st121 - page 40

32
ลักษณะคติ นิยมผู นั้น การสนั บสนุนจากรัฐบาลไทยเปนกลไกหนึ่งที่ทําใหวัดไทยยังคงอัตลักษณ ดาน
รูปแบบแตหากมีนอยอาจมีทุนสนั บสนุนอื่ น เชนนายทุนจีน ลั กษณะที่ผสมผสานมากบ างนัอยบางจึ ง
ขึ้นกับเงื่อนไขทั้งภาครัฐและภาคเอกชน
3. เจดียหรือสถูป สวนใหญใชเป นที่บรรจุพระธาตุหรือสิ่งเคารพตางๆ มีลั กษณะเปนรูปจอม
แหบาง เปนเหลี่ยมบางทรงกลมบ างมียอดแหลมฐานแผกวาง สั นติ เล็ กสุขุม (2535: 16-30) ได แยก
ลักษณะทางสถาปตยกรรมของเจดี ยออกเป นเจดีย ทรงปราสาท ทรงปรางค ทรงระฆังกลมทรงดอก
บัวตูม เจดีย เหลี่ยมย อมุม เจดี ยทรงเครื่อง แต ละลักษณะมีความแตกตางแต ละทองถิ่ น เจดีย อาจ
เรี ยกชื่อตามที่ตั้งและความสําคัญ เชน เจดีย ประธาน คือเจดีย ขนาดใหญที่เป นประธานของวัดหรือ
ประธานของเจดียอื่นๆ เจดีย ทิศคือเจดี ยเล็กๆซึ่ งตั้งอยูบนฐานเดียวกั บเจดียประธาน โดยตั้งอยูประจํ า
ทิศตางๆ เจดียรายคือเจดี ย ขนาดยอมที่เรี ยงรายอยู ในเขตพุทธาวาส อาจเปนเจดีย บริวารของเจดี ย
ประธานหรืออยูรอบอุโบสถหรือวิหารก็ได องคประกอบของเจดีย เหลี่ยมยอมุ ม ในสมัยรัตนโกสินทร ที่มี
ลักษณะเป นรูปจอมแหแบงเปน 3สวนใหญ ๆดังนี้ สวนยอด สวนเรือนธาตุ และสวนฐาน
สั นติ เล็ กสุขุ ม (2548: 38) ไดเขียนถึ งสถาปตยกรรมไทยว า ลักษณะของปรางคไทยได รับ
อิทธิ พลจากขอมเป นเบื้องตน ในระยะตอมามี ลักษณะอื่ น ๆ เข ามาผสม เชน ศิ ลปะพุกามของพม า
ศิลปะลังกาศิลปะจีนดังยกตัวอยางพระปรางคประธานวัดราชบูรณะจั งหวัดพระนครศรีอยุธยาซึ่ งเปน
แบบอยุธยาตอนตนมีมุขยื่นออกดานทิ ศตะวันออกหนามุ ขประดับดวยฟกเพกาคลายลวดลายที่ นิยมใน
โบราณสถานพุกาม เหนื อมุขตั้ งเจดี ยองค เล็กเปนแบบระฆั งทรงลั งกา ภายในมีภาพเขี ยนเล าเรื่อง
เกี่ยวกับราชสํ านักของจีนเป นภาพบุคคลในชุดจีนมี ภาพเทวดาเหาะ ภาพบางส วนผสมแบบจีน เชน
ลั กษณะมงกุฎ ดอกไม กอนเมฆ นอกจากนี้ปรางค บางแหงผสมแบบอยางกับศิ ลปะมุสลิ ม ดังเช น
ปรางคองคหนึ่งที่วัดพระศรีรัตนมหาธาตุ จังหวัดลพบุรี มีลั กษณะคลายกลีบมะเฟอง สันติ เล็กสุ ขุมได
ตั้งขอสันนิษฐานใหมวา ไดรับอิทธิพลจากโดมของมัสยิดในประเทศตะวันออกกลาง และเชื่อวาซุมที่ก อ
เปนวงโค งแหลมอาจเปนแบบแผนการกอสรางจากเปอร เซียหรือตะวั นตก (กรมศิลปากร, 2543: 45)
จักรพงษ คําบุญเวี ยง (2544: ออนไลน) ไดเขียนถึ งวัดทางภาคเหนือวา มีลั กษณะศิลปะพมา
ผสมล านนา ดังเช น วัดศรีชุ ม ในลําปาง หลังคาซ อนหลายชั้น บนยอดมี ฉัตรตั้ งอยู ซึ่งชาวพมาเรี ยก
สถาปตยกรรมแบบนี้เรียกว า “ทรงพระยาธาตุ” วั ดในลําปางมี ลักษณะผสมกับพมาอี กหลายวัด แต ผาน
การซอมแซมบูรณะหลายครั้งไม เหลื อรองรอยศิลปะพมาเหลืออยู ทําใหศิลปะพมาผิดเพี้ยนจากอดี ต
เชนที่วัดเจดียซาวหลัง หรื อวัดเจดีย ซาว วัดพระเจีย ซาวหลัง แปลวา วั ดที่มีเจดีย ยี่ สิบองค คําว า ซาว
เปนภาษาพื้ นเมืองแปลวายี่สิ บคําวาหลัง แปลวาองค แตละองคล วนเปนแบบพมา แตปจจุบั นมีเพียง
รากฐานเทานั้น