st124 - page 36

27
ร่ วมกัน แนวคิ ดนี้ สอดคล้องกั บทฤษฎีการพลัดพราก (displacement) ซึ่ ง วรรณี วิบู ลย์สวัสดิ์
แอนเดอร์ สันอธิ บายว่า เป็ นลักษณะการพลัดพรากทางวัฒนธรรม เนื่องจากอพยพแยกตัวออกมา
จากถิ่นกําเนิ ดด้วยเหตุปั จจัยที่แตกต่างกันหรื อถูกบังคับโดยเจ้าของอาณานิคมที่เข้ามาครอบครอง
นอกจากนั้ นวรรณี วิบูลย์สวัสดิ์ แอนเดอร์ สันและลี. (WanniW. andLee. 2005 : 10-12) ยังแสดง
ทัศนะว่าการใช้คํา “displacement”หมายถึงการพลัดพรากจะมีมุมมองที่กว้างกว่าคําว่ า “diaspora”
ซึ่ งหมายถึงการพลัดถิ่นนอกจากการพลัดพรากทางวัฒนธรรมแล้วทฤษฎีนี้ ยังจําแนกความแตกต่าง
ของการพลัดพรากว่า มี ทั้ งลักษณะการพลัดพรากทางร่ างกายสําหรั บผู้ที่ ต้องจากถิ่นกําเนิดเดิม
การพลัดพรากทางจิตใจของผู้ที่มีความรู ้สึ กผูกพันกับถิ่นเดิมและการพลัดพรากทางปัญญาของผู ้ ที่
ต้องทํางานตํ่ ากว่าศักยภาพที่ แท้จริ งหรื อต้องไปประกอบอาชี พที่ไม่ ได้เชี่ยวชาญจริ ง เนื่องจากไม่ เป็ น
ที่ยอมรับหรื อขาดโอกาสซึ่ งในกลุ่มชนหนึ่ งอาจจะประสบกับการพลัดพรากหลายลักษณะซํ้ าซ้อน
กันก็ได้ ทั้ งนี้ จากแนวคิดเกี่ ยวกับการพลัดพรากจากถิ่นกําเนิดและพลัดพรากจากอัตลักษณ์ ทาง
วัฒนธรรมสามารถเชื่อมโยงสู่ ประเด็นการศึ กษาอัตลักษณ์ ของกลุ่ มชาติพันธุ ์ บนเกาะลันตาได้
ในสองประเด็น
ประเด็ นแรกมองว่าการสร้ างวัฒนธรรมและอัตลักษณ์ ของกลุ่มชาติ พันธุ ์ในชุ มชนใหม่
ภายใต้รั ฐชาติใหม่ที่ เข้าไปตั้งถิ่ นฐานสมาชิกที่ พลัดพรากมาจะยังคงเก็บรักษาไว้ ละทิ้ งแทนที่ หรื อ
ประดิษฐ์ซํ้ าสําหรั บการสร้างสรรค์ใหม่
ประเด็นที่ สองมองว่าผลจากการปฏิ สัมพันธ์ ในช่ วงเวลาที่เปลี่ยนผ่านเป็ นระยะเวลายาวนาน
แต่ ละกลุ่ มชาติพันธุ ์จะรับเอาวัฒนธรรมที่ แพร่ กระจายจากกลุ่มอื่ นเข้ามาผสมผสาน ผสมกลมกลื น
หรื อแทนที่อัตลักษณ์ทางชาติพันธุ์ดั้ งเดิมหรือยังคงธํารงอัตลักษณ์ทางชาติพันธุ ์ในด้านใดบ้าง
สําหรั บการศึกษาในครั้ งนี้ ผู ้ วิจัยให้ความสําคัญกับการค้นหาคําตอบในประเด็นที่สอง
มากกว่า เนื่องจากในประเด็นแรกด้วยระยะเวลาที่ พลัดพรากมานานแม้แต่ อัตลักษณ์ของต้นกําเนิ ด
ที่แท้จริ งก็ปรั บเปลี่ยนไปจากอดีตมากแล้ว อีกทั้งความคลุ มเครื อในถิ่นกําเนิ ดของบางกลุ่มชาติพันธุ์
ก็เป็ นสิ่งที่ ยากแก่ การสื บค้นอัตลักษณ์ดั้ งเดิมที่ แท้จริ งได้ จึงกล่าวถึงเฉพาะที่สื บย้อนได้ในขณะที่
ทําการวิจัยเท่านั้ น
แนวคิดทฤษฎีด้ านการปฏิ สัมพันธ์ ทางชาติพันธุ์ (ethnic interaction)
การศึ กษาถึงการปฏิ สัมพันธ์ทางสังคมและวัฒนธรรมของชาวเกาะลันตา ซึ่ งเป็ นสังคม
พหุ วัฒนธรรมที่ ดําเนิ นไปพร้อมกับสํานึ กในการธํารงชาติ พันธุ์ ของแต่ละกลุ่ มชน จะมุ่งเน้ น
ลักษณะทางสั งคมและวัฒนธรรมในความหมายที่ เป็ นพลวัต ซึ่ งมี เรื่ องราวและเหตุการณ์ ที่
เคลื่ อนไหวเปลี่ยนแปลงตลอดเวลาไม่หยุ ดนิ่งอยู่กับที่ ดังที่ โอคุน, เอฟ. ฟรายด์ และโอคุน, แอล.