nt138 - page 66

57
ฐานส่ วนนี้ ก็ คือส่ วนที่ถัดซุ้มพระชั้ นล่างของวัดป่ าสักขึ้นไปนั่นเอง
ส่ วนซุ้ มจระนํ า หมายถึงส่วนท่อนกลางทั้ งหมด เป็ นรู ปแท่งสี่เหลี่ ยมทรงสู ง มีซุ้มจระนํา
ประดิษฐานพระพุทธรู ปปูนปั้ นประทับยืนปางเปิ ดโลก ลักษณะของซุ ้ มนั้ นเป็ นเรือนซุ ้มชั้ นเดี ยว
มีลวดลายปูนปั้ นประดับแต่ลดคุณค่าในทางศิลปะลงแล้ว ไม่อาจจะเทียบกับวัดป่ าสักได้เลย เป็ น
ลายปูนปั้ นอย่างตื้น ๆ แต่สิ่ งที่ ควรชมเป็ นพิเศษก็คื อองค์พระพุทธรูปปู นปั้ นนั่นเอง ทรวดทรงพระ
วรกายทั้ งหมดมีความกลมกลืนกันเป็ นอย่ างดีในรูปเส้นนอกของภาพ เป็ นความประสานกันอย่าง
ได้สัดส่วนที่ สุ ด อยู่ในลักษณะโปร่ งบางไม่อวบอ้วนเหมือนพระพุทธรู ปที่พระธาตุเจดีย์วัดป่ าสัก
ความได้สัดส่ วนของพระพุทธรูปที่ วัดมุงเมื องนี้ เป็ นหลักฐานว่าต้องได้รับอิ ทธิพลจากศิ ลปะแบบ
สุ โขทัยเข้าไปอย่างเต็มที่ หรื อน่ าคิดไปอีกทางหนึ่ งว่าเป็ นฝี มือช่ างชาวสุ โขทัยไปทําขึ้ น แต่ก็เป็ นที่
น่าเสี ยดายอยู่ ว่าไม่พบพระพักตร์ที่สมบูรณ์เลย แม้พระพุ ทธรูปปู นปั้ นจากวัดนี้ ซึ่ งจัดว่าค่อนข้างจะ
สมบูรณ์ที่สุ ดได้นําเข้าไปเก็บรักษาไว้ในพิพิ ธภัณฑ์สถานแห่ งชาติ เชียงแสน พระพักตร์ ของ
พระพุทธรู ปองค์นั้ นก็บุบสลายเสียหมดแล้ว และสังเกตเห็ นว่าได้รับการซ่ อมแซมเพิ่มเติมมาแล้ว
ด้วย พระธาตุเจดีย์วัดมุงเมื องนี้ โดยเฉพาะส่ วนแท่งสี่เหลี่ ยมทรงสู งมีซุ ้ มจระนําทั้งสี่ ด้านนั้ น อยู่ใน
ลักษณะย่ อมุมไม้สิ บสอง
ส่วนบน คือส่วนที่ อยู่เหนื อซุ้มจระนําขึ้ นไปองค์ระฆังทรงกลม ส่วนยอดได้หักหายไป ไม่
อาจทราบได้ว่าจะมีพระเจดี ย์ขนาดเล็กประจํามุ มทั้ งสี่เหมือนพระธาตุ เจดี ย์วัดป่ าสักหรื อไม่ เพราะ
ส่ วนนี้ มีความชํารุ ดทรุ ดโทรมมาก
ความใกล้เคียงกันในส่วนลักษณะของพระธาตุเจดีย์ทั้งสองคือ ที่วัดป่ าสักและวัดมุงเมื องนี้
ย่อมอาจกําหนดอายุ เวลาการก่อสร้างได้ว่าอยู่ในระยะเวลาเดียวกัน และอาจจะสร้ างขึ้ นในสมัยพระ
เจ้าแสนภูด้วยก็ได้ แต่ บางทีอาจจะสร้างขึ้ นภายหลังวัดป่ าสักเล็กน้อย วัดนี้ ถ้าพิจารณาตามชื่อที่
เรี ยกกันว่าวัดมุงเมืองแล้ว ก็เป็ นสิ่ งที่น่ าสนใจคือ ในจังหวัดเชียงรายและจังหวัดเชี ยงใหม่ ทุกวันนี้ ก็
ยังมีชื่ อวัดมุงเมืองปรากฏอยู่ด้วย เมื่อพบอย่างนี้ แล้วเราจักลงความได้หรื อไม่ ว่า ทางภาคเหนือของ
ไทยนั้ นแต่โบราณกาลมา เมื องใดที่เป็ นเมืองสําคัญหรื อเป็ นเมืองเก่าแก่แล้ว ย่อมมีชื่อวัดมุ งเมือง
ปรากฏอยู่เป็ นสําคัญทํานองเดียวกับวัดเชียงมั่นนั่นเอง สําหรั บวัดมุงเมืองที่ เมืองเชี ยงแสนนี้ ถ้านับ
อายุเทียบกันระหว่างสามเมืองโดยถือเอาประชุ มพงศาวดารภาคที่ 61 เป็ นหลัก ความก็จักปรากฏว่ า
เมืองเชี ยงรายสร้างขึ้นก่อน แล้วต่อมาก็เป็ นเมืองเชี ยงแสน ดังนั้ นวัดมุงเมืองในเชี ยงแสนก็ ต้องมีอายุ
หลังกว่าวัดมุงเมื องที่เชียงรายและต้องก่อนกว่าวัดมุงเมื องที่เชียงใหม่ด้วย
การที่กล้ายืนยันวัดมุงเมื องที่เมื องเชียงแสนสร้ างก่อนวัดมุงเมืองที่ เมืองเชี ยงใหม่นั้ น มิได้
เป็ นการกล่าวอ้างขึ้ นแต่โดยลําพัง ดังได้กล่าวมาแล้วว่า การเขียนเรื่ องนี้ ได้ยึดถือเอาประชุ ม
พงศาวดารภาคที่ 61 เป็ นหลักฉะนั้น เมื่อเมืองเชี ยงแสนสร้างในปี พ.ศ. 1831 แล้ว เชียงแสนก็สร้ าง
ขึ้นก่อนเมืองเชี ยงใหม่ราว 8ปี เพราะเมืองเชี ยงใหม่สร้ างในปี พ.ศ. 1839