bk129 - page 101

93
5.4มัตตัญญุตาความรู ้จักประมาณคือความพอดี เช่ นรู้จักประมาณในการ ใช้จ่าย
โภคทรัพย์พระมหากษัตริ ย์รู ้จักประมาณในการลงทัณฑ์อาชญา ในการเก็บภาษี เป็ นต้น
5.5กาลัญญุตาความรู้จักกาลคือรู้กาลเวลาอันเหมาะสมและระยะเวลาที่ควรหรื อ
จะต้องใช้ในการประกอบกิ จทําหน้าที่การงานหรื อปฏิบัติการต่ างๆ เช่น ให้ตรงเวลา ให้เป็ นเวลา
ให้ทันเวลา ให้พอเวลา ให้เหมาะเวลา เป็ นต้น
5.6ปริ สัญญุ ตา ความรู ้จั กบริ ษัท คือ รู ้จักชุ มชน และรู ้จักที่ ประชุม รู ้กิ ริ ยาที่จะ
ประพฤติต่อชุ มชนนั้ นๆว่ าชุมชนนี้ เมื่อเข้าไปหา จะต้องทํากิริ ยาอย่างนี้ จะต้องพูดอย่างนี้ ชุมชนนี้
ควรสงเคราะห์อย่างนี้ เป็ นต้น
5.7ปุ คคลัญญุ ตา หรื อปุคคลปโรปรั ญญุตา ความรู ้จักบุ คคลคือ ความแตกต่าง
แห่ งบุคคลว่า โดยอัธยาศัยความสามารถและคุ ณธรรม เป็ นต้น ใครๆยิ่งหรื อหย่อนอย่างไรและรู้
ที่จะปฏิ บัติ ต่อบุคคลนั้ นๆด้วยดี ว่าควรจะคบหรื อไม่ จะใช้ จะตําหนิ ยกย่อง และแนะนําสั่งสอน
อย่างไร เป็ นต้น (พระธรรมปิ ฎก (ป.อ. ปยุตฺ โต), 2545)
6. กัลยาณมิตร
กัลยาณมิตร คือ องค์ คุณของกัลยาณมิ ตร คุณสมบัติ ของมิ ตรดีหรื อมิ ตรแท้ คื อ
ท่านที่คบหรื อเข้าหาแล้วจะเป็ นเหตุให้ เกิดความดีงามและความเจริ ญมี 7ประการคือ
6.1ปิ โยน่ารักคือ ในฐานะเป็ นที่ สบายใจและสนิทสนมเป็ นกันเองชวนให้อยาก
เข้าไปปรึ กษาไตร่ถาม
6.2ครุ น่ าเคารพคือ ในฐานประพฤติสมควรแก่ฐานะ ให้เกิ ดความรู้ สึ กอบอุ่ นใจ
เป็ นที่พึ่ งได้และปลอดภัย
6.3ภาวนี โยน่ าเจริ ญใจหรือน่ ายกย่อง คือ ในฐานทรงคุณคื อความรู้ และภูมิปั ญญา
แท้จริ งทั้งเป็ นผู ้ ฝึ กอบรมและปรับปรุ งตนอยู่ เสมอทําให้ระลึ กและเอ่ยอ้างด้วยซาบซึ้ ง
6.4วตฺตา จ รู ้จักพูดให้ได้ผลคือพูดเป็ น รู้จักชี้ แจงให้เข้าใจรู้ว่าเมื่อไรควรพู ดอะไร
อย่างไรคอยให้คําแนะนําว่ากล่ าวตักเตื อน เป็ นที่ ปรึกษาที่ ดี
6.5วจนกฺขโมอดทนต่ อถ้อยคํา คือพร้อมที่ จะรับฟั งคําปรึ กษา ซักถามคําเสนอ
และวิพากษ์วิจารณ์ อดทนฟั งได้ไม่เบื่อไม่ฉุ นเฉี ยว
6.6คมฺภี รญฺ จกถํ กตฺ ตา แถลงเรื่องลํ้ าลึกได้ คื อสามารถอธิบายเรื่ องยุ่ งยากซับซ้อน
ให้เข้าใจและให้เรี ยนรู ้
6.7โนจฎฺ ฐาเนนิ โยชเยไม่ชักนําในอฐานคือไม่ แนะนําในเรื่ องเหลวไหลหรือชัก
จูงไปในทางเสื่อมเสี ย (พระธรรมปิ ฎก (ป.อ. ปยุตฺโต), 2545)