bk129 - page 64

56
เป้ าหมายการสอนของ Friere (1970) คื อ การให้เกิ ดจิ ตสํ านึ ก (Consciousness) ขึ้ นใน
ผู ้ เรี ยนซึ่ ง Friereหมายถึ งกิจกรรมทางสั งคม (Social Activity) การที่มนุ ษย์จะมีความรู ้เกี่ยวกั บสิ่ง
ใดได้นั้ นก็ด้วยการสื่ อความหมายและการสนทนาระหว่างมนุ ษย์ด้วยกันFriereได้แบ่งจิตสํานึกของ
มนุษย์ออกเป็ น4ระดับคือ
1. ระดั บตํ่ าสุ ดของจิ ตสํ านึ ก คื อ จิ ตสํ านึ กที่ ยั งไม่ เปลี่ ยนแปลง (Intransitive
Consciousness)สภาพของประชาชนที่มีจิตสํานึ กเช่นนี้ มีมากในประเทศโลกที่สาม ยากจนดิ ้นรน
ระดับพื้นฐานตํ่าสุ ด เชื่อถือโชคลาง
2. ระดับจิ ตสํานึ กกึ่ งเปลี่ยนแปลง (Semi-Intransitivity) ในระดับนี้ จิตสํานึ กไม่เต็มที่ รั บ
ค่านิยมผิดๆ ใช้อารมณ์และรุ นแรง
3. จิ ตสํานึ กในระดั บที่ 3 คื อ การเปลี่ ยนแปลงที่ ไร้ เดี ยงสา (Naive Transitiveness)
กล่าวคือประชาชนซึ่ งเคยสงบเงียบ เกิดตระหนักรู ้ มีการประท้วงวิพากษ์วิจารณ์ ถู กปลุกระดมให้
เป็ นเครื่ องมือของกลุ่ มผลประโยชน์ ขาดการวิเคราะห์ สังเคราะห์ ข้อดีคือประชาชนเริ่ มตระหนักรู ้
ว่าตัวเองมีส่ วนในการกําหนดชะตาชี วิต
4. จิ ตสํ านึ กในระดับสู งสุ ดคื อ ขั้ นวิ พากษ์ วิจารณ์ (Critical Consciousness) มี การ
ไตร่ ตรองมีการคิดสนทนา (Dialogue) มี ความเชื่อมั่นมีการผสมผสานระหว่างการกระทําและการ
ใคร่ ครวญเข้าด้วยกันคือมโนธรรมสํานึ ก (Conscientization)หรื ออาจกล่าวได้ว่ามโนธรรมสํานึก
ของFriereอันเป็ นจิตสํานึกขั้นที่ สามารถวิพากษ์วิจารณ์ อีกนัยหนึ่ งก็คือ (Critical Thinking)
Tyler (1986) ได้กําหนดหลักการพัฒนารู ปแบบการจัดกิ จกรรมการศึ กษานอกระบบ
โรงเรี ยนไว้ 4ขั้ นตอนคือ
1. การกําหนดวัตถุ ประสงค์ทางการศึ กษา (Choose EducationOjectives) การกําหนด
วัตถุประสงค์นี้ พิจารณาจากความต้องการและความสนใจของผู้เรี ยนสภาพชีวิตของผู้เรี ยนในด้าน
ต่ าง ๆ ไม่ ว่าจะเป็ นด้านสั งคม การเมื อง หรื อเศรษฐกิ จ และจากแนวคิ ดทฤษฎี หลักการ หรื อ
ข้อเท็ จจริงด้านเนื้ อหา
2. การเลื อกประสบการณ์การเรี ยนรู ้ (Select LearningExperience) Tylerมีความเห็ นว่า
หลักในการเลือกประสบการณ์การเรี ยนรู้ นั้ นควรจะทําให้ผู ้เรี ยนมีโอกาสฝึ กฝนและนําไปใช้จริ งได้
เกิ ดความพึงพอใจทําให้มีปฏิ กิริ ยาโต้ตอบทําให้บรรลุ วัตถุประสงค์ที่ ตั้ งไว้ได้ และทําให้เกิ ดผล
อย่างต่อเนื่อง
3. การจัดประสบการณ์ การเรี ยนรู ้ (Organize LearningOutcomes) Tyler เห็ นว่าการจั ด
ประสบการณ์การเรียนรู ้ จะต้องมี ความต่อเนื่ อง เป็ นขั้ นตอนและสามารถบูรณาการได้ โดยจัดทั้ งใน
รู ปแบบของการให้ข้อมูลความรู ้ แนวคิดค่ านิยมและทักษะได้