๓๕
๑. ทฤษฎี
ความล
าหลั
งทางวั
ฒนธรรมเชื่
อว
าวั
ฒนธรรมเป
นป
จจั
ยสํ
าคั
ญที่
ทํ
าให
เกิ
ดการ
เปลี่
ยนแปลงทางสั
งคม ในการจั
ดทํ
าแผนโครงการดํ
าเนิ
นงานพั
ฒนาชุ
มชนจึ
งต
องให
ความสํ
าคั
ญกั
บ
วั
ฒนธรรมชุ
มชน กล
าวคื
อ ต
องสอดคล
องกั
บวั
ฒนธรรมของชุ
มชนและเป
นที่
ยอมรั
บของประชาชน
ชุ
มชน การพั
ฒนาชุ
มชนจึ
งจะประสบความสํ
าเร็
จ
๒. ทฤษฎี
ความล
าหลั
งทางวั
ฒนธรรม เชื่
อว
าวั
ฒนธรรมทางวั
ตถุ
เปลี่
ยนแปลงได
ง
ายและเร็
ว
กว
าวั
ฒนธรรมที่
ไม
ใช
วั
ตถุ
ทํ
าให
เกิ
ดการปรั
บตั
วไม
เท
าเที
ยมกั
นและเกิ
ดป
ญหาขึ้
นในสั
งคม นั
บว
าเป
น
ประโยชน
ต
อการพั
ฒนาชุ
มชนมาก เพราะในการดํ
าเนิ
นงานพั
ฒนาชุ
มชนก็
มี
ทั้
งการพั
ฒนาทางวั
ตถุ
และที่
ไม
ใช
วั
ตถุ
เช
นเดี
ยวกั
น การพั
ฒนาทั้
งสองส
วนนี้
ต
องดํ
าเนิ
นการไปพร
อม ๆ กั
นและสมดุ
ลกั
นเพื่
อไม
ให
เกิ
ด
ความล
าหลั
งทางวั
ฒนธรรมขึ้
น
๓. ทํ
าให
ทราบว
าการเปลี่
ยนแปลงคนทํ
าได
ยาก การเปลี่
ยนแปลงทางวั
ตถุ
ทํ
าได
ง
ายการ
พั
ฒนาชุ
มชน คื
อ การพั
ฒนาคนและกลุ
มคนจึ
งเป
นงานที่
ยุ
งยาก ต
องอาศั
ยความร
วมมื
อจากบุ
คคล กลุ
ม
องค
กร หลายฝ
าย ต
องใช
เวลา แต
ถ
าพั
ฒนาคนได
สํ
าเร็
จแล
วการพั
ฒนาวั
ตถุ
จะไม
เป
นเรื่
องที่
ยุ
งยากแต
ประการใด ดั
งนั้
น การพั
ฒนาชุ
มชนจึ
งต
องมี
เป
าหมายที่
การพั
ฒนาคนให
มี
คุ
ณภาพ คุ
ณธรรมก
อน แล
ว
ความสุ
ขก็
จะตามมา
๔. ทํ
าให
ทราบถึ
งสาเหตุ
ของป
ญหาและความขั
ดแย
งที่
เกิ
ดขึ้
นในชุ
มชนว
า ส
วนหนึ่
งเนื่
องจาก
ความล
าหลั
งทางวั
ฒนธรรม จึ
งสามารถเตรี
ยมการป
องกั
นไม
ให
เกิ
ดป
ญหาขึ้
นได
ทํ
าให
การพั
ฒนาชุ
มชน
ดํ
าเนิ
นไปอย
างมี
ประสิ
ทธิ
ภาพ
ทฤษฎี
ความก
าวหน
าทางวั
ฒนธรรม
ทฤษฎี
ความก
าวหน
าทางวั
ฒนธรรม (Cultural Progress Theory) เป
นทฤษฎี
ที่
กล
าวถึ
งการ
เปลี่
ยนแปลงทางสั
งคมและวั
ฒนธรรมอี
กแนวทางหนึ่
ง เจ
าของทฤษฎี
คื
อ เลสลี
เอ. ไวท
(Leslie A.
White) นั
กมานุ
ษยวิ
ทยายุ
คป
จจุ
บั
นชาวอเมริ
กั
น มี
สาระสํ
าคั
ญ ดั
งนี้
๑.ระบบของวั
ฒนธรรม
วั
ฒนธรรมประกอบด
วยระบบย
อยที่
สํ
าคั
ญ๓ ระบบ คื
อ
๑.๑ ระบบเทคโนโลยี
(Technological System) หมายถึ
ง เครื่
องเครื่
องใช
ต
าง ๆ และ
เทคนิ
ควิ
ธี
ในการใช
เครื่
องมื
อเครื่
องใช
เหล
านั้
น เป
นระบบที่
สํ
าคั
ญมากที่
สุ
ด เพราะมี
ความจํ
าเป
นเบื้
องต
น
สํ
าหรั
บการดํ
ารงชี
วิ
ตของมนุ
ษย
มี
ส
วนประกอบที่
สํ
าคั
ญ คื
อ พลั
งงาน ซึ่
งเป
นตั
วขั
บเคลื่
อนเปลี่
ยนแปลง
สิ่
งต
าง ๆ ในส
วนเล็
กๆของจั
กรวาลอั
นเป
นอาณาบริ
เวณที่
สิ่
งมี
ชี
วิ
ตต
าง ๆ ใช
ดํ
ารงชี
พอยู
นั้
น สสารต
าง ๆ
ถู
กนํ
ามาจั
ดระเบี
ยบเพิ่
มมากขึ้
น ขณะเดี
ยวกั
นพลั
งงานต
าง ๆ ก็
ถู
กนํ
ามาใช
ประโยชน
เพิ่
มมากขึ้
นเรื่
อย ๆ
ทั้
งนี้
เพราะว
า “ชี
วิ
ต คื
อ กระบวนการสร
างเสริ
ม” สิ่
งมี
ชี
วิ
ตต
างก็
มุ
งแสวงหาพลั
งงานอิ
สระจากระบบ
ของสิ่
งไม
มี
ชี
วิ
ต เพื่
อเอามาใช
สํ
าหรั
บบํ
ารุ
งร
างกาย เพื่
อความอยู
รอดของตน ดั
งนั้
น กระบวนการ
วิ
วั
ฒนาการทางชี
วภาพ จึ
งมุ
งไปสู
การจั
ดองค
การที่
ใหญ
ขึ้
น มี
ความแตกต
างทางโครงสร
างมากขึ้
น มี
การ