st124 - page 202

187
มาปรับใช้ จนเกิ ดการผสมผสานกลมกลืนและการเปลี่ ยนแปลงทางวัฒนธรรมส่ งผลให้พรมแดน
และเขตวัฒนธรรมเปลี่ยนแปลงไปด้วย
ในเงื่ อนไขของชาวเกาะลันตาซึ่ งแต่ ละกลุ่ มชาติพั นธุ์ ต่างอพยพเข้ามาตั้ งถิ่ นฐานใน
ดิ นแดนใหม่ ผู ้วิจัยสนใจแนวคิ ดของฐิ รวุฒิ เสนาคํา(2549 :41)ที่มองว่า“เป็ นอัตลักษณ์ ที่ ถูกสร้างจาก
ปั จจัย ข้ามพรมแดนข้ามทวี ปข้ามวัฒนธรรมนอกบริ บทของรัฐชาติ จึ งมีลักษณะที่ ตัดต่ อใหม่
มีการผสมผสานไม่ เป็ นหนึ่ งเดี ยว มีการเลื่อนไหล โยงใยข้ามพื้ นที่ ทางภูมิ ศาสตร์ หลายแห่ ง”
การนํามาตัดต่อใหม่ หรื อสร้ างซํ้ าดังกล่าวจึ งอาจจะไม่ เหมื อนเดิมทั้ งหมดหรื อเมื่ อเวลาผ่านไป
อาจจะปรั บเปลี่ยนจนกระทั้ งแตกต่างไปจากอัตลักษณ์ เดิ มที่ จากมาหรื ออาจจะผสมผสานกับ
อัตลักษณ์ของกลุ่มชนอื่นที่ เข้ามาตั้ งถิ่นฐานร่วมกัน
แนวคิดนี้ สอดคล้องกับทฤษฎี การพลัดพราก(displacement)ซึ่ งวรรณี วิบูลย์สวัสดิ์ แอนเดอร์ สัน
อธิ บายว่า เป็ นลักษณะการพลัดพรากทางวัฒนธรรมและการพลัดพรากทางร่ างกาย เนื่ องจากการ
อพยพแยกตัวออกมาจากถิ่นกําเนิ ดด้วย เหตุปัจจัยที่แตกต่ างกันหรื อถูกบังคับโดยเจ้าของอาณานิ คม
ที่เข้ามาครอบครองนอกจากนั้ นวรรณี วิ บูลย์สวัสดิ์ แอนเดอร์สั นและคณะ. (WanniW. et al. 2005 :
10-12)ยังแสดงทัศนะว่าการใช้คํา“displacement” ในความหมายของการพลัดพรากจะมีมุมมองที่
กว้างกว่าคําว่า “diaspora”ซึ่ งหมายถึงการพลัดถิ่น
ทั้งนี้ จากแนวคิ ดเกี่ ยวกับการพลัดพรากทางร่ างกายจากถิ่นกําเนิ ดและพลัดพรากจากอัตลักษณ์
ทางวัฒนธรรมสามารถเชื่ อมโยงสู่ประเด็นการศึ กษาอัตลักษณ์ ของกลุ่มชาติพันธุ์บนเกาะลันตาได้
ใน 2ประเด็น
ประเด็ นแรกมองว่า การสร้างวัฒนธรรมและอัตลักษณ์ ของกลุ่มชาติ พันธุ ์ในชุ มชนใหม่
ภายใต้รัฐชาติ ใหม่ที่ เข้าไปตั้ งถิ่นฐานสมาชิ กที่พลัดพรากมาจะยังคงเก็บรักษาไว้ ละทิ้ง แทนที่
หรื อประดิษฐ์ซํ้ าสําหรั บการสร้างสรรค์ใหม่
ประเด็นที่สองมองว่าผลจากการปฏิสัมพันธ์ ในดินแดนที่ เข้ามาตั้งถิ่ นฐานใหม่ในช่ วงเวลา
ที่เปลี่ ยนผ่านอันยาวนานแต่ ละกลุ่มชาติพันธุ์จะรับเอาวัฒนธรรมที่แพร่ กระจายจากกลุ่มอื่นเข้าไป
ผสมผสานหรื อกลื นกลาย เข้าไปแทนที่อัตลักษณ์ทางชาติ พันธุ ์ของตนหรื อยังคงธํารงอัตลักษณ์
ทางชาติพันธุ์ดั้ งเดิมไว้ในด้านใดบ้าง
การศึกษาในประเด็นแรกค่ อนข้างยาก เนื่ องจากถิ่นกําเนิ ดของบางกลุ่มชาติ พันธุ์ยังคง
คลุมเครื อไม่ สามารถสื บย้อนไปยังแหล่งดั้งเดิ มที่พลัดพรากมาได้หรื อแม้แต่ชาวจี นซึ่ งมีแหล่ งที่มา
ชัดเจนผู ้ วิจัยก็เห็ นพ้องกับพรชัย ตระกูลวรานนท์ (2545 : 9,11) ว่ายากแก่ การสืบค้นอัตลักษณ์
ดั้ งเดิ มที่ แท้จริ งได้ เนื่ องจากการพลัดพรากจากถิ่ นฐานเดิมมาอยู่ในชุ มชนใหม่ที่ มีเงื่อนไขทาง
เศรษฐกิ จสังคม และการเมืองและสภาพแวดล้ อมที่แตกต่ างกัน เป็ นตัวกําหนดให้เส้ นทางการ