193
จากการที่
ชาวเลดั
้
งเดิ
ม เป็
นสั
งคมชนเผ่
าอยู
่
รวมกั
นเป็
นกลุ่
ม ดั
งที่
พวกเขาเปรี
ยบเปรย
กั
นเองว่
า “ชาวเลเราอยู
่
กั
นเหมื
อนฝู
งลิ
ง ไปไหนไปด้
วยกั
น” (มะสี
ทะเลลึ
ก. สั
มภาษณ์
: 19ตุ
ลาคม
2551).ชี
วิ
ตไม่
ยุ่
งยากซั
บซ้
อนทํ
าให้
มี
เวลาว่
างที่
จะถ่
ายทอดและจดจํ
าตํ
านานเรื่
องเล่
าสื
บต่
อกั
นมา
จนถึ
งปั
จจุ
บั
นโดยเฉพาะเรื่
องคลื่
นยั
กษ์
แม้
จะเป็
นตํ
านานที่
มี
การต่
อเติ
มเสริ
มแต่
งแต่
อ้
างอิ
งเรื่
องราว
จากประสบการณ์
จริ
งบางส่
วนซึ
่
งบรรพบุ
รุ
ษของพวกเขาเคยประสบมาในอดี
ต
อย่
างไรก็
ตาม แม้
ปั
จจุ
บั
นวิ
ถี
ชี
วิ
ตของชาวเลยั
งคงผู
กพั
นกั
บตํ
านานความเชื่
อที่
สื
บทอด
อั
ตลั
กษณ์
ดั
้
งเดิ
มไว้
มากมาย แต่
ขณะเดี
ยวกั
นก็
มี
ตํ
านานอี
กหลายเรื่
องที่
บ่
งบอกว่
าได้
ผ่
าน
กระบวนการหยิ
บยื
มและนํ
าศาสนาความเชื่
อและเรื่
องราวของผู
้
คนต่
างกลุ่
มวั
ฒนธรรมบนเกาะลั
นตา
ที่
ปฏิ
สั
มพั
นธ์
ด้
วยมาผสมผสานจนกลื
นกลายเป็
นอั
ตลั
กษณ์
ของกลุ่
มด้
วย
อั
ตลั
กษณ์
ด้
านขนบธรรมเนี
ยมประเพณี
ประเพณี
ของชาวเลประมวลจากข้
อมู
ลที่
ผู
้
วิ
จั
ย
บั
นทึ
กไว้
ในวิ
ทยานิ
พนธ์
เรื่
อง “ประเพณี
ลอยเรื
อภาพสะท้
อนสั
งคมและวั
ฒนธรรมของชาวเล”
(อาภรณ์
อุ
กฤษณ์
: 2532) และการศึ
กษาข้
อมู
ลภาคสนามเพิ่
มเติ
มเพื่
อศึ
กษาเปรี
ยบเที
ยบถึ
งการ
ธํ
ารงอั
ตลั
กษณ์
ทางชาติ
พั
นธุ
์
ของชาวเลโดยสั
งเขปดั
งนี
้
จากการที่
ชาวเลอาศั
ยอยู
่
ท่
ามกลางกลุ่
มชาติ
พั
นธุ
์
ที่
มี
วั
ฒนธรรมเหนี
ยวแน่
นกว่
าชาวเลจึ
งมี
ทั
้
งอั
ตลั
กษณ์
ในรู
ปแบบวั
ฒนธรรมดั
้
งเดิ
มของตนเอง แตกต่
างจากกลุ่
มชาติ
พั
นธุ
์
อื่
นอย่
างชั
ดเจน
และยั
งมี
อั
ตลั
กษณ์
ใหม่
ที่
เกิ
ดจากการรั
บเอาวั
ฒนธรรมของกลุ่
มอื่
นเข้
ามาผสมผสานดั
งเช่
น
ประเพณี
ในรอบปี
ของชาวเล
ประเพณี
แต่
งเปรว
(เปอตั
ดเยลั
ย)
เป็
นประเพณี
ตกแต่
งหลุ
มฝั
งศพและเซ่
นไหว้
บรรพบุ
รุ
ษซึ
่
งได้
รั
บอิ
ทธิ
พลจากประเพณี
“เช็
งเม้
ง” ของชาวจี
นพิ
ธี
แต่
งเปรวหิ
นทรายจะทํ
าใน
เดื
อน 4ส่
วนเปรวบ้
านเก่
าจะทํ
าในเดื
อน 5ของทุ
กปี
ปั
จจุ
บั
นชาวเลได้
ย้
ายเปรวบ้
านเก่
ามาไว้
ใกล้
ศาลโต๊
ะอาโฆ๊
ฮฺ
เบอราตั
ยทางทิ
ศเหนื
อของชุ
มชนในวั
นพิ
ธี
ช่
วงเช้
าผู
้
ชายจะดายหญ้
าตกแต่
งหลุ
มฝั
ง
ศพผู
้
หญิ
งเตรี
ยมทํ
าขนมไปเซ่
นไหว้
ไปร่
วมพิ
ธี
ในตอนบ่
ายสํ
าหรั
บเปรวบ้
านเก่
าในช่
วงบ่
ายมี
การร้
อง
รํ
าทํ
าเพลงและเลี
้
ยงข้
าวปลาอาหารดื่
มเหล้
ากั
นด้
วย
ประเพณี
ลอยเรื
อปลาจั๊
ก
(เปอ-ลาจั๊
กหรื
อลาจั
ง) เป็
นประเพณี
ความเชื่
อที่
ชาวเล
กลุ่
มชาวเลอู
รั
กลาโว้
ยให้
ความสํ
าคั
ญมากที่
สุ
ดโดยเฉพาะชาวเลบ้
านหั
วแหลมถื
อปฏิ
บั
ติ
สื
บต่
อกั
น
มาตั
้
งแต่
บรรพบุ
รุ
ษจั
ดขึ
้
นปี
ละ2ครั
้
งคื
อวั
นขึ
้
น 13คํ
่
าถึ
งแรม 1คํ
่
า เดื
อน 6 เมื่
อเริ่
มมรสุ
มตะวั
นตก
เฉี
ยงใต้
หรื
อ“ลมพลั
ด”และวั
นขึ
้
น13คํ
่
าแรม1คํ
่
า เดื
อน 11 เมื่
อเริ่
มมรสุ
มตะวั
นออกเฉี
ยงเหนื
อหรื
อ
“ลมออก” โดยมี
จุ
ดประสงค์
ที่
จะสะเดาะเคราะห์
ส่
งวิ
ญญาณบรรพบุ
รุ
ษกลั
บไป “ฆู
นุ
งฌึ
รั
ย”
ซึ
่
งเชื่
อว่
าเป็
นบ้
านเมื
องเดิ
มของบรรพบุ
รุ
ษและส่
งสั
ตว์
ที่
ฆ่
ากิ
นเป็
นอาหารกลั
บไปให้
เจ้
าของเดิ
ม
เพื่
อไถ่
บาป