nt138 - page 62

53
ป่ าสักปรากฏอยู่จนถึงปั จจุบันนี้
ในที่ นี้ ขอยึดเอาประชุมพงศาวดารภาคที่ 61 เป็ นหลักในการพิจารณาถึงอายุของ
โบราณสถาน คือ พระธาตุเจดี ย์ในเมืองเชียงแสนนี้ ไว้ทีหนึ่ งก่อน ส่ วนหนังสือนอกนั้ น ใช้เป็ นเพียง
ส่ วนประกอบอ้างอิงให้ได้มาซึ่ งหลักฐานอันแน่นอนยิ่งขึ้นเท่ านั้นเอง
บรรดาโบราณสถานที่ปรากฏในเมื องเชียงแสน เป็ นที่ รับรองได้ว่าหลักฐานที่ เห็นอยู่ใน
ปัจจุ บันนี้ ยังไม่พบโบราณสถานหรื อโบราณวัตถุชิ้ นใด อันจะแสดงให้เห็นถึงความเก่าแก่ก่อนสมัย
พระเจ้าแสนภูขึ้ นไปได้แม้แต่เพียงชิ้นเดี ยว ความรับรองเช่ นนี้ ย่อมเป็ นการขัดกับตํานานอย่าง
ตรงกันข้าม สาเหตุที่จะนํามาซึ่ งการรับรองอย่างนี้ ได้ก็คื อ กระแสอิทธิพลในทางศิลปะตัวอย่างที่
เห็นได้ชัดที่สุ ดก็คื อ พระธาตุเจดีย์วัดป่ าสัก ผู้ศึกษาทางโบราณคดี ใดก็ตาม เมื่ อเห็นพระธาตุเจดีย์วัด
ป่ าสักแล้ว ต้องมีความเห็ นต้องกันว่าลักษณะของพระธาตุเจดีย์นี้ เป็ นศิลปะแบบศรีวิชัยทางตอนใต้
ของประเทศไทย ด้วยคล้ายคลึงกันกับลักษณะของพระธาตุเจดีย์ไชยา ที่จังหวัดสุราษฎร์ธานี
ปัญหาอันเป็ นที่ สงสัยถึงความคล้ายคลึงกันนี้ อยู่ ตรงที่ว่า จากศิลปะแบบศรี วิชัยทางใต้นั้ นขึ้นไปได้
อย่างไร?
การที่จะตอบปัญหานี้ ได้นั้ นก็ต้องกลับไปดู โบราณสถานแบบศรีวิชัย แล้วตั้งจุดจากศรี วิชัย
ทางตอนใต้ขึ้ นไปทางภาคเหนือ ก่ อนที่จะไปถึงเชียงแสนก็ จะพบพระธาตุเจดี ย์ในลักษณะนี้ ที่
จังหวัดชัยนาท คือ วัดพระบรมธาตุแห่ งหนึ่ ง และที่จังหวัดสุโขทัย ที่วัดเจดีย์เจ็ ดแถวอีกแห่ งหนึ่ ง
ในระยะที่กรุ งสุโขทัยเจริ ญรุ่ งเรื องนั้ น เป็ นรัชสมัยของพ่อขุนรามคําแหง ประวัติศาสตร์ ก็ยืนยันถึง
สัมพันธภาพระหว่ างอาณาจักรสุ โขทัยกับล้านนาไทย ซึ่ งมีต่อกันอย่างแน่นแฟ้ น แม้ในศิลาจารึ ก
หลักที่ 1 ของพ่อขุนรามคําแหง ก็พรรณนาถึงแม่นํ้าโขงไว้ว่า กลางเมืองสุโขทัยนี้ มี นํ้ าตระพังโพย
สี ใสกินดี ดั่งกิ นนํ้ าโขงเมื่อแล้ง ย่อมหมายความได้ว่าพ่อขุนรามคําแหงต้องเคยไปมาหาสู ่กับพ่อขุน
เม็งรายเสมอ
และข้อที่ สําคัญที่สุ ดก็คื อพระองค์ต้องเสด็จไปถึงเมืองเชี ยงแสนด้วย เมืองเชี ยงแสนก็น่ าที่
จะต้องมีขึ้นแล้ว ในระยะที่พ่อขุนรามคําแหงยังดํารงพระชนม์อยู่ เพราะเมืองเชี ยงแสนในทุกวันนี้ ก็
ยังตั้ งอยู่ริมฝั่งแม่นํ้าโขง หากพ่อขุนรามคําแหงมิได้เสด็จไปถึงเมืองเชียงแสนแท้จริ งแล้ว พระองค์
จะนํามาอ้างในศิลาจารึ กของพระองค์ได้อย่างไรว่า ดั่งกินนํ้ าโขงเมื่อแล้ง ฉะนั้ น การที่ พระธาตุ
เจดีย์วัดป่ าสัก มีอิ ทธิพลศิลปะแบบศรีวิชัย ศิ ลปะแบบศรี วิชัยจักขึ้ นไปที่เชียงแสน ได้นั้ นก็คงจะ
หมดปั ญหาดังกล่าวมาฉะนี้
พระธาตุเจดี ย์ ที่สํ าคัญในเมืองเชี ยงแสน
1.พระธาตุเจดีย์ วัดป่ าสัก
หากจะทําการแยกแยะพิเคราะห์ดูในทางศิลปะออกเป็ นส่วน ๆ แล้วรายละเอียดที่ประมวล
กันเข้าเป็ นองค์พระธาตุเจดีย์นั้ น ส่วนใหญ่เป็ นอิทธิพลที่ได้มาจากศิลปะแบบศรีวิชัย แต่ มีบางสิ่ง