บทเรียนการดำเนินงานสภาวัฒนธรรม - page 40

๑๙
๓. ยุทธศาสตรการดําเนินงานวัฒนธรรม
ประเวศ วะสี (๒๕๓๗, หนา๒๓-๒๖) ไดเสนอยุทธศาสตรเพื่อเป นแนวทางใหญๆ สําหรับ
สงเสริมเรื่องวัฒนธรรมกั บการพัฒนาไว ๗ประการดังนี้
๑) การสรางความเขาใจที่ถูกตอง ใหทั่วทั้งสังคมวาวัฒนธรรมคืออะไร และ
วัฒนธรรมสํ าคัญสําหรับการพั ฒนาอยางไร เปนยุทธศาสตรที่สําคัญที่สุด เพราะเมื่อเกิดความเขาใจที่
ถูกตองแลวสั งคมก็จะปฏิบัติถูกต องไดเอง
๒) การสนับสนุนเวทีทางวัฒนธรรมในชุมชนทองถิ่น ควรสนับสนุนเวทีวัฒนธรรมใน
รูปแบบที่ หลากหลายในชุมชนทองถิ่นตาง ๆที่ ริเริ่มโดยชุ มชนทองถิ่น
๓) สงเสริ มสถาบันครอบครัว ไทยเคยมีวั ฒนธรรมครอบครัวที่อบอุน แต บัดนี้
สถาบันครอบครัวไดรับผลกระทบอยางหนักจากการพัฒนาแบบทันสมั ย
๔) สงเสริมองคกรชุ มชนและกระบวนการเรี ยนรูของประชาชน ชุมชนที่เขมแข็ ง คือ
ผูปฏิบัติวัฒนธรรมและชุมชนที่เข มแข็งจะกอใหเกิดการพัฒนาทุกดาน
๕) ปรับการศึ กษาใหเชื่ อมโยงกับวัฒนธรรมไทย การศึกษาของไทยในปจจุบันตัดขาด
จากรากทางวัฒนธรรมของตนเอง ซึ่งเปนเหตุสําคัญของความเสื่ อมสูญทางวัฒนธรรมและเกิ ดป ญหา
ตางๆ จากความขาดแคลนทางวั ฒนธรรม ควรปรับการศึกษาใหเชื่อมโยงกับวั ฒนธรรมไทย เพราะ
วัฒนธรรมเป นเรื่องของการปฏิบัติและการซึ มซับถาการศึกษาเอาความเปนจริงเปนตัวตั้ง การศึกษาก็
จะสัมผัสกับวั ฒนธรรม
๖) วัฒนธรรมกั บเศรษฐกิจ เนื่องจากวัฒนธรรมมีความสําคัญต อการสร างความ
เขมแข็ งทางเศรษฐกิจ การกระจายรายได และการรักษาสภาพแวดลอมดังกลาวแลว ควรรวมมื อกัน
สรางความเขาใจเรื่องนี้ใหชัดเจน และกําหนดยุทธศาสตรในการนํามิติทางวัฒนธรรมเข ามาพัฒนา
เศรษฐกิจ
๗) กองทุนและการบริหารงานวัฒนธรรม ในการสงเสริมวัฒนธรรมกับการพั ฒนา
ตองการเงิ นทุนและการบริหารจัดการที่คลองตั วและมีประสิทธิภาพ ควรมีการเพิ่มเงินกองทุน
วัฒนธรรมใหมี จํานวนมากพอ
๔. “สิทธิ ” และ “หนาที่” ของประชาชนในการดําเนินงานวั ฒนธรรม
รัฐธรรมนูญแห งราชอาณาจักรไทย พุ ทธศักราช ๒๕๕๐ ไดกําหนดไวในหมวด ๔ หนาที่
ของชนชาวไทย มาตรา ๗๓ วา “บุคคลมีหนาที่... พิทักษ ปกปอง และสืบสานศิลปวั ฒนธรรมของชาติ
และภูมิปญญาทองถิ่น และสิ่งแวดล อม ทั้งนี้ ตามที่กฎหมายบัญญัติ ” และหมวด ๓ สิทธิ และเสรีภาพ
ของชนชาวไทย สวนที่ ๑๒ สิทธิ ชุมชน มาตรา ๖๖ วา “บุคคลซึ่งรวมตัวกันเปนชุมชน ชุมชนทองถิ่น
หรือชุม ชนทองถิ่นดั้งเดิม ยอมมีสิทธิอนุรักษ หรือฟนฟูจารีตประเพณี ภูมิปญญาท องถิ่น
ศิลปวั ฒนธรรมอันดีของทองถิ่น และของชาติ ” ซึ่งแสดงใหเห็นวาการดําเนินงานดานวั ฒนธรรมนั้น
เปนทั้ง “สิทธิ” และ “หนาที่” ของประชาชน ทั้งที่เปน “บุคคล” “ครอบครั ว” และ “ชุมชน” ที่เปน
“เจาของวัฒนธรรม” ที่จะตองเรียนรู ทําความเขาใจ และดําเนินงานวั ฒนธรรม (ทั้งในดานการศึ กษา
คนคว าวิจัย การอนุรั กษ การฟ นฟู การสงเสริม การเผยแพร การสืบทอด และการพัฒนา ) ดวยการ
“ระเบิดจากขางใน” ซึ่งจะสงผลใหเกิ ดการพึ่งตนเอง พั ฒนาตนเองไดอยางตอเนื่ อง และยั่งยืน ซึ่งจะ