ct154 - page 31

23
ในแง่ พัฒนาการทางประวัติ ศาสตร์และในปั จจุบันการวิเคราะห์ในส่วนนี้ Bryant ได้เสนอว่าจะต้อง
วิ เคราะห์ในเชิงประวัติ ศาสตร์ เพื่อช่ วยให้ตระหนักถึงความขัดแย้งในการเข้าถึงทรัพยากรซึ่งเป็นรากฐาน
ของการพัฒนาสั งคมของมนุษย์ที่ก่อร่างสร้างตัวจากปั จจัยทางการเมือง สังคม และระบบนิเวศ
3. ผลสะท้อนทางการเมื องที่ ตามมาจากการเปลี่ ยนแปลงสิ่ งแวดล้อม(Political
Ramifications of Environmental Change) เป็นการเน้นให้เห็นถึงผลกระทบทางเศรษฐกิ จและ
สั งคมที่ เกิดขึ้ นอย่ างไม่เสมอภาค และกระบวนการทางการเมืองที่ ตามมา เป็ นการมองลักษณะ
ความสัมพันธ์ แบบตอบโต้ระหว่างสังคมและสิ่ งแวดล้อมซึ่งอยู่ ใน 2 องค์ ประกอบแรก โดยมีคาถามที่
สาคัญ 2 ประเด็นคือ คาถามที่ว่ าผู้ด้ อยโอกาสในสังคมต้องแบกภาระหรือต้ นทุนของการเปลี่ ยนแปลง
สิ่ งแวดล้อมมากน้ อยขนาดไหน และคาถามว่าภายใต้ สภาวะเช่นใดที่การได้ รั บผลกระทบจากการ
เปลี่ยนแปลงสิ่ งแวดล้อมที่ ไม่เสมอภาคกันนั้น ได้ส่งผลต่อกระบวนการเปลี่ ยนแปลงทางการเมืองอย่างไร
การศึกษาผลสะท้อนทางการเมือง ที่ ตามมาจากการเปลี่ยนแปลงทางด้านสิ่งแวดล้อม จึงควร
มุ่ งไปที่ประเด็นต่ างๆ คือ ผู้ ไร้อานาจที่ต้องตกอยู่ ในวงจรของความเสื่อมโทรมทางสิ่ งแวดล้อม และ
ความยากจนว่ ามีวิธี การรวมตัวกันต่ อต้านหรื อประท้วงรัฐและชนชั้นนาทางเศรษฐกิจจากการสู ญเสีย
ทรั พยากรที่ตนเองต้องพึ่ งพิงอย่างไร การเคลื่อนไหวทางสิ่งแวดล้อมทั้งในระดั บท้องถิ่น ภูมิ ภาค และ
ระดับชาติ มีผลต่ อการเมืองอย่างไร การเคลื่อนไหวต่ อต้านและประท้วงในรูปแบบต่ างๆ ก่อให้ เกิด
ผลกระทบต่ อกลุ่มสถานภาพเดิมอย่ างไร และกลุ่ม ผู้ มีอานาจมี วิธี จัดการกั บการต่อต้านนี้อย่ างไร
(ไชยณรงค์ เศรษฐเชื้อ. 2543)
สาหรั บหลั กการของแนวคิดนิเวศวิ ทยาการเมือง สรุปได้ตามกรอบแนวคิดเชิ งนิเวศวิทยา
การเมื อง ดังนี้ คื อ 1) การวิ เคราะห์ในเชิงประวัติศาสตร์ (Historical Analysis) เพื่อทาความเข้าใจ
กั บพัฒนาการของความสัมพันธ์ ทางสังคมและผลสะท้ อนที่ตามมาจากการทาลายสิ่งแวดล้อม 2) ใช้
วิ ธีการวิเคราะห์จากล่างขึ้นบน (Bottom-up Approach) โดยศึกษาที่ชาวบ้านในพื้ นที่แล้วเชื่อมโยงไปสู่
โครงสร้างทางเศรษฐกิจ-การเมืองที่ใหญ่กว่า โดยพิจารณาการต่อสู้ของ ชาวบ้ านเพื่อสิ ทธิในทรัพยากร
และ3) การอธิบายอย่ างเชื่อมโยงกัน (Chain of Explanation) ใน 3 ระดับด้ วยกันคื อ ในระดับภาค
(Regional Scale) ระดั บชาติ (Nation Scale) และระดั บโลก (World Scale)
ในระยะแรกๆ แนวคิดนิ เวศวิทยาการเมืองเน้นการศึกษาด้านความสั มพันธ์ ที่ขัดแย้งเกี่ยวกั บ
อานาจและสิทธิ ในการเข้าถึงทรัพยากรธรรมชาติ โดยมุ่งวิ เคราะห์ความซับซ้ อนของทรัพยากรพร้ อมๆ
กับความซับซ้ อนของบริบทและเงื่อนไข ทั้ งในประวัติศาสตร์ และปัจจุบันในเชิ งโครงสร้างและเชิงการ
ปฏิบัติการในท้ องถิ่น ที่นาไปสู่ความขัดแย้ งในการควบคุมและจัดการทรัพยากรระดับต่างๆ ซึ่งรวมถึง
ความขัดแย้ งที่เกี่ยวกับความเข้าใจความหมายของสิทธิที่แตกต่างกัน และการซ้อนทับกันของสิทธิ ต่างๆ