st124 - page 212

197
การปรั บเปลี่ยนอัตลักษณ์ ด้านศาสนาความเชื่ อหลังภัยพิ บัติสึ นามิ ความเชื่อดั้ งเดิมของชาวเลเป็ น
ความเชื่อในสิ่ งเหนือธรรมชาติและวิ ญญาณบรรพบุรุษที่ ตายไป เช่นเดี ยวกับกลุ่มชาติ พันธุ์ดั้ งเดิม
ทั่วไป เมื่อมี ปฏิสัมพันธ์กับชาวไทย และชาวมุสลิ มชาวเลบางกลุ่มรั บนับถือศาสนาอิสลามเรี ยก
กันว่า “ชาวเลแขก” เช่นชาวเลบนเกาะปออย่างไรก็ ดี ชาวเลส่วนใหญ่สั มพันธ์ กับศาสนาพุทธ
มากกว่าด้วยวิถี ชีวิตที่อิสระทําให้ ปฏิบัติ ตามหลักปฏิบัติของศาสนาอิ สลามได้ยากชาวเลส่ วนใหญ่
จึงไปวัดพุทธและหากมี ใครถามก็จะบอกว่านับถือศาสนาพุทธแม้จะไม่เคยมีกรณี ชาวเลที่เกาะลัน
ตาบวชพระเหมือนชาวมุสลิ มซึ่ งอาจจะมีข้อจํากัดด้ านการอ่านการท่ องบทสวดและวัตรปฏิบัติ
แต่ ก็ ไปทํ าบุ ญที่ วั ด ไหว้พระฟั งธรรม และร่ วมฟั งพระสวดอภิ ธรรมในพิธี ศพของชาวจี น
ขณะเดียวกันสามารถอยู่ร่ วมกับชาวมุสลิมได้โดยไม่มีความขัดแย้ง
จนกระทั่งช่วงหลังเหตุการณ์ สึ นามิ มีกลุ่มผู้เผยแพร่ ศาสนาลั ทธิ หนึ่ งเข้ามาให้
ความช่วยเหลื อ แจกเครื่ องมือทํามาหากิ น เสื้ อผ้า อาหาร ร่ วมร้ องรําทําเพลง และผลที่สุ ดได้
ชักชวนให้เปลี่ยนศาสนา จนกระทั่งเกิดปั ญหาขัดแย้งอย่างรุ นแรงตามมาระหว่างกลุ่มที่ ต้องการ
อนุ รักษ์วัฒนธรรมดั้ งเดิมและกลุ่มที่เปลี่ ยนศาสนาซึ่ งต้องละทิ้งวัฒนธรรมดั้ งเดิมบางอย่างที่ขัดกับ
หลักปฏิบัติ ของศาสนาใหม่
ผู ้ วิจัยเดิ นทางไปร่ วมประชุ มเพื่อช่ วยกันแก้ปัญหาดั งกล่าวตามคําเรี ยกร้องของ
ชาวเล โดยนัดหมายกันที่ บ้านรองแง็ง เมื่ อไปถึงพบว่ าสมาชิกชาวเลกลุ่มดั้ งเดิ มกับกลุ่ มที่เปลี่ ยน
ศาสนา แยกกันนั่งคนละฟากทนายความอาสาสมัครคนหนึ่ งที่ เข้าไปร่ วมหาทางออกเริ่ มด้วย
คําถามว่า “ใครเป็ นกลุ่มดั้ งเดิ มยกมือขึ้ น” กลุ่ มที่นั่งอยู่ฟากหนึ่ งยกมือ เมื่ อถามว่า “ใครที่เปลี่ ยน
ศาสนายกมือขึ้ น”อีกฝ่ ายยกมือแต่เมื่ อถามว่า “ใครเป็ นชาวเลยกมือขึ้ น”ทุกคนยกมือขึ้ นพร้อมกัน
โดยไม่ ลั งเล ระหว่างการประชุ มหนุ่ มชาวเลคนหนึ่ งรํ าพึ งกั บผู้ วิจัยด้ วยสี หน้าปวดร้ าวว่ า
“เมื่อก่อนอยู ่กันได้ไม่มีปั ญหา ตั้ งแต่สึ นามิมาพวกชาวเลเราแตกแยกกันไปหมด” เมื่ อเปิ ดโอกาส
ให้ทั้งสองฝ่ ายพู ดคุยเปิ ดใจกันได้ข้อสรุปว่าให้พบกันครึ่ งทางภายใต้เงื่ อนไขของชาวเลกลุ่มดั้ งเดิมว่ า
“ห้ามสร้างโบสถ์ในหมู่บ้านห้ามนําศพมาทําพิธีและฝั งรวมกับบรรพบุ รุษห้ามพูดจาดู หมิ่นเหยียด
หยามกันสําหรับพิธีลอยเรื อหากคิดว่าตัวเองยังเป็ นชาวเลจะเข้าร่ วมด้วยก็ไม่ขัดข้อง”
จากพฤติกรรมการยกมื อครั้ งแรกของกลุ่มที่ เปลี่ยนศาสนาบ่ งบอกถึงการยอมรับ
ในอัตลักษณ์ ที่เกิ ดขึ้ นใหม่ โดยมีพรมแดนทางศาสนาเป็ นตัวชี้ วัด ส่ วนการยกมือครั้ งที่สอง ของ
ทั้งสองกลุ่ม เป็ นการยอมรับในอัตลักษณ์ ความเป็ นชาวเลโดยมีพรมแดนทางชาติพันธุ์เป็ นตัวชี้ วัด
ประเพณีเกี่ยวกับชี วิตของชาวเล
ประเพณีการเกิ ด เมื่อสาวชาวเลตั้ งครรภ์จะต้องปฏิบัติ ตนตามความเชื่ อและข้อห้าม
ที่สื บทอดกันมา เช่นห้ามอาบนํ้ ากลางคืนห้ามลงไปเดิ นเล่นนอกบ้านหลังพระอาทิตย์ตกดินเพราะ