st121 - page 49

41
ใหเกิดความกลมกลื นและมีลักษณะเฉพาะเปนชุดวัฒนธรรมชุ ดวัฒนธรรมหนึ่งๆมีหลายองค ประกอบ
การกระจายตัวขององคประกอบชุดวั ฒนธรรมครอบคลุมพื้นที่ ที่เรี ยกวา เขตวัฒนธรรม หรือพื้นที่ ทาง
วัฒนธรรม วั ฒนธรรมแตละสวนเมื่อกระจายอยู ตามพื้ นที่มีความเข มขนหรือความหนาแน นไม เทากั น
สวนที่ มีองคประกอบหนาแนนเรียกวาแกนกลางวัฒนธรรม (Culture coreor Culture center) อยางไร
ก็ตามศูนย กลางเหลานี้ อาจเคลื่อนยายได ถ าสังคมเคลื่อนยาย
โบแอสยั งเห็นวา ขอมู ลภาคสนามมีความสํ าคั ญ เขาใชความรู ทางชาติพั นธุวรรณนา ในการ
อธิบายปรากฎการณทางวัฒนธรรมตอมี ผูยอมรั บมากขึ้นนํ าไปสูการคัดคานวิ ธีการสรางกรอบอางอิง
ตามทฤษฎีวิวัฒนาการ เขาให แนวคิด โดยแยกเปนขอๆดังตอไปนี้ (อางในสมศักดิ์ ศรีสั นติสุ ข. 2552:
124-125)
1. วัฒนธรรมแตละสังคมยอมไดรับอิทธิพลจากเอกลักษณของประวัติศาสตรวัฒนธรรมเฉพาะ
สังคมจากองคประกอบหลายดานมากมาย รวมทั้งเปนพื้ นฐานเฉพาะวัฒนธรรมนั้นๆ
2. วัฒนธรรมมนุษยที่คลายคลึ งกัน เกิดจากการประดิษฐคิดคนอยางอิสระมากกว าเกิดจากการ
แพรกระจายวัฒนธรรมสํ าหรับการแพรกระจายวัฒนธรรมก็คือการแพร กระจายองคประกอบวัฒนธรรม
ที่ซับซ อนจากมนุษยกลุมหนึ่งไปยังอีกกลุมหนึ่ง
3. อธิบายแนวคิดเกี่ยวกั บเขตวัฒนธรรม (Culture area) วา พื้นที่ วัฒนธรรมของมนุษย ภายใน
พื้นที่เดียวกั นยอมมีลั กษณะคลายคลึงกันมากกวาวัฒนธรรมอื่นๆ
โบแอสสนใจโลกทัศนของคนเผาดั้ งเดิม โดยวิธีการศึ กษาธรรมชาติของจิ ตมนุษย เพื่อนํ าไปสู
ความเขาใจอั นดีระหวางมนุษยชาติ ดังนั้ นการศึ กษาความหลากหลายของแตละวั ฒนธรรมจึงศึกษา
ตามโลกทัศนของคนแตละวั ฒนธรรมหรือกลาวอีกนัยหนึ่งวา เปนการศึ กษาตามบริ บทประวัติศาสตร
ทองถิ่นเขตวัฒนธรรมนั้นๆ
อมรา พงศาพิชญ (2545: 14-15) ไดใหข อสังเกตวา การแพรกระรจายวั ฒนธรรมที่ กอให เกิด
ความหลากหลายทางวัฒนธรรมควรคํานึ งถึงสิ่งตอไปนี้
1. สังคมวัฒนธรรมชุ ดใดชุดหนึ่งมีศูนยกลางอยู ที่จุดใดจุดหนึ่ง และแพรกระจายออกไป ขยาย
อิทธิ พลใหญขึ้นจนครอบคลุ มพื้นที่ กวางในลั กษณะแกนกลางวั ฒนธรรม (Culture core) และเขต
วัฒนธรรม (Culture area) ศูนย กลางของวัฒนธรรมมีหลายศูนย กลาง เมื่อตางฝายตางขยายอิทธิพลจะ
เกิดการเรียนรูแลกเปลี่ยนและยอมรับซึ่งกันและกัน เมื่อใดที่อิ ทธิพลของศูนยกลางวัฒนธรรมออนแอ
หรือเขตวั ฒนธรรมกวางขวางมาก และวั ฒนธรรมจากศูนย กลางแพร กระจายไปไดไมเต็ มที่ ความ
เขมแข็งนอยและมีลั กษณะของวัฒนธรรมชายขอบที่อาจแตกตางจากวัฒนธรรมศูนยกลาง