บทที่
๑
บทนํ
า
ความเป
นมาและความสํ
าคั
ญของป
ญหาการวิ
จั
ย
การดํ
าเนิ
นงานวั
ฒนธรรมเป
นภาระหน
าที่
ของประชาชนทุ
กคน รวมทั้
งองค
กรของรั
ฐและ
องค
กรของเอกชน สํ
านั
กงานคณะกรรมการวั
ฒนธรรมแห
งชาติ
ได
กํ
าหนดนโยบายในการดํ
าเนิ
นงาน
วั
ฒนธรรมไว
ว
าต
องสนั
บสนุ
นการกระจายอํ
านาจและบทบาทในก ารดํ
าเนิ
นงานวั
ฒนธรรม เป
ดโอกาส
ให
องค
กรชาวบ
านและบุ
คลากรในท
องถิ่
น ได
มี
ส
วนร
วมอย
างสํ
าคั
ญและเป
นเจ
าของในการดํ
าเนิ
นงาน
วั
ฒนธรรมในรู
ปเครื
อข
ายทางวั
ฒนธรรม โดยที่
หน
วยงานของรั
ฐจะทํ
าหน
าที่
เพี
ยงกระตุ
น ส
งเสริ
ม
สนั
บสนุ
นและประสานงานเท
านั้
น เพราะรั
ฐบาลตระหนั
กดี
ว
าผู
ที่
รู
เรื่
องดี
ที่
สุ
ดในเรื่
องวั
ฒนธรรมคื
อคน
ในท
องถิ่
น
คณะกรรมการวั
ฒนธรรมแห
งชาติ
ได
ออกประกาศ เรื่
องจั
ดตั้
งสภาวั
ฒนธรรมจั
งหวั
ดลงวั
นที่
๘
มิ
ถุ
นายน ๒๕๓๘ โดยให
สภาวั
ฒนธรรมจั
งหวั
ดประกอบด
วยองค
กรเครื
อข
ายภาคี
สมาชิ
กต
างๆ ที่
อยู
ใน
ท
องถิ่
นที่
สามารถจํ
าแนกได
เป
น ๕ กลุ
ม ที่
เรี
ยกว
า “เบญจภาคี
” คื
อ องค
กรภาครั
ฐ องค
กรเอกชน
องค
กรชุ
มชน องค
กรธุ
รกิ
จ และองค
กรวิ
ชาการ ซึ่
งอาจสรุ
ปได
ว
าในการดํ
าเนิ
นงานวั
ฒนธรรมของ
จั
งหวั
ดนั้
น สํ
านั
กงานคณะกรรมการวั
ฒนธรรม แห
งชาติ
ได
ให
หน
วยงานและองค
กรที่
ดํ
าเนิ
นงาน
วั
ฒนธรรมในลั
กษณะต
างๆ ที่
เรี
ยกว
าเครื
อข
ายเบญจภาคี
และมี
ความสั
มพั
นธ
ซึ่
งกั
นและกั
น ให
ประสาน
การดํ
าเนิ
นงานกั
นอย
างกว
างขวางและเกิ
ดพลั
งมาก ยิ่
งขึ้
นจึ
งกํ
าหนดโครงสร
างของสภาวั
ฒนธรรม
จั
งหวั
ดให
ประกอบด
วยสมาชิ
กจาก เครื
อข
าย เบญจภาคี
และเมื่
อพิ
จารณาจากหน
าที่
ของสภา
วั
ฒนธรรมจั
งหวั
ดแล
วพบว
ามี
หน
าที่
ดํ
าเนิ
นงานวั
ฒนธรรมใน ๒ ระดั
บ คื
อ ในระดั
บท
องถิ่
น (ข
อ ๕
และข
อ ๘) และในระดั
บชาติ
ซึ่
งนอกจากจะเป
นผลจากการดํ
าเนิ
นงานในระดั
บท
องถิ่
นแล
วยั
งกํ
าหนด
ไว
ในหน
าที่
ข
อ ๖ และข
อ ๗ ด
วย ส
วนในหน
าที่
ข
อ ๑, ๒, ๓ และ ๔ นั้
นล
วนเป
นหน
าที่
ในการพั
ฒนา
ประชาสั
งคมเพื่
อการดํ
าเนิ
นงานวั
ฒนธรรมของจั
งหวั
ด โดยเฉพาะอย
างยิ่
งในข
อ ๑ เป
นการพั
ฒนา
ประชาสั
งคมสํ
าหรั
บการดํ
าเนิ
นงานวั
ฒนธรรมของ สภาวั
ฒนธรรมจั
งหวั
ดและขององค
กรดํ
าเนิ
นงาน
วั
ฒนธรรมในท
องถิ่
นให
เข
มแข็
งขึ้
น ซึ่
งจะส
งผลต
อการดํ
าเนิ
นงานวั
ฒนธรรมของท
องถิ่
นและของชาติ
นั่
นเอง
สํ
านั
กงานคณะกรรมการวั
ฒนธรรมแห
งชาติ
ได
ส
งเสริ
มและสนั
บสนุ
นให
เครื
อข
ายเบญจภาคี
ใน
การดํ
าเนิ
นงานวั
ฒนธรรมในจั
งหวั
ดต
างๆ จั
ดตั้
งสภาวั
ฒนธรรมจั
งหวั
ดนั้
น ครบทุ
กจั
งหวั
ด ตั้
งแต
วั
นที่
๒๑ มกราคม พ.ศ.๒๕๓๙ และได
เริ่
มดํ
าเนิ
นการตามวั
ตถุ
ประสงค
และหน
าที่
ของสภาวั
ฒนธรรมจั
งหวั
ด
อย
างจริ
งจั
งมาตั้
งแต
ป
งบประมาณ๒๕๓๙ โดยสํ
านั
กงานคณะกรรมการวั
ฒนธรรมแห
งชาติ
ได
จั
ดให
มี
การ
ส
งเสริ
มและสนั
บสนุ
นการดํ
าเนิ
นงานในลั
กษณะต
างๆ ทั้
งในด
านวิ
ชาการ การบริ
หารและงบประมาณ
ทั้
งที่
จั
ดสรรให
รายป
และการจั
ดตั้
งกองทุ
นส
งเสริ
มงานวั
ฒนธรรมจั
งหวั
ด จนเมื่
อนั
บถึ
งสิ้
นป
๒๕๕๐มี
สภาวั
ฒนธรรมหลากหลายประเภท กล
าวคื
อ สภาวั
ฒนธรรมจั
งหวั
ด (ครบทุ
กจั
งหวั
ด) สภาวั
ฒนธรรม
อํ
าเภอ (ครบทุ
กอํ
าเภอ จํ
านวน ๘๗๗ สภา) สภาวั
ฒนธรรมตํ
าบล (จํ
านวนหนึ่
ง ) สภาวั
ฒนธรรม
กรุ
งเทพมหานคร (จํ
านวน ๑ สภา) สภาวั
ฒนธรรมกลุ
มเขตในกรุ
งเทพมหานคร (จํ
านวน ๖ สภา) สภา
วั
ฒนธรรมเขตต
างๆ ในกรุ
งเทพมหานคร (จํ
านวน ๕๐ สภา) สภาวั
ฒนธรรมแขวง ในกรุ
งเทพมหานคร