ct154 - page 52

44
จากการสั มภาษณ์ พบว่ า ในอดี ตคนคลองพลู มี การสื่ อสาร 2 ภาษา คื อ ไทยและชอง
ภาษาไทยใช้ ในการสื่อสารกับคนภายนอก ส่วนภาษาชองใช้สื่ อสารกันเองในกลุ่ม แต่เมื่อเริ่มมี ระบบ
การศึกษาของรัฐเข้ามาบังคับให้เด็กทุกคนต้องพูดภาษาไทย และภาษาชองเองก็ไม่ มีตั วอักษรสะกดเสี ยง
จึ งไม่สามารถถ่ ายทอดความรู้ จากระบบการศึกษาของรั ฐมาสู่ คนท้องถิ่ นได้ ทาให้ ภาษาชองไม่มี
ประโยชน์ กับเด็กในการเรียนรู้โลกของคนรุ่นใหม่ หรือแม้แต่ประสบการณ์ชีวิ ตของคนรุ่นเก่าก็ไม่ สามารถ
ถ่ายทอดเขี ยนผ่านตั วอักษรได้ ดังนั้นการถ่ายทอดความรู้จากรุ่นสู่รุ่น จึ งต้องกระทาผ่านการบอกเล่า
เรื่ องราว และเขียนออกมาเป็นอักษรภาษาไทยเท่านั้น จึงทาให้ภาษาพูดชองลดความสาคั ญลง จะเห็น
ได้ ว่า คนในช่วงอายุไม่เกิน 50 ปี (เกิดหลังปีพ.ศ.2500) ไม่สามารถพูดภาษาชองในชีวิตประจาวัน ซึ่ง
หากมองว่า ภาษาชอง เป็นอั ตลักษณ์ และตัวตนคนชอง จากปรากฏการณ์บ้านคลองพลูก็อาจจะกล่ าว
อย่างหยาบๆ ได้ ว่า “คนชอง” คือ ผู้คนที่ตั้งรากฐานอยู่ ในท้องถิ่นที่มี ช่วงอายุไม่ ต่ากว่า 50 ปี เกิดก่ อนปี
พ.ศ.2500 แต่ ทั้งนี้ สั ญลักษณ์ ที่บ่งชี้ถึ งความเป็นชอง คงต้ องมองอย่างรอบด้าน ไม่เฉพาะเพียงด้าน
ภาษาเท่านั้น
เมื่ อการสื่อสารด้ วยภาษาชองถูกจากั ดวงเฉพาะผู้มี อายุ 50 ปีขึ้ นไป ซึ่งเป็ นคนในแถบ
ตะเคี ยนทอง คลองพลู และน้าขุ่น เท่ านั้น จึงทาให้ ภาษาชองมีความลึกลับ เนื่องจากเป็ นสัญลั กษณ์ใน
การสื่อสารที่ คนท้องถิ่ น ซึ่งคนอื่นไม่ สามารถเข้าถึงได้ ดั งนั้นการสื่อสารด้วยภาษาชองจึงเป็ นเสมือน
อานาจลึ กลับที่คนภายนอกและความทั นสมัยเข้าถึงไม่ได้ และความลึกลั บนี้ก็ เป็นที่สนใจต่อนักวิชาการ
ให้ เข้ ามาศึ กษาภาษาชอง ทาให้ภาษาชองมี ความโดดเด่ นมากกว่ าสั ญลั กษณ์ ทางชาติพั นธุ์อื่ นๆ
นอกจากนี้ ภาษาชองยังถูกใช้ในการประกอบพิธี กรรมการเซ่นผี และเมื่ อมีผู้ สนใจศึกษาวัฒนธรรมชอง
พวกเขาก็จะสนทนาภาษาชอง เพื่อแสดงให้ คนอื่นเห็นถึ งวัฒนธรรมทางด้ านภาษา ประเด็ นที่สาคัญ
ประการที่ สอง คื อ ภาษาชอง เป็นสิ่งบ่ งบอกถึ งสถานภาพของบุคคลที่แสดงถึงความเป็ นคนชองที่
แท้จริง เนื่องจากผู้คนที่ตั้งฐานถิ่นในบ้านคลองพลูมี ความหลากหลาย ทั้งคนภายนอกที่ ย้ายครอบครัวเข้า
มาตั้งถิ่นฐาน คนภายนอกที่เข้ ามาสมรสกับผู้คนสายตระกูลของท้ องถิ่น คนท้องถิ่นที่พูดภาษาชองได้
และพู ดภาษาชองไม่ได้ ความหลากหลายเหล่านี้ ทาให้ต้ องมีการจัดลาดับความเข้ มข้นของความเป็น
ชอง โดยความเข้มข้ นจะมี 2 ระดับ คือ มากไปสู่น้อย กล่าวคือ ผู้ที่สามารถพูดภาษาชองได้ จัดว่าเป็น
“ชองแท้จริ ง” และ ผู้ที่พูดภาษาชองไม่ได้ แต่ อยู่ในระบบเครื อญาติ แต่ ก็ถือได้ว่ าเป็น “ชอง” ดั งที่ เฉิน
ผั นผาย (2550) กล่าวว่ า “คนที่พูดภาษาชองก็เป็ นคนชอง ส่วนลูกหลานที่ พูดชองไม่ ได้ก็ เป็ นคนชอง
เหมื อนกัน แต่ไม่เหมื อนคนรุ่นก่อนที่ยังพูดชองกันได้ ชองแท้จริงต้องพูดภาษาชองได้”
วิ ธีการจัดลาดับชั้น (Hierarchy) ความเป็นชอง มักถูกนาเสนอโดยผู้ใหญ่ ในท้องถิ่ น เพื่อสร้าง
ความชอบธรรมในจัดลาดับชั้นระหว่างผู้ใหญ่กับเด็ ก ซึ่งผู้วิจัยคิดว่า คู่ตรงกันข้ามระหว่าง “ชองแท้จริ ง”
กับ “ชอง” คื อการเปรียบเทียบระหว่ าง “ผู้ใหญ่” กับ“เด็ ก”(ชองแท้จริง=ผู้ใหญ่ , ชอง=เด็ก) ซึ่งเป็น
การจั ดสถานภาพทางสังคมอย่างมีนัยสาคั ญยิ่ง ต่อบริ บทการเปลี่ยนแปลงสู่ ความทันสมั ยและความ