st121 - page 42

34
พระเศียรและมีพระเขนยรองรับพระบาททั้งสองซอนทับเสมอกัน (ระพีพรรณ ใจภั กดี , 2546: ) การ
สรางพระพุทธรูประยะแรกสรางตามแบบสกุ ลชางอินเดีย ภายหลังดัดแปลง ตามคติ นิยมของคนใน
ทองถิ่ น ดังที่ เห็นความแตกตางของพระพุทธรู ปในประเทศตาง ๆ เชน ไทย จี นพมาญี่ปุ น บางรู ปมี
ลักษณะผสมผสานกับศิลปกรรมตะวันตก
พระพุทธรู ปประธานพุทธมณฑล จั งหวั ดนครปฐมเปนอีกองคหนึ่ ง ที่แสดงการผสมผสาน
ระหวางแบบเก ากั บแบบใหม รุงโรจน ธรรมรุ งเรือง (2553: 164) เสนอว าเปนรูปแบบผสมผสาน
ระหวางสุโขทัยกับศิลปะตามแนวสมจริงแบบสมัยใหมของตะวันตก ลั กษณะการกาวเดินดัดแปลงจาก
พระพุทธรูปปางลีลาศิลปะสุโขทัยซึ่งยกยองว างามที่สุ ด สวนสัดพระวรกายตามแนวสมั ยใหม เห็นได
จากพระพักตร และพระอังสะที่เหมื อนมนุษยธรรมดา จี วรสมจริง ทําใหพระพุ ทธรูปกลายเปนตัวแทน
พระพุทธรูปยุครวมสมัย ลั กษณะนี้นอกจากความคิ ดของคนไทยในกระแสชาตินิยมและการถวิ ลหาอดีต
แลวคงเกิดขึ้นจากความประทับใจของศาสตราจารยศิลป พีระศรี ที่มีตอพระพุทธรูปและแนวคิ ดที่วา
การทําตามศิลปะอันรุงเรืองในอดีตเปนสิ่งดี
พระพุทธรูปที่แพรกระจายจากจีนพมามั กมีลั กษณะพิเศษเดนชั ด คือจีวรเปนริ้วๆพระพุ ทธรูป
ในจีนมีหลายองค องคที่คนไทยทั่วไปนับถือเรี ยกวาพระยูไลหรื อพระศรีศากยมุ นี ปยะแสง จั นทรวงศ
ไพศาล, (2553: 20-21) ไดอธิ บายถึงพระยู ไลว า พุทธลักษณะของพระองค มักประทับนั่ งบนดอกบั ว
พระพักตรอวบอิ่ มดวยพระเมตตา ดานหลังเป นรูปประกายรัศมีหรือประภามณฑลคลายเปลวไฟหรือ
รัศมีดวงอาทิตย บนพระอุระมีสั ญลักษณสวัสติกะหรือวานอันหมายถึงความสุขสวั สดี หรื อเครื่องหมาย
ประจําพระพุทธศาสนาฝายมหายานในวั ดจีนมั กวางพระยูไลอยู กึ่งกลาง โดยอาจมี พระอมิตาภะและ
พระไภสัชคุรุพุ ทธเจาหรือพระโพธิ สัตวอยูใกลเคียง สําหรั บพระโพธิสั ตวที่คนจีนนับถือมีหลายองค องค
ที่นิยมมาก คือพระโพธิสั ตวอวโลกิเตศวรหรือกวนอิม นิธิ เอียวศรีวงศ (2537: 81) ใหความเห็นวาการ
ที่ชาวจีนเรี ยกพระโพธิสัตวอวโลกิเดศวรเปนกวนอิมนั้นเปนเพราะสั บสนกับคําแปลภาษาสันสกฤต ตรง
คําวาอิศวร ในความหมายเดิ มหมายถึงพระผูยิ่ งใหญที่มองลงมา แตจี นกลับแปลเปนผูยิ่ งใหญที่เงี่ยหู
ฟ งความทุกขของโลก เนื่ องจากสับสนคํ าวา ศวรกับคําสวร ซึ่งแปลว าเสียง ความหมาย กวนอิมจึง
แปลวาพระผูเงี่ยหู ฟงความทุกข ของสรรพสัตว ลักษณะของกวนอิมโดยทั่วไปประทับยืน พระกรซาย
ถื อแจกันในลักษณะเอี ยง พระกรขวาถื อกิ่งหลิวในทาพรมน้ํามนต การตั้ งรู ปเคารพเพื่อสักการะบู ชา
หมายถึงการชี้นําทางสวางให ดวงจิตของมนุษย
รูปลักษณพระพุทธเจ าบางองค มีลั กษณะผสมหลายลักษณะ ตามรสนิ ยมของชางและบริบท
สังคมยุ คสมัยตางๆ ในชวงสมัยรั ตนโกสินทรตอนตนปรากฎว าอิทธิพลจีนเดนชัดขึ้ น ดังเชนพระคันธาร
ราฐปางขอฝน รัศมีเป นรูปบัวตูมหรือลูกแกวพระหัตถขวากวักเรียกเม็ดฝนพระหั ตถซ ายรองรับเม็ดฝน