ct154 - page 23

15
สั มพันธ์นั้นเห็นว่ าไม่อาจหลีกเลี่ยงได้ เป็นภารกิ จ ความจาเป็นที่ ต้ องปฏิบัติ ตามและเป็นธรรมชาติ
(ฐิ รวุฒิ เสนาคา.2547:257)
แนวคิดเรื่อง Primordialism ของเกียร์ ทซ์ (Clifford Geertz) ได้ อธิบายปรากฏการณ์ทางชาติ
พันธุ์ที่มี การเคลื่อนไหวรวมตัวโดยอาศัยวัฒนธรรมดั้งเดิ มเพื่อต่อต้ านอานาจรัฐในประเทศที่กาลั งพัฒนา
ว่ าการก่อตัวของรัฐได้เรียกร้องความจงรักภั กดีจากบุ คคล ทาให้เกิดปั ญหาในเรื่องอั ตลักษณ์ ว่าเขาเป็ น
“ใคร” กั นแน่ เพราะใจหนึ่งก็อยากให้ คนอื่นยอมรับตั วตน แต่อี กใจหนึ่ งก็ต้ องการความเจริญทาง
เศรษฐกิ จ ความมั่นคงทางการเมือง และความยุ ติธรรมทางสังคม ทาให้เกิดความกดดันต่อกลุ่ มชาติพันธุ์
ซึ่ งการเคลื่อนไหวทางสังคมไม่ ใช่ การหวนหาความทรงจาในอดีตแต่เพี ยงอย่างเดี ยว หากเป็นความ
พยายามที่ จะรักษาตั วตนและดารงสภาวะของกลุ่มไว้ ไม่ให้ตกอยู่ภายใต้อาณัติของรัฐอย่างสมบูรณ์
การศึกษาทางชาติพันธุ์ ในแนวทาง Primordialist approach เป็ นแนวทางที่มองปรากฏการณ์
ทางชาติพันธุ์ว่ ามีลักษณะถาวรและเป็นรากฐานของอั ตลักษณ์ของการเป็นมนุษย์ ซึ่ งเป็นการแสดงออก
เพื่ อให้เห็นจิตสานึกชาติพันธุ์ ที่มีอยู่ในตัวเอง และเป็ นเรื่องของจิตใจมนุ ษย์ โดยสรุปแนวคิดปฐมกาหนด
ชาติพันธุ์ ได้ 3 ประการ คือ (1) อัตลักษณ์ หรือความเป็นชาติ พันธุ์ คือสิ่ งที่ถูกให้ มาหรือสิ่ งที่มีมาก่อน
เป็ นธรรมชาติ ศักดิ์ สิทธิ์ และเปลี่ยนแปลงไม่ได้ (2) สายสัมพันธ์ที่ถูกกาหนดมานี้ มีอานาจเหลื อล้น
(ineffable) และไม่ใช่ผลลั ทธ์ของความสัมพันธ์ทางสังคม แต่เป็นสิ่งที่ให้มาและผู้รั บมาต้องผูกพันเกาะ
เกี่ยวยึ ดโยงอย่างแนบแน่ นและหลี กเลี่ ยงไม่ได้ (3) สายสั มพันธ์ที่กาหนดล่ วงหน้านี้แตกต่ างจาก
ปรากฏการณ์ทางสังคมอื่น เพราะสายสัมพันธ์นี้ คื อสายสัมพันธ์ ทางอารมณ์ สายสัมพันธ์ แห่งเลือดและ
วิ ญญาณ (Clifford Geertz.1963)
แนวคิ ดเรื่อง Primordialism ได้ถูกนาไปเป็นรากฐานในการศึกษาในแนวทางการธารงชาติ พันธุ์
ในบริบทการพัฒนาเป็ นรัฐประชาชาติของประเทศอาณานิคม เช่ น งานของ พาร์คิน (David Parkin)
ศึ กษาในเมืองกัมปาลา แอฟริกา โดยพวก “ลูโอ” (Luo) ได้ ใช้ลักษณะทางวัฒนธรรม เช่ น การสืบสาย
ตระกูลข้างเดียว (Unilineal descent) และประเพณี การแต่งงานภายในกลุ่มเป็นสัญลั กษณ์ของกลุ่ม
ชาติ พันธุ์ เชื่ อมโยงคนลูโอที่อยู่ต่ างถิ่นและต่ างอาชีพ ให้เข้ามาปฏิ สัมพั นธ์กัน เพื่อตั ดสินใจร่วมกั น
เพราะว่ า คนลู โอในเมืองกั มปาลา ไม่ได้ อยู่ร่ วมกันเป็ นชุมชนที่มีพื้ นที่เฉพาะพึ่งตนเองได้ ทางเศรษฐกิจ
แต่ ต้ องทางานรับจ้ างในหน่ วยงานของรัฐและเอกชน และอาศั ยอยู่ ท่ามกลางกลุ่ มชาติ พันธุ์ อื่นๆ
นอกจากนี้ ยังมีความหลากหลายในเรื่องอาชีพ การศึกษา และรายได้ แต่มารวมกลุ่มเป็นครั้งคราวได้
เพื่ อต่ อสู้กั บพวกคิคูยู โดยอาศัยเครือข่ ายความสัมพันธ์เครือญาติ และอุดมการณ์ กลุ่ม เรื่องการสืบเชื้ อ
สายตระกู ลข้างเดียว โดยตอกย้าว่ าเป็นลักษณะสาคัญทางชาติพันธุ์ที่จาแนกลูโอจากพวกคิคู ยู (ฉวีวรรณ
ประจวบเหมาะ.2547:24) นอกจากนี้ แอบเนอร์ โคเฮน(Abner Cohen)ก็ ได้ พั ฒนาแนวคิด
Primordialism ในงานศึกษาของเขาที่แอฟริ กา และงานอื่นๆ