บทเรียนการดำเนินงานสภาวัฒนธรรม - page 57

๓๖
ความสัมพันธในทุกด านที่บุคคลทั้งหมดในเครื อขายทางสังคมมีตอกั น เครือข ายสังคมของบุคคลจึง
เปรียบเสมื อนสิ่งแวดลอมทางสังคมที่มี อิทธิพลตอพฤติกรรมของบุคคลนั้ นๆ ในขณะเดียวกันบุคคล
นั้นๆ ก็เปรี ยบเสมือนสวนหนึ่งของสิ่งแวดล อมทางสังคมของบุคคลอื่นๆ ในเครือข ายสังคม
เครื อขาย เปนสวนหนึ่งของการบรรยายโครงสรางทางสังคม ที่คนมีความสัมพันธกันดวย
บางสิ่งบางอยางที่ เปนลักษณะทางสั งคมวัฒนธรรม ไมไดมี ความผูกพันกันเพื่อจะไปสรางองคกรเพื่อไป
ตอรอง แตผูกพันกันทางสั งคมวัฒนธรรม เรื่องการแลกเปลี่ยน การพึ่งพาอาศัยกันและกัน อาจจะเปน
ทางขอมูลขาวสารและทรั พยากรบางอยางที่เขาสามารถพึ่งพิงกันได (จํานง แรกพินิจ, ๒๕๔๐, หนา
๓) การศึกษาเครือขายจึงตองศึกษาความสัมพันธที่เชื่อมโยงกันของประชากร การวิเคราะหโครงสราง
นั้น สิ่งแรกที่จะคนหาเพื่ออธิบายอยูในหลักเกณฑของคน เปนอยางไร และการรวมเปนหมูคณะตาม
สภาพที่เปนจริง ซึ่งเปนกระบวนการเรียนรูที่ตองอาศัยวิ ธีการและขั้นตอนตางๆ ประกอบกัน ก อน
หนานี้ เอนก นาคะบุตร (๒๕๓๒, หนา ๑๐) ไดใหความหมายไววา เครื อขายที่อาศัยชุมชนเปนพื้นฐาน
ในการเรียนรู ประชาชนตองเรียนรูจากกันและกัน และจากความรู ที่ไดจากที่อื่นแลวขยายความรูให
ผูอื่นทราบดวย จะช วยใหเกิดการศึกษาที่หลากหลายสอดคลองความตองการของบุคคล
๒. องคประกอบของเครื อขาย
องคประกอบของการประสานสัมพั นธที่เปนเครือขายในการดํ าเนินงาน มีหลักสํ าคัญ ๔
ประการ ดังนี้
๑) การถายทอด แลกเปลี่ยน และกระจายความรูทั้งในสวนของวิ ทยาการสากล และภูมิ
ปญญาทองถิ่น เพื่ อประยุกต และสรางองคความรูใหมๆ โดยเฉพาะที่เกี่ ยวกับชุมชนเพื่อสนับสนุนการ
เรียนรูทั้งของบุคคลและชุ มชน
๒) การกระตุนความคิด ความใฝแสวงหาความรู จิ ตสํ านึกในการพั ฒนาชุมชนและการมี
สวนรวมในการพัฒนาเพื่อเพิ่มพู นขีดความสามารถของบุคคลในการตัดสินใจหาทางเลือกที่เหมาะสม
สําหรับการแกไขปญหาของตนเองและชุมชนบนพื้นฐานของการวิเคราะหสภาพความต องการและ
เงื่อนไขของตนเองและของชุมชน
๓) การแลกเปลี่ยนขอมูลขาวสารเกี่ยวกั บโครงการพัฒนาชุมชนของหนวยงานตางๆทั้ง
ภาครัฐและเอกชน เพื่ อใหหนวยงานตางๆ สามารถทราบความเคลื่อนไหวของกันและกัน
๔) การระดมและประสานการใชทรัพยากรบุ คคล วัสดุอุ ปกรณ อาคารสถานที่และเงิน
งบประมาณเพื่อใหหนวยงานตางๆ สามารถใชทรัพยากรร วมกัน (คณะอนุกรรมการการ ดําเนินงาน
ดานโครงสรางของระบบการศึกษาและเครือขายการเรียนรู, 2533, หนา 6)
๓. กระบวนการพัฒนาเครือข าย
วิมลลักษณ ชูชาติ (๒๕๔๐, หนา ๑๐–๒๐) ไดวิเคราะหกระบวนการสรางและพัฒนา
เครือขาย พบวามี ๔ ขั้นตอน ประกอบดวย
๑) การเกิดเครือขาย
การเกิดเครือข ายเกิดจากภายในองคกรโดยบุคคลในองคกรได เรียนรูประสบการณ
ใหมๆ จากบุคคลภายนอก แลวรวมตัวสรางเครือขายขึ้นประการหนึ่ ง และเครือขายที่เกิ ดจาก
บุคคลภายนอกองคกร เขาไปสํารวจขอมูล จัดเวทีแลกเปลี่ ยนเรียนรูตามสภาพปญหาและความ
ตองการของชุมชนแล วเกิดเป นองคกรเครือข ายขึ้น