ct154 - page 24

16
แนวคิ ดของ โคเฮน (Abner Cohen) เป็นการศึ กษาปรากฏการณ์การกลับมารวมเป็ นเผ่า
(Re-tribalization) ของชาวเฮาซา (Hausa) ที่ อิบาดัน(Ibadan) ในแอฟริกา พบว่ า การธารงชาติพันธุ์
เป็ นปรากฏการณ์ทางการเมืองที่ จาเป็นต้องกลับมารวมกลุ่มกันของชาวพื้นเมือง เป็ นผลมาจากความ
จาเป็ นในการปกป้องผลประโยชน์ ทางเศรษฐกิจของพวกเขา การธารงชาติพั นธุ์ จึ งมีรู ปแบบของการ
ปะทะสังสรรค์ ระหว่างกลุ่มวัฒนธรรมที่ ดาเนินอยู่ภายในบริบททางสังคมร่ วมกัน และเป็นปรากฏการณ์ที่
ซับซ้ อนเกี่ยวกับปัจจัยทางจิตวิทยา ประวัติศาสตร์ เศรษฐกิ จและการเมือง เขาเห็นว่ า การธารงชาติ
พั นธุ์ เป็นเครื่องมือหรือวิธี การทางทฤษฎีของความรู้ที่ พัฒนาขึ้นมาโดยชาวแอฟริ กา เพื่อให้ พวกเขา
เข้าใจ ความซับซ้ อนยุ่งเหยิงและควาามไม่เป็ นอั นหนึ่งอันเดียวกั นของสังคมเมือง โดยการจั ดจาแนก
ชาวเมืองคนอื่นๆ เป็นกลุ่มเผ่า (อธิตา สุนทโรทก.2539:29)
ตามแนวคิ ด โคเฮน(Abner Cohen) การปฏิสัมพันธ์ระหว่างสมาชิ กที่ต่างกลุ่มชาติ พันธุ์กั น
เกิ ดขึ้นในขณะที่แต่ ละฝ่ายแสดงให้เห็นถึงอัตลักษณ์ชาติพันธุ์ในระดับขั้นต่างๆ กัน อันเนื่องจากเงื่ อนไขที่
หลากหลาย เช่ น ลักษณะการเมือง หรือความสั มพันธ์ ทางเศรษฐกิจ เพราะว่าในบริ บทที่มี การแข่งขัน
แย่ งชิงทรัพยากรการผลิต และการแลกเปลี่ ยนทางเศรษฐกิจจะเกิดกลุ่ มผลประโยชน์ต่างๆ ขึ้ น แต่ละ
กลุ่ มจะมีผลประโยชน์ร่วมกัน และจะประสบความสาเร็จในการปฏิบัติการในฐานะกลุ่ มต่อไปได้ ก็ต่อเมื่อ
พั ฒนากลไกที่ทาหน้ าที่ในการจั ดระเบี ยบกลุ่มขึ้นมา เช่น การเน้นความแตกต่างที่ มีกั บกลุ่มอื่น การ
สื่อสารภายในกลุ่ม การจั ดระเบียบโครงสร้างอานาจ การพัฒนาอุดมการณ์ และ การเรียนรู้ทางสังคม
ในบทความ “Introduction: The Lesson of Ethnicity” ของ โคเฮน ได้ ศึกษาปรากฏการณ์
ของชนเผ่ า หมู่ บ้าน และชุ มชนที่เคยโดดเดี่ยว และได้ กลายมาเป็ นส่ วนหนึ่ งของรัฐสมัยใหม่ และ
ปรับเปลี่ ยนมาเป็น “การรวมตัวทางชาติพั นธุ์” หรือ กลุ่ มชาติพันธุ์ ที่มีบรรทั ดฐานพฤติกรรมบางอย่ าง
ร่วมกัน เช่น ระบบเครือญาติ การแต่งกาย ประเพณี และพิธีกรรม ซึ่ งสมาชิกของแต่ละกลุ่มได้ เรี ยนรู้โดย
กระบวนการทางสังคม ทาให้มี ประสบการณ์และจิตสานึกทางชาติพันธุ์ และแสดงออกในการปฎิสัมพันธ์
กั บกลุ่ มชาติพั นธุ์อื่ นในระบบสั งคมร่ วมกัน โดยที่ สมาชิกของแต่ ละกลุ่ มอาจจะยึ ดถือบรรทัดฐาน
พฤติ กรรมของกลุ่มในระดับขั้นที่ต่างกันในระหว่างที่ได้มี การปฏิสัมพันธ์กัน (Abner Cohen. 1974)
ในตอนแรกสัญลักษณ์ของความเป็นกลุ่มชาติพั นธุ์นี้มี ลักษณะเป็นนามธรรม แต่พัฒนาสภาพมา
เป็นรูปธรรม ในแง่ที่ดารงอยู่และเป็นที่ยอมรับของทั้ งคนในกลุ่มและนอกกลุ่ม และเป็นข้อกาหนดในเชิง
พฤติ กรรมสาหรับบุคคลที่ ต้องมาเกี่ยวข้ องปฏิสัมพันธ์กัน
จากที่ กล่าวมาจะเห็นได้ว่ า โคเฮน (Abner Cohen) มีสมมติ ฐานพื้นฐานว่า การที่อิทธิ พลของ
ระบบรัฐเข้ ามามีบทบาทในด้านต่างๆ ภายในกลุ่มชาติพั นธุ์ทาให้ เกิดความวิตกกังวลว่ ากลุ่มชาติพั นธุ์
นั้นๆ จะสูญเสียวิถีชีวิ ตหรือความสานึกของกลุ่มชาติพันธุ์ตนเองลงไป จึงทาให้เกิดกระแสการสร้างสานึก