บทเรียนการดำเนินงานสภาวัฒนธรรม - page 53

๓๒
จะดีตามไปด วย ซึ่ง ประเวศ วะสี สรุปวาเครื่องมือที่จะแกปญหาของชุมชนไดคือ ความเปนประชา
สังคมที่ไดรับการถั กทอคุณงามความดีที่แตกตางหลากหลายเขาด วยกัน (คํ าบรรยายเรื่องสภา
วัฒนธรรมจั งหวัด : ขุ มพลังการพัฒนาในกระแสโลกาภิวั ตน ๑๓ ธันวาคม ๒๕๓๘) และประเวศ วะสี
ยังไดอางถึงงานเขียนของDr.Scott Peck เรื่อง AWorldWaiting To Be Born: Civility Rediscoverd
ที่กลาววา ความเปนชุมชน(community) หรือประชาคม (civility) จะเปนอนาคตของโลก (Prawase
Wasi, Community and Sustainable Development, ICEA Seventh World Conference,
Jontien Thailand ๓๑ July - ๔ August ๑๙๙๕)
๒. องคประกอบของประชาสั งคม
เพื่อใหสามารถสรางความเขมแข็งของชุมชนได จึงจําเปนตองศึกษาใหรูถึงองคประกอบ
หรือปจจัยที่ทําใหชุมชนและประชาสังคมเขมแข็ง ซึ่งจากการศึกษาพบว า
สุวิทย วิบุลผลประเสริฐ (๒๕๓๙, หน า ๘-๙) ไดเสนอองคประกอบของประชาสังคมวา
กระบวนการที่จะเรียกวาเป น “ประชาสังคม” ไดนั้น จะตองประกอบดวยองคประกอบสําคัญ ๓ สวน
คือ
๑) จิ ตสํานึกประชาสังคม (civic consciousness) หมายถึง ความคิดและความ
ยอมรับในเรื่องการรวมตั วกันอยางอิสระ ดวยความรัก ความเอื้ออาทร ยอ มรับในความคิดเห็ นของกัน
และกัน ในอันที่จะเรียนรูรวมกัน หรือแกไขปญหาที่เผชิ ญอยูรวมกัน
๒) โครงสร างองคกรประชาสังคม (civic organization) หมายถึง การรวมกลุมที่มี
ระบบการจัดการเพื่อใหเกิ ดการเรียนรูร วมกันในการปฏิบัติและนําไปสูการแก ปญหา
๓) เครือข ายประชาสังคม (civic network) หมายถึง โครงสรางและกระบวนการ
เชื่อมโยงสมาชิกเขาด วยกัน ซึ่งตองมีระบบการสื่อสารที่ มีประสิทธิภาพ การสัมพันธกันดวยความ
สมานฉันท
ประเวศ วะสี (๒๕๓๙, หน า ๒๙-๓๐) ไดเสนอวัฒนมรรค ๘ ประการ เพื่อเคลื่อน
มนุษยชาติออกจากสภาวะวิกฤต บ นเสนทางอย างสันติวิธีหรือมัชฌิมาปฏิปทา ไปสูวั ฒนธรรมใหญ
แหงการดํารงอยูรวมกันของมนุษยทั้งหมดและธรรมชาติ ทั้งหลายอยางสันติ โดยไดใหความสํ าคัญกับ
ขอ ๘ การสรางประชาคมบนเสนทางสูประชาสังคมมาก โดยได ใหเหตุ ผลวา
“เรื่ องทั้ง ๗ ขอข างตน จะรอใหฝายใดฝายหนึ่งทําหาสําเร็จไม ทุกฝ ายในสังคม เชน
ผูนําชุมชนนักวิชาการ องคกรพั ฒนาเอกชน ภาคธุรกิ จ ภาครัฐ สื่อมวลชน ฯลฯ ตองเขามารวมมื อกัน
ในทุกๆ ระดับทั้งในระดับทองถิ่น ระดับชาติ และระหวางชาติ ความร วมมือกันอยางนี้เรี ยกวา
ประชาคม การรวมมือกั นทํางานตองอา ศัยความรัก การเรียนรูรวมกันและความสามัคคี ความเปน
ประชาคมจึงตองใชธรรมะทุกข อและเปนการปฏิบัติที่ยิ่งใหญ สังคมที่ ประชาชนมีการรวมตัวกันทํางาน
ในรูปแบบตางๆ ให มาก เชน กลุม ชมรม สหกรณ มู ลนิธิ ชุมชน เรียกวาประชาสังคม (civil society)
ประชาสังคมที่เชื่อมโ ยงทั่ วโลกคือ กุญแจของการนําไปสูวัตถุ ประสงคใหญของมนุษยชาติ คือ การ
ดํารงอยูรวมกันของมนุษยทั้งหมดและธรรมชาติทั้งหลายทั้งปวงอยางไดดุลยภาพ สันติ และยั่งยืน
ควรศึกษาวิจัยใหเขาใจเรื่องความเปนชุมชน ความเปนประชาสังคมใหเขาใจแจมแจ ง หากลไกสงเสริม
ใหเกิดขึ้นซึ่งอาจรวมถึงการตั้งสถาบันสงเสริมประชาคม เพราะนี้คือกุ ญแจสําหรับศานติสุขของ
มนุษยชาติ”