bk129 - page 114

106
ที่ จะต้องพัฒนาตนเองให้มี คุ ณสมบัติ ที่ จะทําให้เป็ นผู ้พร้ อมที่จะปฏิ บัติต่ อสิ่ งเหล่านั้ นได้อย่าง
ถูกต้องบังเกิดผลดี ผู ้ นําประสานคนภายในดุ ลยภาพแห่งธรรมซึ่ งหลักธรรมสําคัญคื อพรหมวิหาร
ธรรมเป็ นหลักธรรมสําหรับทุ กคนที่จะอยู่ร่ วมกับผู้อื่นในสั งคม ในฐานะเป็ น “พรหม”คือ เป็ นผู้มี
ศักยภาพในการที่ จะสร้างสรรค์และธํารงรักษาสังคมไว้ โดยเฉพาะสําหรับผู้นํานั้ นแน่ นอนว่าจะต้อง
เป็ นแบบอย่างที่จะต้องมีพรหมวิ หาร 4ประการ เพราะพรหมวิหารนั้ นเป็ นธรรมประจําใจของคนที่
มีจิตใจ ยิ่ งใหญ่ เป็ นผู ้ประเสริ ฐ อั นแสดงถึงความเป็ นบุ คคลที่มี การศึกษาได้ พัฒนาแล้ว ซึ่ งมี
หลักธรรมสําหรับผู ้นํา คือพรหมวิ หาร 4 ซึ่ งมี 4ประการคื อ เมตตา กรุ ณา มุ ทิ ตา และอุเบกขา
อธิบายได้ดังนี้
1. พรหมวิ หารธรรม
พรหมวิ หารธรรม คื อ ธรรมเครื่ องอยู่ อย่างประเสริ ฐ ธรรมประจําใจอั น
ประเสริ ฐหลักความประพฤติที่ ต้องมีไว้เป็ นหลักใจและกํากับความประพฤติมี 4ประการคือ
1.1 เมตตา ความรักใคร่ ปรารถนาดี อยากให้เขามีความสุ ขมีจิตอันแผ่ไมตรี
และคิดทําประโยชน์แก่มนุษย์สัตว์ทั่วหน้า
1.2กรุ ณา ความสงสาร คิดช่ วยให้ พ้นทุกข์ ใฝ่ ใจในอันจะปลดเปลื้ องบําบัด
ความทุ กข์ยากเดื อดร้อนของปวงสัตว์
1.3มุ ทิตาความยินดี ในเมื่อผู ้ อื่ นอยู่ดีมีสุ ขมีจิตใจผ่องใสบันเทิ งประกอบด้วย
อาการแช่มชื่ นเบิกบานอยู่เสมอต่อสั ตว์ทั้งหลายผู ้ ดํารงในปกติสุ ขพลอยยินดีด้วยเมื่อเขาได้ดี มีสุ ข
เจริ ญงอกงามยิ่งขึ้ นไป
1.4อุ เบกขา ความวางใจเป็ นกลาง ดํารงอยู ่ในธรรมตามที่พิ จารณาเห็นด้วย
ปั ญญา มีจิตเรี ยบตรงเที่ยงธรรมดุ จตราชั่ง ไม่ เอนเอียงด้วยรั กและชัง พิจารณาเห็ นกรรมที่สั ตว์
ทั้งหลายกระทําแล้วอันส่ งผลให้ดีและชั่ว รู้ จักวางเฉยสงบใจมองดู ในเมื่ อไม่มีกิจที่ ควรทํา เพราะ
เขารับผิดชอบได้รับผลอันสมกับความรับผิดชอบของตน
2. ทักษะในการติ ดต่อสื่ อสาร
ปรี ดา เรืองวิชาธร (2551) อธิ บายว่าความสามารถเข้าถึงความรู ้สึ กนึ กคิดภายในลึกๆ
ของผู ้ อื่ น เป็ นการรั บรู้สภาพภายในตลอดจนความต้องการที่ แท้จริ งของแต่ละคนซึ่ งทําให้สามารถ
อ่านสถานการณ์ ของกลุ่มได้ถูกต้องแม่นยําขึ้ นการเข้าถึงจิตใจของบุคคลรอบข้างเราอย่างลึกซึ้ งและ
กอปรด้วยเมตตาย่อมยังผลให้เขาเกิดความรู ้ สึ กวางใจสนิทชิ ดเชื่ อเป็ นกันเองและทักษะในการ
สื่ อสารออกไปให้ผู ้อื่นเข้าใจประเด็นได้ง่ายและเป็ นระบบ เช่นสื่ อสารให้เห็นเป็ นรู ปธรรมได้ง่าย
สื่ อสารเป็ นขั้นเป็ นตอนหรื อเชื่อมโยงสัมพันธ์กันเป็ นเหตุเป็ นผลกันหรื อทําให้มองเห็นประเด็นหลัก
ประเด็นรองได้ชัดเจนและมีความสอดคล้ องกับพระธรรมปิ ฎก (ป.อ. ปยุ ตฺโต) (2545)ได้กล่าวว่ า