บทเรียนการดำเนินงานสภาวัฒนธรรม - page 47

๒๖
สภาวัฒนธรรม คือการรวมกันดําเนินงานวัฒนธรรมของทองถิ่น เพื่ อการพัฒนาที่สมดุลและยั่งยืน
รวมกันของชุมชน/ทองถิ่น ซึ่งเป นไปตามลักษณะสังคมตามทฤษฎีโครงสรางหนาที่นิยม (structural
functionalism) นั่นเอง
การใชแนวคิ ดเรื่องสภาวัฒนธรรมเป นระบบกระทําการนี้ ทําใหสามารถศึกษา
วิเคราะห สภาวัฒนธรรมตามหลักการใหญ ๆ ของทฤษฎีโครงสร างหนาที่นิยมได ดั งนี้
๑. สมาชิกของแต ละเครือขายภาคีของสภาวัฒนรรมจะตองมีลักษณะที่รวมตั วกันอยาง
ถาวรพอประมาณที่จะทํ าใหแต ละเครือขายภาคีสมาชิกนั้นทําหนาที่ในสวนของตนได เชน กลุ ม
แมบาน ซึ่ งเปนเครื อขายภาคีสมาชิกของสภาวัฒนธรรมนั้น แมบานตางๆ ที่ มาเปนสมาชิกของกลุ ม
แมบานจะตองรวมตัวกันอยางถาวรเพียงพอที่จะทํ าใหกลุ มแมบานทํางานตามวัตถุ ประสงคของกลุมได
๒. แตละเครือขายภาคีสมาชิกมีความโนมเอียงที่จะเขามาเพื่อรักษาสิทธิประโยชน
พรอมๆ กั บการปองกันตนเองจากการแทรกแซง หรือทําลายจากเครือขายภาคีสมาชิกอื่นๆ
๓. ถามี การเปลี่ยนแปลงบางประการเกิ ดขึ้นแกเครือข ายภาคี สมาชิกยอมเปนไปเพื่อ
การอยูรอด หรือเพื่ อใหเครือข ายภาคีสมาชิกนั้นทําหนาที่ไดดียิ่งขึ้น เหมาะสมกับบริบทมากขึ้น
กวาเดิม
๔. ตามปกติเครือขายภาคีสมาชิกจะดําเนินการต างๆ เพื่อรั กษาดุลยภาพ
(equilibrium) ระหวางสัมพันธภาพของเครื อขายภาคีสมาชิกต างๆ ไวเสมอ การเสียดุลยภาพในการ
ปฏิบัติ งานของเครือขายภาคีสมาชิกในบางครั้งถือวาเปนเหตุการณผิดปกติ อาจอยู ในภาวะปรับตัวเขากับ
บริบทใหม หรืออาจถูกแทรกแซงจากเครือขายภาคีสมาชิกอื่ นๆ
๕. เครือข ายภาคีสมาชิกที่ไม สามารถรักษาดุ ลยภาพไวได ในที่สุดจะสลายตัว
กลายเปนสวนหนึ่งของเครือขายภาคีสมาชิกอื่น หรือกลายสภาพเป นเครือขายภาคีสมาชิกใหมก็ได
และถาพิจารณาตามแนวคิดของ พารสั นส (อางถึงในชนิตา รักษพลเมือง , ๒๕๓๑,
หนา ๗๓-๗๘) จะพบวา สภาวัฒนธรรมจะตองพยายามรักษา “ดุลยภาพ” ดวยเหตุนี้จึงจํ าเปนตอง
บูรณาการใหเครือขายภาคี สมาชิกใหเขามาทํ างานรวมกันโดยใชกลไกที่ทําหนาที่สรางบูรณาการที่พาร
สันส กํ าหนดไว ๒ ประการ คือ “การขัดเกลาทางสั งคม” และ “การควบคุมทางสังคม” ซึ่งกลไกทั้ง
สองนี้จะชวยใหสภาวั ฒนธรรมสามารถรักษาโครงสรางและการทําหนาที่ที่กําหนดไวไดและจะ
เสริ มสรางบูรณาการของสมาชิกของเครือขายภาคีสมาชิก ซึ่งเปนผูกระทําในโครงสรางของสถานภาพ
บทบาท (status-role structure) โดยการขัดเกลาทางสังคมจะทําใหเครือขายภาคี สมาชิกไดซึ มซับ
เขาไปจนเป นแรงจูงใจใหทําตามบทบาทภาระหนาที่ของตน สวนกลไกการควบคุ มทางสังคมจะทําให
เกิดความมีระเบียบขึ้นใน ระหวางสถานภาพและบทบาททําใหเครือขายภาคี สมาชิกทําตาม ธรรมนูญ
สภาวัฒนธรรม ซึ่งเปน ขอตกลงและบรรทัดฐานของสภาวัฒนธรรม และศึกษาความสามารถในการ
รักษาดุ ลยภาพ และบรรลุขอจําเปนเชิงหนาที่ (functional requisite) โดยความสามารถในการ
แกปญหาสําคั ญอันจําเป น ๔ ประการ ซึ่งพาร สันส เรี ยกวาขอจําเปนแหงหนาที่ (The Functional
Imperatives) ดังนี้ คือ
๑. ปญหาการบรรลุวั ตถุประสงคของสภาวัฒนธรรม (goal attainment)
วัตถุ ประสงคของสภาวัฒนธรรมจะสําเร็ จไดอยูที่การคงอยู และการทําหน าที่ของเครือขายภาคี สมาชิก
ตางๆ ดังนั้นสภาวั ฒนธรรมจะต องจัดลํ าดับความสําคัญของวั ตถุประสงคและหนาที่ตางๆ รวมทั้งสรร