บทเรียนการดำเนินงานสภาวัฒนธรรม - page 31

๑๐
๒) วัฒนธรรมเป นกรอบและเปนแนวทางในการดํ าเนินชีวิตที่เหมาะสมกับ
สภาพแวดลอม จึงถือได วาวัฒนธรรมเป นหลักในการประพฤติปฏิบัติของสมาชิ กของสังคม ซึ่งอาจจะ
ชวยปองกันและแกไขปญหา ตลอดทั้งตอบสนองความตองการของสมาชิกและของสังคมได
๓) วัฒนธรรมเป นเอกลักษณ เปนลักษณะเดนประจําชาติ หรือประจําหมูคณะ ซึ่งมี
สวนชวยใหชนในชาติมี ความรูสึกเปนพวกเดียวกัน อั นจะทําใหบังเกิดความรั กสามัคคีกัน และจะสงผล
ตอการรวมพลั งของหมูคณะและธํารงไวซึ่งความมั่นคงของชาติ
๒. ความหมายของวัฒนธรรม
มนุษยสรางวัฒนธรรมขึ้ นมาเพื่อประโยชน แหงการดํ ารงชีวิตและการสืบทอดเผ าพันธุ ใน
เมื่อการดํารงชีวิ ตของมนุษยเปนเรื่องที่กวางใหญและมีแงมุมตางๆ ใหพิจารณาอยางซับซอน เรื่องของ
วัฒนธรรมจึ งสามารถมองไดหลายแงมุมไปดวย มี ผูใหความหมายคําวา "วั ฒนธรรม" ตางๆ กัน ใน
พจนานุกรมฉบั บราชบัณฑิตยสถานพ .ศ. ๒๕๒๕ ไดนิยามความหมายของวัฒนธรรม ไว ๔ นัย
ดังนี้ คือ
๑) สิ่งที่ทําใหเจริญงอกงามแก หมูคณะ
๒) วิถีชีวิ ตของหมูคณะ
๓) ลักษณะที่ แสดงถึงความเจริญงอกงาม ความเปนระเบียบเรียบรอย ความกลม
เกลียวกาวหนาของชาติและศีลธรรมอันดีของประชาชน
๔) พฤติ กรรมและสิ่งที่คนในหมูผลิ ตสราง ขึ้นดวยการเรียนรูจากกันและกัน และรวม
ใชอยูในหมูพวกของตน
พระเจาวรวงศเธอ กรมหมื่นนราธิปพงศประพันธ ประทานคําอธิ บายไววาวั ฒนธรรม
หมายถึง ความเจริ ญในทางวิชาความรู เช น วิทยาศาสตร ศิ ลปวิทยา วรรณคดี ศาสนา ตลอดจน
ขนบธรรมเนียม ประเพณีและจรรยามารยาท วัฒนธรรมเปนมรดกแหงสังคม มี ทั้งสวนจับตองไดและ
จับตองไมได เช น กวีนิพนธ ศิลปะ ขนบธรรมเนียมประเพณี วัฒนธรรมเปนปจจัยสําคั ญในการกอราง
สรางความประพฤติปฎิบัติ ของประชาชาติ
พระยาอนุ มานราชธน (๒๕๓๒, หนา ๔๕-๔๘) ไดใหนิยาม "วัฒนธรรม" ไวว า วัฒนธรรม
คือ สิ่ งที่มนุษยเปลี่ยนแปลง ปรับปรุง หรือผลิตสรางขึ้น เพื่อความเจริ ญงอกงามในวิถีแหงชีวิตของ
สวนรวม ถายทอดกันได เอาอยางกันได ดังนี้
๑) ผลิตผลของสวนรวมที่มนุษยไดเรี ยนรูมาจากคนแตกอนสืบตอเป นประเพณีกันมา
๒) ความรูสึก ความคิดเห็น ความประ พฤติ และกิริยาอาการ หรือการกระทํ าใดๆ
ของมนุษยในสวนรวมลงรูปเปนพิมพ เดียวกัน และสําแดงออกมาใหปรากฏเปนภาษา ศิลปะ ความ
เชื่อถือ ระเบี ยบประเพณี เปนตน
๓) มรดกแหงสังคม ซึ่งสังคมรับและรักษาไวใหเจริญงอกงาม เปนผลิตผลของ
สวนรวมที่มนุษยไดเรียนรูมาจากคนแตกอนสืบตอเปนประเพณี กันมา"
พระเทพเวที (ประยุทธ ป ปยุตโต) ไดอธิบายความหมายของวัฒนธรรมเมื่อคราวแสดง
ปาฐกถาพิเศษ ๑๐๐ ป ของพระยาอนุมานราชธน เรื่ อง "วัฒนธรรมกั บการพัฒนา" ไวเปนหลายนัย
อยางน าพิจารณา ดังนี้