แนวทางการสืบสานวัฒนธรรมตาลที่เมืองเพชรที่เอื้อต่อวิธีชีวิตของชุมชนบ้านลาด - page 52

๔๐
(Civilization) ยุคอุ ตสาหกรรม และยุคภาวะทันสมัยในปจจุ บันตามลําดับ ซึ่งเปนความเจริญกาวหนา
ทางสังคมโดยทั่วไป สวนวิวัฒนาการเฉพาะ (Specific Evolution) นั้นเปนวิวัฒนาการของสั งคมแตละ
สั งคม และมีสวนสั มพันธกับวิ วัฒนาการโดยทั่วไปในรูปของความสัมพันธผกผันที่ตรงกันขามกัน
๑.๒ กระบวนการวิวั ฒนาการเฉพาะ มี “หลักการวาด วยความอิ่มตั ว” (Principle of
Stabilization) ซึ่งเกิดขึ้ นในตอนทายของการปรับตัว (Adaptation) เปนสิ่งจํากัดการขยายตัวกล าวคือ
กระบวนการวิวั ฒนาการเฉพาะเปนการปรั บตัวของระบบใหเขากับภาวะแวดลอมไดเพิ่มขึ้นเรื่ อย ๆ
จนกระทั่งถึงขั้นสูงสุด ไมสามารถเปลี่ยนแปลงไดอี กตอไป ดังนั้น ถาหากวัฒนธรรมแบบ
ต าง ๆ สามารถปรับตัวเขากับสภาพแวดลอมตาง ๆ ไดดีอย างเต็มที่แลว กระบวนวิ วัฒนาการก็จะหยุ ด
นิ่งไมมี การเปลี่ยนแปลงใด ๆ เกิดขึ้ นอีก แตในความเปนจริ งวิวั ฒนาการทั้งจากอดีตและป จจุบันยังคง
เกิดขึ้นและคงจะมีต อไปในอนาคต เนื่องจากการปรับตัวโดยสวนรวมไมสามารถกระทํ าไดอย างสมบู รณ
เต็มที่นั่นเอง
๑.๓ กระบวนการวิวั ฒนาการมีการครอบงํา (Dominance) วั ฒนธรรมที่ด อยกว า โดย
วั ฒนธรรมที่สู งกวาทําให วัฒนธรรมที่ ดอยกว าไดปรับปรุงวั ฒนธรรมของตนใหเหมาะสมยิ่ งขึ้น แตถ า
วั ฒนธรรมนั้นออนแอมากเกินไปก็จะถูกครอบงําจนสูญสิ้นไป
๑.๔ วัฒนธรรมที่ ยังพั ฒนาไม เต็มที่จะมี ศั กยภาพสูงกว าวัฒนธรรมที่ พัฒนาเต็มที่แล ว
ทิ ศทางของวิวัฒนาการจึ งเปนแบบสลับไปสลั บมา (Zigzag) มากกวาที่ จะเปนแบบเส นตรงสายเดี่ยว
(Unilinear) ในทิ ศทางเดียวกัน กระบวนวิวั ฒนาการของแตละสังคมจึงไมจําเปนต องเจริญกาวหนา
ตลอดไป แต อาจจะมีทั้งความเจริ ญและเสื่อมโทรมตามความสามารถในการปรั บตัวในแต ละยุคแตละ
สมัย (สนิ ท สมัครการ. ๒๕๓๔ : ๖)
การนําทฤษฎีวาดวยศั กยภาพของวิวัฒนาการไปใชในการพัฒนาชุมชน
ทฤษฎีวาด วยศักยภาพของวิวัฒนาการสามารถนํามาใชประโยชนในการพั ฒนาชุมชนไดดั งนี้
๑. ทฤษฎีวาดวยศักยภาพของวิวั ฒนาการเชื่อวาเมื่ อสังคมและวัฒนธรรมเจริ ญกาวหนาถึงขี ด
สุ ดก็จะถึงจุดอิ่มตัว และคอย ๆ หยุดความเจริญกาวหนาลง ความเจริญก าวหนาจะเปลี่ ยนไปสูสั งคม
และวั ฒนธรรมแหลงอื่น ๆ เสมอ ดังนั้น ถาจะดําเนินงานพั ฒนาชุมชนแล ว ต องระมัดระวังไมใหเกิด
ภาวะชงักงันขึ้น แตตองพยายามใหการดําเนินงานพัฒนาชุ มชนเปนกระบวนการตอเนื่องกั น ในลักษณะ
ของการศึกษาภาคชี วิต คือ ไมมีการสิ้นสุด
๒. ทฤษฎีว าดวยศักยภาพของวิ วั ฒนาการเชื่อวาสังคมที่ ล าหลังอ อนแอยังไมพั ฒนาเต็มที่ ก็
สามารถพั ฒนาใหประสบความสําเร็จได และมีศักยภาพสู งกวาสังคมที่ พัฒนาแลว ดังนั้น ในการกําหนด
ชุมชนเปาหมายของการพัฒนาชุ มชนจึงควรมุงไปที่ ชุมชนซึ่งยั งลาหลัง โดยตั้งอยูบนพื้นฐานของความ
เชื่ อมั่นในศักยภาพของชุมชนหลักการและวิธีการพัฒนาชุ มชน