st124 - page 34

25
ดังนั้ นคําว่า “อัตลักษณ์ ทางชาติพันธุ ์” (ethnic identity)หากประมวลจากทัศนะของขวัญชี วัน
บัวแดง (2546 : 75) และฉวี วรรณประจวบเหมาะ (2547 : 21-23) หมายถึงลักษณะทางสังคมและ
วัฒนธรรมร่ วมกันของกลุ่มคนกลุ่ มใดกลุ่มหนึ่ งที่มีลักษณะเฉพาะแตกต่างไปจากคนกลุ ่มอื่นและ
ได้มาโดยกําเนิดจากการเป็ นสมาชิ กกลุ่มชาติ พันธุ์ นั้ นๆ และเป็ นพื้นฐานสําคัญให้มีความรู ้สึ ก
ผู กพันกับคนอื่ น ๆที่ อยู่ในกลุ่ มเดี ยวกัน โดยผ่านกระบวนการปฏิ สั มพันธ์ ทางสังคมและร่ วม
พิ ธีกรรมต่างๆซึ่ งสื บทอดอดีต กําหนดสถานการณ์ปัจจุบันและมีอิ ทธิพลต่ ออัตลักษณ์ และชีวิต
ของบุคคล ขณะที่ ปิ่ นแก้ว เหลื องอร่ามศรี (2546 :9)มองว่า“อัตลักษณ์ทางชาติพันธุ์” เป็ นกระบวนการ
ที่สัมพันธ์กับหน่วยทางสังคมอื่นๆด้ วย โดยเฉพาะกับรัฐชาติ ความสัมพันธ์ทางชาติ พันธุ ์ จึงเป็ น
ทั้งทางสังคมวัฒนธรรมและทางอํานาจระหว่างกลุ่ มชนผู ้ มีอํานาจ (dominant group)ผู ้ ที่ ยกตนเองเป็ น
ชนกลุ่มใหญ่กับกลุ่มชนที่ ด้อยอํานาจกว่า (subordinate group)
ส่ วนคายส์ (Keyes. 1979 : 25-62 )มี มุมมองที่ ขัดแย้งกับความเห็ นข้างต้นว่าสมาชิ กของกลุ่ม
ชาติพันธุ ์เดียวกันไม่จําเป็ นจะต้องมี ลักษณะทางวัฒนธรรมเหมื อนกันอัตลักษณ์ทางชาติพันธุ์ เป็ น
ตัวกําหนดให้ มีการแสดงออกทางวัฒนธรรมของกลุ่มชาติพันธุ์ ในลักษณะของตํานานพิธี กรรม
ความเชื่ อทางศาสนา ประวัติ ศาสตร์ท้องถิ่ นและคติ ชน วิธี การแสดงออกทางวัฒนธรรมเชิ ง
สัญลักษณ์ (symbolic formulation)ของอัตลักษณ์ทางชาติ พันธุ ์นี้ ทําให้ความสัมพันธ์ ระหว่างบุ คคล
และกลุ่มชาติ พันธุ ์มีความหมายขณะที่ ฮิคค์ส(HicksandLeis. 1977:4)มองว่าอัตลักษณ์ทางสังคมยังคง
มีอยู่ในสั งคมที่ไม่ มีความแตกต่ างทางวัฒนธรรมแม้ ว่าผลของการคงอยู่จะปรั บเปลี่ ยนตาม
สภาวะแวดล้อมสถานการณ์และจุดมุ่งหมายได้ก็ ตาม
สําหรับการแสดงออกของอัตลักษณ์ ทางวัฒนธรรมเชิ งสัญลักษณ์จะมี ขบวนการส่ งผ่าน
หลายระดับดังที่สเทิ ร์นสตีเฟนและคิคาล่ า(Stern,StephenandCicala.1991 :xviii)กล่าวถึงกระบวนการ
ส่ งผ่ านของคติชนพื้ นบ้านว่า เริ่ มจากการเล่าเรื่ องส่ วนตัวของปั จเจกชนที่เข้าใจกันเฉพาะในกลุ่มเล็ กๆ
ต่ อมาถูกนํามาเผยแพร่ในงานฉลองสําหรั บสมาชิกของกลุ่ มชาติพันธุ์ในชุมชน แล้วนําไปเผยแพร่ ในงาน
ฉลองสาธารณะที่ มีสมาชิ กจากหลายกลุ่มชาติ พันธุ ์ หลายชั่วอายุเข้าร่ วมหรือที่ โทลเคน (Toelken. 1999 :
137-156)ยกตัวอย่างผลการวิจัยเกี่ ยวกับปรากฏการณ์ในประเพณี เพาวาว(powwow)ของกลุ่มชนพื้ นเมือง
อเมริ กันว่าสามารถแปลความหมายสัญลักษณ์ การเคลื่อนไหวร่ างกายขณะเต้ นรําที่ สัมพันธ์กับ
เหตุการณ์ความรุ นแรงที่เกิดขึ้ นจริ งของกลุ่มชาติ พันธุ ์ที่ อยู่ท่ามกลางสภาพแวดล้อมของศัตรู พลวัต
ความสัมพันธ์ระหว่ างสมาชิ กภายในกลุ่มกับชนเผ่าอเมริ กันกลุ่ มอื่นๆและความเหมือนและความ
แตกต่างระหว่ างรูปแบบธรรมเนี ยมดั้งเดิ มกับรู ปแบบที่พัฒนาความหมายขึ้ นใหม่ เพาวาวยังเป็ น
โอกาสที่ ชนพื้ นเมื องอเมริ กันได้พัฒนาวิถี ทางการเมืองและกฎหมายให้อยู ่รอดในโลกสมัยใหม่
อี กทั้ งรายละเอี ยดในระหว่างประกอบพิธี กรรม เช่นการใช้ชี วิตแบบดั้ งเดิ มในกระโจม(tipi) ข้อห้ าม