nt138 - page 70

61
ในเชียงแสนที่ มีเค้าพระพักตร์ใกล้เคียงกับพระพุทธรู ปสมัยอยุธยาเสี ยแล้ว
ความเก่าแก่ของพระธาตุ เจดีย์จอมกิตตินี้ ประชุมพงศาวดารยืนยันว่าพระองค์พังกษัตริ ย์เจ้า
และพระองค์พรหมราชเจ้า ก็พร้อมกันนิ มนต์เอายังพระบรมธาตุเจ้าทั้ งสามสถานรวม 11พระองค์ ก็
หามพระโกศมหาธาตุเจ้าไปบรรจุไว้ยังดอยน้อยที่หนึ่ ง ที่พระพุทธเจ้าฐาปนาเกศาธาตุเจ้าแล้ว ก็
ทํานายว่าภายหน้าจักได้ชื่ อว่า จอมกิตติแล
แล้วก็พร้อมกันก่อเจดีย์กว้าง 3 วา สู ง 6 วา 2 ศอก (กว้าง 6.00 ม. สูง 12.00 ม. ) ในเดือน 6
เพ็ญ วันจันทร์ ก็ สําเร็จบริ บูรณ์แล ระยะเหตุการณ์นี้ ตกอยู่ในศักราช 302 ประมาณพ.ศ. 1483 ยังมี
กล่าวถึงการสร้างพระธาตุเจดี ย์จอมกิตติไว้อีกคือ ศักราชได้ 849 ตัวปี เมิงมด เดือน 5 ออก 12 คํ่า
หมื่นเชี ยงสงได้กิ นเมืองและท่ านได้สร้างธาตุเจ้าจอมกิ ตติ เจดีย์กว้าง 4 วาศอก (8.25 เมตร) สู ง 12
วาอก (25.00 ม.) ยาว 9 วา (18.00 ม.) แล้วอารธนาบุญส่ งไปถึงอติโสกราชเจ้า ระยะเวลาดังกล่าวนี้
ประมาณพ.ศ. 2030อาจนับได้ว่าในระยะนี้ เข้ายุคร่วมสมัยเดียวกับอยุธยาแล้วแต่มีอีกระยะหนึ่ งว่า
ศักราชได้ 1046 ตัวปี กาบไค้ เดือน 6 เพ็ ญ วันพุธ มหาสัทธาเจ้าฟ้ าเฉลิ มเมือง เป็ นเค้าแก่เสนา
อํามาตย์ประชาราษฎร์ ทั้ งมวลพร้ อมกันสร้างพระธาตุเจ้าจอมกิ ตติได้ขวบหนึ่ งจึ งสําเร็จบริ บูรณ์ ซึ่ ง
ประมาณราวพ.ศ. 2227 นั้ นก็เป็ นการบูรณปฏิสังขรณ์ ต่อเติ มขึ้ นในสมัยของตน เท่ านั้ นเอง
แต่จะอย่ างไรก็ตามจากลักษณะขององค์พระธาตุเจดีย์ตรงส่ วนฐาน ก็ย่อมุมตลอดจนส่วน
แท่งสี่เหลี่ ยมทรงสู งที่มีซุ้มจระนําก็เช่นกัน และส่วนบนสุ ดนั้ นก็เป็ นเจดีย์รูปแปดเหลี่ ยมแล้ว ซึ่ ง
ลักษณะเหล่ านี้ เป็ นแบบอย่างที่เราอาจวางกําหนดไว้ได้ว่า มี อายุราวพุทธศตวรรษที่ 22 - 23 แล้ว
เพราะในระยะนี้ เกิดความนิยมการก่อสร้างพระธาตุเจดีย์ ที่อยู่ในลักษณะย่อมุมทั้งตรงส่ วนล่ างและ
ส่ วนกลางนิ ยมเจดีย์ทรงแปดเหลี่ยมตรงส่วนบนเข้ามาแทนที่ และยิ่งสมัยหลังลงไปอีกองค์ พระธาตุ
เจดีย์ก็ ยิ่งสูงขึ้ น ส่ วนฐาน ส่วนกลาง ยิ่งย่อมุมมากขึ้ น และส่ วนบนบางทีก็ เป็ นองค์เจดีย์ 16 เหลี่ยม
เช่น พระธาตุเจดีย์ที่วัดผ้าขาวป้ านเป็ นต้น พระธาตุเจดีย์จอมกิตตินี้ กรมศิลปากรได้ทําการบู รณะ
ตามแบบสภาพรู ปทรงเดิมเรี ยบร้อยแล้วกับทั้งได้ขึ้ นทะเบียนเป็ นโบราณสถานสําหรับชาติ แล้ว
7.วัดพระเจ้าล้ านทอง ปั จจุบันนี้ ยังเป็ นพระอารามที่มีพระภิกษุ สงฆ์อยู่ ประจําพรรษา และ
เป็ นวัดเจ้าคณะอําเภอด้วย สิ่งสําคัญภายในวัดนี้ ก็คื อ องค์พระธาตุเจดีย์กับระพุทธรู ปสําริ ดขนาด
ใหญ่ ซึ่ งเป็ นของอยู่ กับวัดมาแต่เดิมแล้ว สําหรั บองค์พระเจดีย์นั้ น มีลักษณะที่น่ าศึกษาแบบอย่ าง
การก่อสร้างด้วยเหมือนกัน กล่าวคือ ส่วนล่ าง เป็ นฐานเขี ยงสี่เหลี่ ยมจัตุรัสลดหลั่นซ้อนกันขึ้ นไป 3
ชั้น ส่ วนกลาง เป็ นแท่งสี่เหลี่ยมทึ บทรงสู งย่อมุมไม้สิ บสอง แบบท่ อนกลางพระธาตุเจดีย์วัดพระ
บวช ไม่มีซุ้มจระนํา ลักษณะส่ วนกลางนี้ หากพิจารณาตามสภาพการก่อสร้างแล้วก็คือ อาจจะเป็ น
ส่ วนฐานอีกชั้ นหนึ่ ง เพราะมีการขยายให้กว้างออกไปมาก จนกระทั่งเมื่อมีองค์เจดีย์ก่อซ้อนเหนือ
ส่ วนนี้ ขึ้ นไปคือส่วนบนนั่นเองส่วนที่ขยายออกรองรับองค์เจดีย์นั้ นทําให้มีทางเดินได้โดยรอบดุ จ
ฐานทักษิ ณขององค์เจดีย์นั่นเอง ตามมุมของส่วนแท่ งสี่เหลี่ยมทึ บทรงสูงนี้ มีเจดีย์ขนาดเล็กอยู ่ที่มุม