บทเรียนการดำเนินงานสภาวัฒนธรรม - page 34

๑๓
สมควรใหกลุมชนทั้งหลายมีโอกาสเรียนรูวัฒนธรรมของกันและกัน สภาพความแตกตางเชนนี้เปน
ธรรมชาติของวั ฒนธรรม
๔) วัฒนธรรมจําแนกได เปนหลายประเภท เชน วัฒนธรรมประจําชาติ วัฒนธรรม
สากล และวัฒนธรรมทองถิ่น ทั้งนี้ขึ้นอยูกับกรอบความคิ ดและวัตถุประสงคในการประยุกต ใชของผู
จําแนกการจัดหมวดหมูของวัฒนธรรมเพื่อความสะดวกในการสื่อความและการประสานงาน จึงเปน
สิ่งจําเปนในการดําเนินงานวัฒนธรรม
๔. องคประกอบของวัฒนธรรม
ในที่นี้ผูนําเสนอไดศึ กษาวัฒนธรรมในฐานะองครวม ซึ่ งประกอบดวยระบบใหญๆ อยาง
นอย ๓ ระบบซอนรวมกันอยูอยางมีความสัมพันธเชื่ อมโยงตามที่อานันท กาญจนพันธุ (๒๕๓๘, หนา
๕-๗) เสนอไว ดังนี้
๔.๑ ระบบคุณคา ซึ่งหมายถึงศีลธรรมของสวนรวม และจิตวิญญาณของความเป นมนุษยที่
สรางสรรค มักแสดงออกในรู ปของจักรวาลความคิดที่ใหความสําคั ญกับความเปนธรรม ความอุดม
สมบูรณ และความยั่งยืนของสังคมและธรรมชาติ บนพื้นฐานของการเคารพตอสวนรวมและเพื่อน
มนุษยดวยกันเอง ในสังคมที่เปนจริงจะเห็นระบบคุณคานี้ในรู ปของ ศาสนา และความเชื่อในสิ่ง
ศักดิ์ สิทธิ์ตางๆ
๔.๒ ระบบภูมิ ปญญา ซึ่งครอบคลุ มวิธีคิดของสังคม โดยเฉพาะการจัดการกับ
ความสัมพันธทางสังคมและความสัมพันธระหวางสังคมกับธรรมชาติแวดลอม มักปรากฏใหเห็นในรู ป
ของกระบวนการเรียนรู การสรางสรรค การผลิตใหม และการถายทอดความรู ผานทางองคกรทาง
สังคมในทองถิ่น เพื่อปรับตัวตอการเปลี่ยนแปลงของสภาวะแวดลอม นอกจากนั้นยังสามารถเห็นได
จากแบบแผนของความสัมพันธทางสังคม
๔.๓ระบบอุ ดมการณอํานาจหมายถึงศักดิ์ศรี และสิทธิของความเปนมนุษยซึ่งถือเปนสิทธิ
ตามธรรมชาติที่จะเสริมสรางความมั่นใจและอํานาจใหกับคนในชุ มชนหรือสังคมทองถิ่น เพื่ อเปนพลังใน
การเรียนรู สรางสรรค ผลิตใหม และถายทอดภูมิปญญา ในการพัฒนาสังคมใหเปนไปตามหลักของ
ศีลธรรมที่เคารพความเปนมนุษย ความเปนธรรม และความยั่งยืนของธรรมชาติ นอกจากนั้ น
อุดมการณอํานาจนี้ยั งจะแสดงถึงศักยภาพของชุมชนในการผลิตใหม ของความเปนชุมชนเพื่อรักษา
ความเปนอิสระของตนเอง เมื่อตองเผชิญหนากับการครอบงําจากภายนอก เพราะอุดมการณอํานาจ
นั้นเปนระบบสั ญลักษณ ของความสัมพันธทางสังคมในรูปตางๆ ไมว าจะเปน ชุมชน ทองถิ่น เพศ หรือ
ชาติพันธุ ซึ่งสามารถเปนพลังสําคั ญในการพัฒนา
และศึกษามิ ติทางวัฒนธรรม ในความหมายที่รวมถึงองคประกอบ ๓ สวนดวยกัน คือ
สวนแรก ความหมายของวัฒนธรรม ซึ่งหมายถึง คุ ณคาของความเปนมนุษย จารีต
กฎเกณฑที่หลากหลาย และอํานาจของชุมชนทองถิ่น
สวนที่สอง ระบบคิดทางวัฒนธรรม ซึ่งหมายถึง วิธีคิ ดแบบองครวม ที่มองความ
เชื่อมโยงอยางมี บริบทและเงื่อนไขโดยไมแยกสวนตางๆ ออกจากกั นอยางเด็ ดขาด ทั้งนี้ เพื่อการ
วิเคราะห และคนหาหลักการที่อยูเบื้ องหลังความสัมพันธตางๆ ซึ่งมักเกี่ยวของกับคุณคา กฎเกณฑ
และอํานาจของชุมชน ที่เปนพลังสําคัญของชุมชนในการสร างสรรคและผลิตใหม