องกับแนวคิ ดของ ธี รยุทธบุญมี (2547 : 35-36) เกี่ ยวกับความ