nt138 - page 53

44
เพลงที่ใช้ประกอบการฟ้ อนนั้ นไม่แน่นอน เพราะสามารถฟ้ อนกั บดนตรีพื ้นเมืองได้เกือบทุกเพลง
แต่ส่ วนใหญ่จะฟ้ อนกับกลองสิ้งหม้องซึ่ งเป็ นกลองพื้นบ้านที่มีอยู่ทั่วไปนั่นเอง
แม่ครู บัวเรี ยว ฝึ กฝนการฟ้ อนสาวไหมจากพ่อครู กุยจนเชี่ ยวชาญ และมีโอกาสแสดงในงาน
ปอยหลวงต่างๆมากมาย จนมีชื่อเสี ยงรู ้จักกันไปทั่วทั้ งจังหวัดเชียงราย จนเมื่อแม่ครู อายุได้ราว 16-
17 ปี พ่ อครูโม ใจสม ชาวมอญพระประแดง ซึ่ งเป็ นนักดนตรี และนาฏกรไทยชั้ นครู อพยพจาก
เชียงใหม่ไปอาศัยที่วัดศรี ทรายมูล และพ่อครู โมได้ช่วยฟื้ นฟูวงดนตรีพื้นบ้านของวัด คือ “วงเต่ง
ถิ้ง” ขึ้ นใหม่ และถ่ายทอดวิชาความรู้ด้านดนตรีให้ กับคณะศรั ทธาของวัด ขณะเดียวกันยังได้สอน
นาฏศิลป์ ไทยด้วย ทําให้แม่ครู บัวเรี ยวได้มีโอกาสฝึ กฝนการฟ้ อนต่างๆจนเชี่ยวชาญทั้ งการฟ้ อนเล็บ
ฟ้ อนเทียนฟ้ อนเงี้ ยวฟ้ อนดาบฯลฯ
และช่ วงนี้ เองที่แม่ครูบัวเรียวซึ่ งมีพรสวรรค์ทางด้านการฟ้ อนรํามาแต่ กําเนิ ด ท่านได้คิด
ดัดแปลงท่ าฟ้ อนสาวไหม ให้มีลี ลาในการฟ้ อนเหมาะสมกับบุคลิ กของสุ ภาพสตรี คือ มีทั้ งความ
งดงาม อ่อนช้อยนุ่มนวล ละมุนละไม และลงจังหวะดนตรี แบบนาฏศิลป์ ไทยด้วย ซึ่ งในส่ วนของ
ดนตรี ประกอบการฟ้ อน ซึ่ งแต่เดิมใช้เพียงกลองสิ้ งหม้องตีเป็ นจังหวะ ก็เริ่ มใช้วงเต่งถิ้งบรรเลง
เพลงพื้นเมือง เช่น ปราสาทไหวบ้าง ฤาษีหลงถํ้าบ้าง กาลต่อมาจึงเปลี่ยนมาใช้ “เพลงสาวไหม” ซึ่ ง
ดัดแปลงมาจาก “เพลงลาวสมเด็จ” เพื่ อให้เข้ากับท่ าทางการร่ ายรํามากยิ่งขึ้น
ต่อมาราวปี พ.ศ.2503 คณะช่างฟ้ อนและนักดนตรี ของวัดศรี ทรายมูล ได้ไปช่วยงานปอยที่
วัดถํ้าปุ่ มถํ้าปลา อําเภอแม่สาย ทําให้นายอินหล่อ สรรพศรี นักดนตรี ไทยชั้ นครู ของเชี ยงราย ได้ชม
การฟ้ อนสาวไหมของแม่ครู บัวเรี ยวจึงเกิดความประทับใจในลีลาที่อ่ อนช้อย และต่อมาในปี พ.ศ.
2507 นายอินหล่ อ ได้มีโอกาสชมแม่ครู บัวเรี ยวฟ้ อนสาวไหมอีกครั้ ง ที่วัดพระแก้ว อําเภอเมือง จึง
ได้ทําความรู้ จักกับแม่ครู บัวเรี ยว และเชิญให้ไปพบกับภรรยาของท่านคื อนางพลอยสี สรรพศรี ซึ่ ง
เป็ นอดีตช่างฟ้ อนและผู ้ เล่นละครจากคุ ้ มเจ้าแก้วนวรัฐ เจ้าผู ้ ครองนครเชี ยงใหม่ และพระราชชายา
เจ้าดารารัศมี การพบกันครั้ งนี้ เอง นางพลอยสีขอให้แม่ครู บัวเรี ยวฟ้ อนให้ชมและขออนุญาตติชม
พร้อมทั้งช่ วยกันปรับปรุ งท่ารําเพิ่มเติมจากท่ามาตรฐาน 13 ท่ า เป็ น 21 ท่า อีกทั้งมีการเรียกท่าการ
ฟ้ อนสาวไหมเป็ นภาษาสมัยใหม่ เพื่อให้ง่ายแก่การเข้าใจยิ่งขึ้ น
ซึ่ งผู้ ที่มีบทบาทในการส่ งเสริ มการฟ้ อนสาวไหมของแม่ครู บัวเรี ยว ให้เป็ นที่รู ้จักอย่าง
แพร่ หลายคือ นายชาญ สิโรรส ซึ่ งได้เชิญแม่ครู บัวเรี ยวมาเผยแพร่ การฟ้ อนสาวไหม และพักอยู่ที่
จังหวัดเชียงใหม่เป็ นเวลา 2 ปี ตั้งแต่ปี พ.ศ.2510 หลังจากนั้นแม่ ครูบัวเรียวจึงกลับมาอยู่ที่บ้านเดิม
และสมรสกับนายโสภณ รัตนมณี ภรณ์ และมี บุตรสาว 3 คนได้แก่ คุ ณสายไหม คุณสายชล และคุณ
สนธยาซึ่ งแม่ครู ได้ถ่ายทอดการฟ้ อนสาวไหมให้กับบุ ตรสาวทั้ งสามด้วย
ต่อมาในปี พ.ศ.2521 วิทยาลัยนาฏศิลป์ เชียงใหม่ โดยกรมศิ ลปากร ได้เชิญนางพลอยสี ไป
ถ่ายทอดการฟ้ อนสาวไหมฉบับปรับปรุงใหม่ ให้แก่อาจารย์ฝ่ ายนาฏศิลป์ ตามนโยบายที่จะรวบรวม