๑๑
๑) วั
ฒนธรรม เป
นผลรวมของการสั่
งสมสิ่
ง สร
างสรรค
และภู
มิ
ธรรมป
ญญา ที่
ถ
ายทอดสื
บต
อกั
นมาของสั
งคมนั้
น
๒) วั
ฒนธรรม เป
นการสั่
งสมประสบการณ
ความรู
ความสามารถ ภู
มิ
ธรรมภู
มิ
ป
ญญา ทั้
งหมดที่
ได
ช
วยให
มนุ
ษย
ในสั
งคมนั้
นๆ อยู
รอด และเจริ
ญสื
บต
อได
และเป
นอยู
อย
างที่
เป
นใน
บั
ดนี
้
๓) วั
ฒนธรรม คื
อ ผลรวมของทุ
กสิ่
งซึ่
งเป
นความเจริ
ญงอกงามที่
สั
งคมนั้
นๆ ได
ทํ
าไว
หรื
อได
สั่
งสมมาจนถึ
งบั
ดนี้
๔) วั
ฒนธรรม เป
นทั้
งสิ่
งที่
ทํ
าให
เจริ
ญงอกงามสื
บมา และเป
นเนื้
อตั
วของความเจริ
ญ
งอกงามที่
มี
อยู
ซึ่
งจะเป
นพื้
นฐานของความเจริ
ญงอกงามต
อไปตลอดจนเป
นเครื่
องวั
ดระดั
บคว ามเจริ
ญ
งอกงามของสั
งคมนั้
นๆ
สํ
านั
กงานคณะกรรมการวั
ฒนธรรมแห
งชาติ
ได
แสดงความหมายของวั
ฒนธรรมไว
ต
างกั
น
เช
น
๑) วั
ฒนธรรม เป
นวิ
ธี
การดํ
าเนิ
นชี
วิ
ตของสั
งคม เป
นแบบแผนการประพฤติ
และการ
แสดงออกซึ่
งความรู
สึ
กนึ
กคิ
ดในสถานการณ
ต
างๆ ที
่
สมาชิ
กในสั
งคมเดี
ยวกั
นสามารถเข
าใจและซาบซึ้
ง
ร
วมกั
นยอมรั
บและใช
ปฏิ
บั
ติ
ร
วมกั
น อั
นจะนํ
าไปสู
การพั
ฒนาคุ
ณภาพชี
วิ
ตของคนในสั
งคมนั้
นๆ
๒) วั
ฒนธรรม เป
นวิ
ถี
ชี
วิ
ตของมนุ
ษย
ที่
เกิ
ดจากระบบความสั
มพั
นธ
ระหว
ามนุ
ษย
กั
บ
มนุ
ษย
มนุ
ษย
กั
บสั
งคม และมนุ
ษย
กั
บธรรมชาติ
วั
ฒนธรรมมี
ทั้
งสาระและรู
ปแบบที่
เ ป
นระบบความคิ
ด
วิ
ธี
การ โครงสร
างของสั
งคม สถาบั
น ตลอดจนแบบแผนและทุ
กสิ่
งทุ
กอย
างที่
มนุ
ษย
สร
างขึ้
น
ดั
งนั้
น วั
ฒนธรรมจึ
งหมายถึ
งวิ
ถี
ชี
วิ
ตของคนในชุ
มชนและในสั
งคมโดยส
วนรวมซึ่
งกิ
นความ
รวมถึ
งทั้
งสั
งคมวั
ฒนธรรม และ ศิ
ลปวั
ฒนธรรม วั
ฒนธรรมมิ
ใช
เป
นนามธรรมและรู
ปธรรมที่
หยุ
ดนิ่
ง แต
เปลี่
ยนแปลง มี
พลวั
ต ตลอดเวลา โดยวั
ฒนธรรมมุ
งความอยู
ดี
มี
สุ
ข ของคนและสั
งคมโดยส
วนรวม
วั
ฒนธรรมจึ
งต
องเชื่
อมโยงระหว
าง สภาพในอดี
ต สู
ป
จจุ
บั
นและสู
อนาคต ต
องเชื่
อมโยงระหว
างคนใน
สั
งคมซึ่
งมี
วั
ยต
างกั
น ต
องเชื่
อมโยงระหว
างสภาพตนเองต
อครอบครั
ว ชุ
มชน สั
งคมและสภาพรอบโลก
ต
องเชื่
อมโยงระหว
างความรู
ด
านต
างๆ ทั้
งมนุ
ษยศาสตร
สั
งคมศาสตร
และวิ
ทยาศาสตร
และต
อง
เชื่
อมโยงระหว
างคนกั
บธรรมชาติ
วั
ฒนธรรมจะพั
ฒนางอกงามได
ต
องอาศั
ยความเชื่
อมโยงและความ
เข
าใจในความหลากหลาย ความแตกต
าง และจุ
ดร
วมของวั
ฒนธรรมท
องถิ่
น วั
ฒนธรรมของชาติ
และ
วั
ฒนธรรมของโลก ซึ่
งมี
วิ
วั
ฒนาการและมี
ความเปลี่
ยนแปลง มี
พลวั
ตที่
ไม
หยุ
ดนิ่
ง การประสาน
เชื่
อมโยงและถั
กทอวิ
ถี
ชี
วิ
ตของคนและชุ
มชนต
าง ๆ รอบโลก และกั
บธรรมชาติ
เท
านั้
นที่
จะทํ
าให
การ
พั
ฒนายั่
งยื
นได
(สิ
ปปนนท
เกตุ
ทั
ตุ
, ๒๕๔๒)
พจนานุ
กรมฉบั
บราชบั
ณฑิ
ตยสถาน พ.ศ. ๒๕๒๕ (๒๕๓๐, หน
า ๗๔๖) ได
นิ
ยามความหมาย
ของวั
ฒนธรรม ไว
เป
น ๔ นั
ย ดั
งนี้
๑) สิ่
งที่
ทํ
าให
เจริ
ญงอกงามแก
หมู
คณะ ๒) วิ
ถี
ชี
วิ
ตของหมู
คณะ
๓) ลั
กษณะที่
แสดงถึ
งความเจริ
ญงอกงาม ความเป
นระเบี
ยบเรี
ยบร
อย ความกลมเกลี
ยว ก
าวหน
าของ
ชาติ
และศี
ลธรรมอั
นดี
ของประชาช น และ ๔) พฤติ
กรรมและสิ่
งที่
คนในหมู
ผลิ
ตสร
างขึ้
นด
วยการ
เรี
ยนรู
จากกั
นและกั
น และร
วมใช
อยู
ในหมู
พวกของตน