74
ตามแนวคิ
ดที่
มุ
งอรรถประโยชน
ของผู
รั
บสาร (Uses andGratificationApproach) เป
น
แนวคิ
ดที่
คํ
านึ
งถึ
งความต
องการของประชาชนผู
รั
บสาร ซึ่
งส
งอิ
ทธิ
พลถึ
งการนํ
าเสนอข
าวสาร
แนวคิ
ดนี้
สื่
อมวลชนจํ
าต
องกํ
าหนดบทบาทและภารกิ
จของตนเพื่
อตอบสนองความต
องการของ
ประชาชนผู
รั
บสาร ซึ่
งเป
นป
จจั
ยที่
ก
อให
เกิ
ดเป
นหน
าที่
พื้
นฐานที่
มี
ต
อสั
งคมของสื่
อมวลชนใน 5
ด
านสํ
าคั
ญได
แก
1)
ด
านสารสนเทศ (Information)
ในเรื่
องที่
เกี่
ยวกั
บเหตุ
การณ
สภาพ เงื่
อนไข
สถานการณ
ของโลกและสั
งคมความเกี่
ยวข
องเชื่
อมโยงของอํ
านาจต
าง ๆการเผยแพร
นวั
ตกรรม
คุ
ณภาพชี
วิ
ต
2)
ด
านความสั
มพั
นธ
เกี่
ยวโยงในสั
งคม (Correlation)
โดยการอธิ
บาย ตี
ความ
เสนอแนะ วิ
จารณ
ในเรื่
องที่
เกี่
ยวกั
บเหตุ
การณ
สถานการณ
ข
าวสารต
าง ๆ ให
การสนั
บสนุ
นต
อ
องค
การต
างๆภายใต
บรรทั
ดฐานและศี
ลธรรมของสั
งคมมี
การอบรมศี
ลธรรมอั
นดี
เป
นตั
วเชื่
อมร
อย
กิ
จกรรมต
างๆ ในสั
งคมชุ
มชนสร
างความสามั
คคี
สร
างประชามติ
จั
ดลํ
าดั
บความสํ
าคั
ญทางชนชั้
น
และสถานการณ
ต
างๆ
3)
ด
านความต
อเนื่
อง (Continuity) ทางวั
ฒนธรรม ให
เกิ
ดการยอมรั
บวั
ฒนธรรมย
อยที่
แตกต
างและพั
ฒนาวั
ฒนธรรมใหม
ที่
ดี
ส
งเสริ
มการรั
กษาค
านิ
ยมที่
ดี
4)
ด
านความบั
นเทิ
ง (Entertainment) ความสนุ
กสนาน เป
นการผ
อนคลายความตึ
ง
เครี
ยดต
างๆ
5)
ด
านการเคลื่
อนไหวผลั
กดั
นทางวั
ฒนธรรม (Mobilization)
โดยการณรงค
ใน
รู
ปแบบต
างๆ
สรุ
ปได
ว
าสื่
อมวลชนย
อมต
องดํ
ารงซึ่
งเสรี
ภาพในการนํ
าเสนอข
าวสารตามแนวคิ
ดอิ
สร
นิ
ยม (Libertarianism) โดยปราศจากการครอบงํ
าทางการเมื
องหรื
อทางธุ
รกิ
จแม
การทํ
าหน
าที่
ของ
สื่
อมวลชนจะเป
นเครื่
องแสวงหาสั
จจะของสั
งคม เป
นตลาดเสรี
ของความคิ
ดอ
านแต
ก็
มิ
ใช
เครื่
องมื
อ
การแสดงออกของบุ
คคลใดบุ
คคลหนึ่
ง เสรี
ภาพในการทํ
าหน
าที่
จึ
งควรมี
ขอบเขตที่
ไม
ล
วงไปเป
น
ความมี
อภิ
สิ
ทธิ์
(PrivilegedFunction) จนกลายเป
นอํ
านาจที่
เหนื
อกว
าบุ
คคลธรรมดาทั่
วไป
1.6 บทบาทสื่
อมวลชนต
อความรั
บผิ
ดชอบต
อสั
งคม
นอกจากเสรี
ภาพตามแนวคิ
ดอิ
สรนิ
ยมขณะเดี
ยวกั
นสื่
อมวลชนก็
ต
องมี
ความรั
บผิ
ดชอบ
ต
อสั
งคม (Social Responsibility) ควบคู
กั
นไปด
วย ความรั
บผิ
ดชอบต
อสั
งคมของสื่
อมวลชน
สามารถพั
ฒนาให
เกิ
ดขึ้
นได
จากภายในตั
วเอง (Inside-Out) และเกิ
ดจากการที่
สาธารณชนหรื
อสั
งคม
ภายนอก (Outside-In) เข
าไปตรวจสอบการทํ
างานเพื่
อให
เป
นไปตามบทบาทหน
าที่
ที่
มี
ต
อสั
งคม