บทที่
๒
การทบทวนวรรณกรรมที่
เกี่
ยวข
อง
การศึ
กษาสภาพการณ
และบทเรี
ยนการดํ
าเนิ
นงานสภาวั
ฒนธรรม ตั้
งแต
เริ่
มจั
ดตั้
งถึ
งป
จจุ
บั
น
รวมทั้
งศึ
กษาป
จจั
ยที่
เอื้
อต
อการดํ
าเนิ
นงานของสภาวั
ฒนธรรม ในครั้
งนี้
ผู
วิ
จั
ยได
ทบทวนวรรณกรรมที่
เกี่
ยวข
องเพื่
อประโยชน
ในการสร
างกรอบแนวคิ
ดในการวิ
จั
ยดั
งนี้
๑. ความเข
าใจเบื้
องต
น เรื่
อง “วั
ฒนธรรม”
๒. การดํ
าเนิ
นงานวั
ฒนธรรม
๓. สภาวั
ฒนธรรม
๔. ความเป
นชุ
มชน และกระบวนการพั
ฒนาความเป
นชุ
มชน
๕. การพั
ฒนาเครื
อข
าย
๖. กองทุ
นส
งเสริ
มงานวั
ฒนธรรมจั
งหวั
ด
๗. การจั
ดการความรู
ความเข
าใจเบื้
องต
น เรื่
อง “วั
ฒนธรรม”
ในที่
นี่
ขอเสนอมโนทั
ศน
เบื้
องต
นเพื่
อให
เกิ
ดความเข
าใจเกี่
ยวกั
บเรื่
อง “วั
ฒนธรรม” ในประเด็
น
เท
าที่
คิ
ดว
าเป
นสิ่
งจํ
าเป
นในเบื้
องต
นเท
านั้
น ดั
งนี้
๑. ความสํ
าคั
ญของวั
ฒนธรรม
ชาติ
ไทยเป
นชาติ
ที่
มี
มรดกทางวั
ฒนธรรมอั
นแสดงถึ
งเอกลั
กษณ
ของชาติ
ห ลายประการ ที่
ตกทอดมาจนถึ
งป
จจุ
บั
น เป
นสิ่
งที่
แสดงให
เห็
นถึ
งศั
กดิ
ศรี
ของชาติ
เป
นเครื่
องมื
อที่
ช
วยในการพั
ฒนา
จิ
ตใจ เศรษฐกิ
จ และสั
งคม อั
นจะเป
นผลให
เกิ
ดการพั
ฒนาและความมั่
นคงทั้
งในด
านเศรษฐกิ
จ สั
งคม
และการเมื
องของประเทศชาติ
ฉะนั้
น วั
ฒนธรรมจึ
งเป
นเรื่
องที่
ทุ
กคนในชาติ
ควรได
ร
วมมื
อกั
นทํ
านุ
บํ
ารุ
งรั
กษา ส
งเสริ
มและเผยแพร
ให
ดํ
าเนิ
นไปอย
างได
ผลและมี
ประสิ
ทธิ
ภาพ (สํ
านั
กงานคณะกรรมการ
วั
ฒนธรรมแห
งชาติ
, ๒๕๑๓, หน
า ๑) เพื่
อให
วั
ฒนธรรมของชาติ
ได
คงอยู
สื
บไปอี
กนานเท
านาน
พระบาทสมเด็
จพระเจ
าอยู
หั
วได
ทรงพระราชทาน พระบรมราโชวาท ไว
ว
า (กรมศิ
ลปากร, ๒๕๑๓,
หน
า ๕๑)
“งานด
านการศึ
กษา ศิ
ลปและวั
ฒนธรรม นั้
น เป
นงานสร
างสรรค
ความเจริ
ญทางป
ญญา
และทางจิ
ตใจ ซึ่
งเป
นทั้
งต
นเหตุ
และองค
ประกอบที่
ขาดไม
ได
ของความเจริ
ญด
านอื่
นทั้
งหมด และ
เป
นป
จจั
ยที่
จะช
วยให
เรารั
กษาและดํ
ารงความเป
นไทยไว
ได
สื
บไป”
ในแนวทางในการศึ
กษาส
งเสริ
มและพั
ฒนาวั
ฒนธรรมพ.ศ. ๒๕๒๙ตามนโยบายวั
ฒนธรรม
แห
งชาติ
ได
กล
าวถึ
งความสํ
าคั
ญของวั
ฒนธรรมไว
๓ ลั
กษณะคื
อ (สํ
านั
กงานคณะกรรมการวั
ฒนธรรม
แห
งชาติ
, ๒๕๓๔, หน
า ๕-๖)
๑) วั
ฒนธรรมเป
นทั้
งพื้
นฐานและเครื่
องมื
อสํ
าหรั
บสร
างเสริ
มความสามั
คคี
กลมเกลี
ยว
และความเป
นป
กแผ
นในหมู
ประชาชนวั
ฒนธรรมจะช
วยชั
กนํ
าให
คนประพฤติ
ศี
ลปฏิ
บั
ติ
ธรรม และพร
อม
ที่
จะเผชิ
ญชี
วิ
ตร
วมกั
นบนผื
นแผ
นดิ
นเดี
ยวกั
นทั้
งในยามสุ
ขและยามทุ
กข