bk129 - page 106

98
คุณธรรมเป็ นคุณสมบัติอันสําคัญยิ่งที่ต้องนําเสนอเป็ นอันดับแรก เนื่ องเพราะลําพัง
การมี ทักษะความสามารถด้านต่ าง ๆ หรื อมี กลวิธี ในการจัดการมากมายภายใต้ความเข้าใจทาง
จิตวิทยานั้ นคงไม่เพียงพอที่จะทําให้ ภาวะผู้นําเกิ ดขึ้ นได้ แท้จริ งหากขาดรากฐานของคุณธรรมด้าน
ในแห่งชี วิตซึ่ งจะเป็ นพลังกํากับการใช้ทักษะความสามารถต่างๆอันเป็ นเครื่องมื อในการบริหาร
จัดการทั้ งในแง่ การดําเนิ นชี วิต และในแง่ การทํางานให้สํ าเร็ จลุ ล่ วงด้วยดี ในอี กด้านหนึ่ งหาก
ประสบความผิ ดพลาดล้มเหลวก็จะมี จิตใจหนักแน่นเข้มแข็งเผชิญหน้ าอย่างรู้เท่ าทันสภาวะตาม
ความเป็ นจริ ง เพื่อนําไปสู่การปรั บปรุ งแก้ไขให้ สถานการณ์ดี ขึ้ นกว่าเดิมได้ หรื อแม้ชีวิตแลการงาน
ประสบความสําเร็ จก็ไม่หลงใหลได้ปลื้มจนติ ดยึดความสําเร็ จนั้ นอย่างเหนี ยวแน่ นการมีคุ ณธรรม
ด้านในเป็ นรากฐานของชีวิตจึ งเป็ นปั จจัยสําคัญที่ทําให้ เรารู้เท่าทันความเปลี่ยนแปลงของสรรพสิ่ ง
ตามกฏธรรมชาติ จิ ตใจจึงเป็ นสุ ขสงบ ไม่ฟู ๆแฟบๆตามความเปลี่ ยนแปลงนั้ นนอกจากนี้ แล้ว
การสั่งสมคุณธรรมด้านในยังเอื้ออํานวยให้ผู ้ อื่ นเชื่อมั่นศรั ทธาต่อตัวผู ้นํา และพร้ อมที่ จะให้ความ
ร่วมมื อตลอดจนถือเอาเป็ นแม่ แบบแห่งการประพฤติปฏิบัติไปด้วย
ในทางพุทธศาสนามี อํานาจในทางธรรม 3ประการ ได้แก่ อํานาจแห่ งความ
บริ สุ ทธิ์ อํานาจแห่ งปัญญาและอํานาจแห่ งความกรุณา (พุทธคุณ 3คือคุ ณของพระพุทธเจ้า) ซึ่ งหาก
บุคคลได้สั่ งสมให้เกิ ดขึ้ นภายในตนได้อย่างจริ งแท้ นอกจากจะเป็ นคุณู ปการต่อการดําเนิ นชี วิตที่
ถู กต้องดี งามแล้ว ยังเป็ นอํานาจที่เรี ยกศรัทธาปสาทะจากผู ้ คนรอบข้างได้อย่างดี ยิ่ง การพัฒนา
คุ ณธรรมและทักษะความสามารถในแง่ต่ างๆ เพื่อก้าวสู่ การเป็ นผู ้ นําที่ดีนั้ นก็ล้วนอยู่ในขอบข่าย
ของอํานาจทางธรรมทั้ ง 3ประการดังกล่ าว ด้วยเหตุ นี้ การจะก้าวขึ้ นมาเป็ นผู ้นําที่ มีภาวะผู ้ นําสู ง
จําต้องพัฒนาคุ ณธรรมภายในควบคู่ กับการพัฒนาทักษะด้านอื่ น ๆ ไปด้ วย ในที่นี้ จะขอเน้ น
คุณธรรมซึ่ งเป็ นหัวใจในการสร้ างภาวะผู้ นําที่ดีที่ควรพัฒนาขึ้ นมาเพียง 2หมวดคือ
1.1ภาวนา 4หมายถึงการฝึ กอบรมพัฒนาตนเองอย่างครอบคลุมโดยสมบูรณ์ทั้ง
4ระดับ ซึ่ งบุ คคลควรใส่ ใจฝึ กฝนอบรมเพื่ อนําไปสู่ชี วิตอันประเสริ ฐพุทธศาสนาถื อเป็ นภารกิ จ
สําคัญเพื่อยังประโยชน์หรื อเป้ าหมายส่ วนตนให้ถึงพร้ อมธรรมหมวดนี้ เป็ นการปฏิบัติต่ อตนเอง
ภาวนา 4ได้แก่
กายภาวนา คื อ การเจริ ญกายพัฒนากาย การฝึ กอบรมกาย ให้ รู้ จักติดต่ อ
เกี่ยวข้องกับ สิ่งทั้ งหลายภายนอกทางอินทรี ย์ทั้ ง 5ด้วยดี (ตา, หู , จมูก, ลิ้น, กาย) และปฏิบัติ ต่อ
สิ่ งเหล่านั้ นในทางที่เป็ นคุณมิให้ เกิดโทษ ให้กุ ศลธรรมงอกงาม ให้อกุศลธรรมเสื่อมสูญการพัฒนา
ความสัมพันธ์กับสิ่ งแวดล้อมทางกายภาพ
สี ลภาวนา คือการเจริ ญศีลพัฒนาความประพฤติ การฝึ กอบรมศีลให้ ตั้ งอยู ่
ในระเบียบวิ นัย ไม่เบียดเบียนหรื อก่ อความเดือดร้ อนเสียหายอยู่ ร่ วมกับผู้ อื่นได้ด้วยดี เกื้ อกูลแก่กัน