bk129 - page 105

97
หลักการที่ถูกต้องตามธรรม คือ ถื อธรรมเป็ นใหญ่ มี พรหมวิหาร 4 และ สัปปุริ สธรรม 7 เป็ น
คุณธรรมประจําใจ สรุ ปสุดท้ายว่า ผู ้นําที่ดีต้อง (1) ตัวเองดี (2) มี กัลยาณมิตรดี (3) เป็ นคนไม่
ประมาท (4) เป็ นคนเข้มแข็ ง (5) ทําได้ และ (6) วิ สัยทัศน์กว้างไกล คื อ มองกว้าง คิ ดไกล ใฝ่ สู ง
(พระพรหมคุณาภรณ์ , 2547) และภาวะผู ้ นําตามหลักพุทธธรรม ผู ้ นําที่ดีจะต้องยึดหลัก “ธรรม”
คือ คุณธรรมและการปฏิบัติ ธรรม เป็ นลักษณะสําคัญของการปฏิ บัติหน้าที่ของตน เพื่อให้กิจการ
งานทุกอย่างบรรลุผลสําเร็ จตามเป้ าหมายที่วางไว้ โดยมุ่งที่จะให้เกิดประโยชน์สุ ขแก่มวลชน สังคม
และประเทศชาติอย่างมั่นคง และยั่งยืน ตลอดไป
4. การประยุกต์ ใช้ หลักธรรมของผู้นํ าในปัจจุ บัน
หลักธรรมในทางพระพุทธศาสนา ที่ ปรากฏในพระไตรปิ ฎก ผู้นําสามารถนําไป
ประยุ กต์ใช้ ให้ เหมาะสมกับยุ คปั จจุ บันได้เป็ นอย่ างดี โดยผู ้นําควรพิ จารณาและปฏิ บัติ ตาม
หลักธรรม เพราะหลักธรรมมุ่งเน้นสามารถประสานความสัมพันธ์กับหมู่ชนเอื้ อเฟื้ อเผื่อแผ่สิ่ งที่
เป็ นประโยชน์ให้ กับบุ คคลอื่ นๆ ตลอดไปจนถึงสังคมในวงกว้ าง ตามพุ ทธธรรมได้กล่ าวถึ ง
หลักธรรมสําคัญในการเป็ นผู ้นําไว้หลายหลักธรรมด้วยกัน เช่ น พรหมวิ หาร 4 สั งคหวัตถุ 4
และสัปปุริ สธรรม 7 เป็ นต้น ซึ่ งหลักธรรมดังกล่าวถือเป็ นการสร้างเสริ มผู ้นําให้ เป็ นภาวะผู ้ นําที่มี
คุ ณธรรมจริ ยธรรมในการบริ หารจัดการทั้งสิ้ น ภาวะผู้นําตามหลักพุทธธรรมได้อาศัย “ธรรม”
เป็ นปั จจัยสําคัญในการบริ หารจั ดการกิจการงานทุ กอย่างให้บรรลุผลสํ าเร็ จตามเป้ าหมายที่ ตั้ งไว้
เพื่อประโยชน์ สุ ขแห่ งหมู่คณะ องค์กรสังคมอย่างมั่นคง และยั่งยืนตลอดไป ผู ้ นําที่มีภาวะผู้ นํานั้ น
จะมี คุ ณลักษณะที่ ดี โดยเฉพาะการที่ สามารถทํ างานสําเร็ จอย่ างมี ประสิ ทธิ ภาพภายใต้
สภาพแวดล้อมที่ เปลี่ ยนแปลงอยู่ เสมอได้ จึงมี นักวิชาการได้เสนอภาวะผู ้ นําที่ สอดคล้องกับ
หลักธรรมในพระพุทธศาสนาดังนี้
ปรี ดา เรื องวิชาธร (2551) ได้รวบรวมงานด้านการพัฒนาภาวะผู้ นําพบว่าผู ้ นําแต่ละคน
ย่อมมีคุณสมบัติดี เด่นแตกต่ างกันไป จึงเกิดผู ้ นําหลากหลายแบบ แม้ว่าในทางปฏิบัติแต่ละคนจะ
สามารถสร้างสมพัฒนาคุ ณสมบัติ ของการเป็ นผู้ นําที่ดี ได้หลายด้าน แต่การมีคุณสมบัติครบสมบูรณ์
ทุกด้านคงเป็ นไปได้ยากมาก ดังนั้ น ผู ้ นําจึงควรมีความยืดหยุ่นพอที่จะสามารถเอื้อเฟื้ อโอกาสให้
ผู ้อื่นได้ใช้คุ ณสมบัติ และทักษะบางอย่างที่ ไม่มีในตัวเอง และสามารถก้าวขึ้ นมาเป็ นผู ้ นํา เพื่ อ
ประสานพลั งกลุ่มได้ อย่างมี ประสิ ทธิ ภาพ ควรจะต้องบ่มเพาะคุ ณสมบัติ ภายใน และทั กษะ
ความสามารถบางด้านที่จําเป็ นสําหรับการเป็ นผู้ นําที่เข้มแข็งทั้ ง 8ด้านดังต่อไปนี้
1. มี คุ ณธรรมอันประเสริ ฐเป็ นรากฐานประจํ าใจเพื่อคอยกํากั บความประพฤติของ
ตนเองและเป็ นหลักปฏิ บัติต่อผู้อื่นอย่ างถูกต้ องดีงาม