bk129 - page 112

104
3.1วจีสุ จริ ต 4 คือการพูดจริ งการพูดไม่ส่ อเสียดหรื ออาจกล่าวว่าการพูดแต่คําที่
ประสานสามัคคี การพูดคําสุภาพและการพูดพอประมาณ
3.2 วาจาสุ ภาษิตคือการพูดถูกกาลการพู ดคําจริ งการพูดคําอ่อนหวานการพูด
คําประกอบด้วยประโยชน์ และการพูดด้วยเมตตาจิต
4. สัมมากัมมันตะ
สัมมากัมมันตะคือการกระทําชอบ เป็ นการกระทําที่เว้นจากความประพฤติไม่ ดี ทาง
กาย 3 ประการ คือการไม่ฆ่าสัตว์ การไม่ ลักทรัพย์ และการไม่ ประพฤติผิดในกาม และถึงพร้ อม
ด้วยการมี เมตตากรุ ณาการมีสัมมาอาชีพรวมถึ งการกระทําใดๆอันพึงก่ อเกิดประโยชน์ที่เป็ นคุณต่อ
ตนเองผู ้ อื่นและสังคม
5. สัมมาอาชีวะ
สัมมาอาชีวะคือการเลี้ ยงชีพชอบการมีอาชีพที่สุ จริ ตไม่ประกอบมิจฉาอาชีวะและไม่
ดําเนินการใดๆที่ผิ ดในการประกอบอาชีพ เช่นกระทําการอันเป็ นประโยชน์ ต่อตนเองฝ่ ายเดียว
โดยไม่ คํานึ งถึงความเดือดร้ อนของผู ้อื่น ผู ้นําควรดําเนินชี วิ ตในการประกอบอาชีพที่ คํานึ งถึง
ประโยชน์ทั้ง 3 ฝ่ ายคือส่ วนตนส่ วนรวมและสังคมหรื อประเทศชาติ เป็ นที่ตั้ ง
6 . สัมมาวายามะ
สัมมาวายามะคือความเพียรชอบหมายถึงความเพียรในการละชั่วทําดี ซึ่ งเป็ นบาทฐาน
ของการมีจิตใจที่ เป็ นสุ ขสงบเยือกเย็นทั้ งยังช่วยให้ การดําเนิ นชีวิตตั้งอยู่ในธรรมซึ่ งมีผลดีทั้งการ
งานครอบครัวสังคมและจิ ตใจความเพียรในพระพุทธศาสนามี 4 ประการ คือ
6.1สังวรปธาน เพียรระวังบาปอกุศลธรรมมิให้ เกิดขึ้ น
6.2ปหานปธาน เพี ยรกําจัดบาปอกุศลธรรมที่ เกิดขึ้นแล้ว
6.3ภาวนาปธาน เพียรทํากุศลธรรมที่ยังไม่ เกิดให้เกิดขึ้นและ
6.4อนุ รักขนาปธาน เพียรรักษากุศลธรรมที่ เกิดขึ้ นแล้วให้ ตั้ งมั่นและเจริ ญยิ่งๆ
ขึ้นไป
7. สัมมาสติ
ความหมายของสัมาสติตามพระไตรปิ ฎกอธิบายความดังนี้ สัมมาสติ คื อการระลึก
ชอบซึ่ งหมายถึงการตั้งสติ ไว้ที่ ฐานทั้ ง 4 ที่ เรี ยกว่าสติปัฏฐาน 4 คือกายานุ ปัสสนา (การพิ จารณา
กาย) เวทนานุ ปัสสนา (การพิ จารณาความรู ้สึ ก) จิตตานุ ปั สสนา (การพิจารณาจิ ต) และ ธรรมา
นุปั สสนา (การพิจารณาธรรมที่เกิดกับจิต)
ความมุ่ งหมายในพระพุทธศาสนาของสั มมาสมาธิ คือ การเจริ ญสติพัฒนาจิตให้เกิ ด
ความสงบและพิจารณาธรรมจนถึงขั้ นบรรลุมรรคผลเป็ นพระอรหันต์ ซึ่ งเป็ นการเจริญสติในขั้นโล