bk129 - page 100

92
3.3 โมหาคติ คือความลําเอียงเพราะหลงหรื อพลาดผิดเพราะเขลา ไม่ รู้ ความจริ ง
ไม่เห็นความดี ของเขามักเห็นผิดพลาดไป
3.4ภยาคติ คือความลําเอี ยงเพราะกลัวอาจจะกลัวเพราะเขามีเงินทองมี อํานาจมี
ญาติพี่ น้องใหญ่โตกว้างขวางในสังคม (พระธรรมปิ ฎก (ป.อ. ปยุตฺโต), 2545)
4. อิทธิ บาท
อิทธิ บาทคือคุณเครื่ องให้ถึงความสําเร็ จ, คุณธรรมที่นําไปสู่ความสําเร็ จแห่งผลที่
มุ่งหมายมี 4ประการคือ
4.1ฉันทะความพอใจคือความต้องการที่จะทํา ใฝ่ ใจรักจะทําสิ่ งนั้ นอยู่ เสมอและ
ปรารถนาจะทําให้ได้ผลดียิ่งๆขึ้นไป
4.2 วิริ ยะ ความเพี ยร คือ ขยันหมั่นประกอบสิ่ งนั้ นด้วยความพยายาม เข้มแข็ง
อดทน เอาธุ ระไม่ท้อถอย
4.3จิตตะความคิ ดมุ่งไปคือตั้ งจิตรับรู้ในสิ่ งที่ทําและทําสิ่ งนั้ นด้วยความคิดเอาจิต
ฝักใฝ่ ไม่ปล่ อยใจให้ฟุ้ งซ่านเลื่อนลอยไปอุทิศตัวอุทิศใจให้ แก่สิ่ งที่กระทํา
4.4มังสา ความไตร่ ตรองคือทดลองหมั่นใช้ปัญญาพิจารณาใคร่ ครวญตรวจตรา
หาเหตุผลและข้อยิ่งหย่อนในสิ่ งที่ ทํานั้ นมี การวางแผน วัดผลคิดค้นวิธีแก้ไขปรั บปรุ ง เป็ นต้น
(พระธรรมปิ ฎก (ป.อ. ปยุตฺ โต), 2545)
5. สัปปุ ริสธรรม
สัปปุริ สธรรมคือธรรมของสัตบุรุ ษธรรมที่ทําให้เป็ นสั ตบุรุ ษคุณสมบัติของคนดี
ธรรมของผู้นําที่ดี มี 7ประการคือ
5.1ธัมมัญญุตาความรู้ จักธรรมรู ้หลักหรื อรู้จักเหตุ คือรู้ หลักความจริ ง รู ้ หลักการ
รู้ หลักเกณฑ์ รู้ กฎแห่ งธรรมดา รู้ กฎเกณฑ์แห่ งเหตุ ผล และรู้ หลักการที่ จะทําให้ เกิ ดผล เช่ น
พระมหากษัตริ ย์ทรงทราบว่าหลักการปกครองตามราชประเพณี เป็ นอย่างไรมีอะไรบ้าง รู้ว่าจะต้อง
กระทําตามหลักการข้อนี้ ๆจึงจะให้เกิดผลที่ ต้องการหรื อบรรลุจุดหมายอันนั้ นๆ
5.2อัตถัญญุตา ความรู ้จักอรรถ รู้ ความมุ่งหมายหรื อรู ้ จักผลคือ รู ้ความหมาย รู้
ความมุ่ งหมาย รู้ ประโยชน์ที่ประสงค์ รู้ จักผลที่ จะเกิ ดขึ้ นสืบเนื่ องจากการกระทําหรื อความเป็ นไป
ตามหลัก เช่ น รู ้หลักธรรมนั้ นๆมี ความมุ่งหมายอย่ างไรหรื อพึงปฏิบัติ เพื่ อประสงค์ประโยชน์
อะไรการที่ตนกระทําอยู่มีความมุ่งหมายอย่างไร เมื่ อทําไปแล้วจะบังเกิดผลอะไรบ้าง
5.3อัตตัญญุตา ความรู ้จักตนคือ รู้ว่า เรานั้ น ว่าโดยฐานะภาวะ เพศกําลังความรู ้
ความสามารถความถนัดและคุณธรรม เป็ นต้นบัดนี้ เท่ าไรอย่างไร แล้วประพฤติ ให้เหมาะสม
และรู้ ที่จะแก้ไขปรับปรุ งต่ อไป