st124 - page 213

198
ผีตายายจะติ ดตามตัวมา ระหว่างที่ตั้ งครรภ์ 3-7 เดือนห้ามฆ่ าหรื อทุบตี สัตว์ทุกชนิ ดห้ามนั่ งบน
ธรณีประตู ห้ามข้ามเชื อกผูกหัวเรื อจะทําให้คลอดยากฯลฯ เมื่ อถึ งกําหนด “โต๊ะบิดัด”หรื อหมอ
ตําแย จะทําคลอดให้โดยใช้ไม้ไผ่เหลาบางตัดสายสะดือและอาบนํ้ าเย็นก่อนอาบนํ้ าอุ่นให้เด็กดื่ ม
นํ้ าผึ้ งจนกระทั่งครบ3วัน เพื่อให้เด็กถ่ ายของเสี ยออกแล้วให้ดื่ มนมแม่จนกระทั่งหย่านมหลังคลอด
ได้ 3 วัน จะทําพิ ธีเซ่ นไหว้ตายายและเลี้ ยงฉลอง หรื อ “ทํานู ้หรี ” โต๊ะบิดัดจะช่วยดูแลแม่และลูก
ในช่วงที่ แม่อยู ่ไฟ 7-9หรื อ15 วัน ในช่ วงนี้ ผู ้เป็ นแม่จะต้ องปฏิบัติ ตัวตามกฎข้อห้ ามอี กหลาย
ประการ เมื่อครบ 44วันพ่อแม่ จะทําพิ ธีเซ่นไหว้ตายายอีกครั้ ง เด็ กห้ามกินไข่จนกว่าจะคลานได้
และห้ามกินปลาจนกว่าจะพูดคําว่าปลาหรื อ “อีกัด” ได้
ประเพณีการแต่ งงาน ประเพณีแต่ งงานของชาวเลผู้ชายจะเข้าไปอยู่บ้านฝ่ ายหญิง
เพื่อนําแรงงานเข้าบ้านเช่ นเดียวกับสั งคมเกษตรกรรมทั่วไปหนุ่ มสาวชาวเลจะแต่งงานประมาณ
อายุ 14-18ปี บางคู ่จะมี การสู่ ขอหมั้ นและแต่งงานตามประเพณี แต่ บางคู่อยู ่กิ นกันก่อนจึ งจัด
พิ ธีแต่งงานหรื อพาหนี แล้วค่ อยกลับมาขอขมา ก่ อนพิธีหมั้ น ผู ้ ใหญ่ ฝ่ ายชายจะไปขอถึง 3ครั้ ง
หากได้รั บการตอบรับจะไปขอหมั้ นหรื อ “ปากัยตูนัง”และนัดแนะวันแต่งงานก่อนแต่งงาน 3วัน
ฝ่ ายชายจะต้องมาอาสางานบ้านผู ้หญิง เช่ นหาบนํ้ า หาบนํ้ า ผ่ าฟื นฯลฯ ในวันแต่ งขบวนแห่จะ
ให้เจ้าบ่าวขี่คอเดิ นวนซ้ายรอบบ้านเจ้าสาว 3 รอบก่ อนย่างเข้าประตู ผู ้ ใหญ่ ฝ่ ายเจ้าสาวจะถามว่า
“มี เรื อไหมมีแหไหมมี ซัมปัง (ฉมวก) ไหม” เมื่อเจ้าบ่าวตอบว่ามี จะมี คนล้างเท้าให้ก่อนข้ามธรณี
ประตู เพื่อนเจ้าบ่าวจะนําเสื่ อและหมอนไปวางในห้องเจ้าสาว เจ้าภาพจะปะแป้ งให้แขกเหรื่ อที่ มา
ร่ วมงานเลี้ ยง เช้าวันรุ่ งขึ้ นแขกที่เหลือและพ่อแม่ญาติพี ่น้องจะส่ งตัวเจ้าบ่าวและเจ้าสาวลงเรื อไป
ผจญภัยตามหมู่เกาะต่างๆกลางทะเลพร้ อมกับข้าวสารนํ้ าจืดและเครื่ องมือจับปลา เพื่อให้ฝ่ ายชาย
พิสู จน์ตัวเองว่าสามารถทํามาหาเลี้ ยงภรรยาได้ ขาไปผู ้ ชายเป็ นฝ่ ายกรรเชี ยงเรื อให้ผู ้ หญิงนั่งหัวเรื อ
ตอนขากลับหากผู ้ หญิงกรรเชียงเรื อให้ผู ้ ชายเป็ นฝ่ ายนั่งหัวเรื อ เป็ นที่ เข้าใจกันว่าทั้ งคู่ได้เสี ยกันแล้ว
หากตรงกันข้ามแสดงว่าผู ้ หญิ งยังบริ สุ ทธิ์ ระยะแรกที่ แต่งงานกันสามี ภรรยาจะนอนหมอนใบ
เดียวกันหากนอนคนละใบแสดงว่ าผู้หญิงไม่รั กฝ่ ายชาย (อาภรณ์ อุ กฤษณ์. 2532 : 100) ปั จจุบัน
พิ ธี แต่งงานของชาวเลเจ้าบ่ าวจะสวมสู ท และเจ้าสาวสวมชุ ดเจ้าสาวแบบสากลและแต่ งหน้ า
เช่นเดียวกั บชาวไทยและชาวจีนในงานจะมีการแจกบุหรี่ แก่ แขกที่ให้เงินช่ วยงานเป็ นของชําร่ วย
คนละมวน
ประเพณี การหย่ าร้ าง สามีภรรยาชาวเลคู่ ใดอยู่กิ นกันแล้วมีความขัดแย้งจนไม่
สามารถอยู่ร่ วมกันได้อี กต่ อไปสามารถหย่าร้างกันได้ด้วยวิธีตกลงด้วยวาจาโดยนั่ งหันหน้าเข้าหากัน
แล้วผลัดกันพูดว่า “เกาตีดะสู กากูตีดะสูกากีตาเบอตางัน”หมายถึ ง เธอไม่รักฉั นแล้วฉันไม่รั กเธอ
แล้ว เราเลิ กกันดีกว่ า หลังจากนั้ นหากไม่กลับมาคืนดีกันต่างฝ่ ายมีสิ ทธิ แต่งงานใหม่ ได้ แม้ค่ านิยม