nt138 - page 74

65
ในทางเมื องเหนือเป็ นอันมากพระองค์ทรงเป็ นอัครศาสนูปถัมภกในการสั งคายนาพระไตรปิ ฎกครั้ ง
ที่ 8 การฟื้ นฟูพุทธศิ ลปะในรัชสมัยพระเจ้าติโลกราชนี้ เห็นได้ว่า พระองค์ทรงนิยมพุทธศิ ลป์
แบบเดิ มคือพุทธศิ ลปะที่มีอิทธิ พลปาละนั่นเอง เราอาจกล่าวได้ว่า รั ชสมัยของพระองค์นั้ นเป็ น
RENAISSSANCEศิลปกรรมทางเมืองเหนื อ
ลักษณะพระธาตุ เจดีย์เป็ นต้นว่า พระธาตุเจดี ย์วัดเจ็ดยอด หรือพระธาตุเจดีย์วัดเจดีย์หลวงที่
เมืองเชี ยงใหม่นั้ น ก็ได้แบบอย่างมาแต่ ประเทศอินเดี ย โดยพระองค์ส่ งนายช่างไปถ่ายแบบมาทําขึ้ น
ฉะนั้ น ย่อมไม่ เป็ นปั ญหาเลยว่า ทําไมพระธาตุเจดีย์วัดพระเจ้าล้านทองจึงมีพระเจดี ย์ขนาดเล็ก
ประจํามุมทั้ง 4 รวมเป็ น 5 องค์กับทั้ งเจดีย์ที่อยู่ตรงกลาง การฟื้ นฟูศิลปะในสมัยพระเจ้าติโลกราช
นั้น มิ ใช่มีเฉพาะเพียงแต่โบราณสถานอย่ างเดียวก็หาไม่ ในเรื่ องของพระพุทธรูปเองเราก็ จะพบเห็น
พระพุทธรู ปที่นั่งขัดสมาธิ เพชร ชายจีวรนั้ นเหนื อพระถัน พระรัศมีเป็ นต่อมกลมหรื อดอกบัวตู ม
และฐานก็เป็ นบัวควํ่าบัวหงายมีเกสรรองรับ ซึ่ งลักษณะแบบนี้ ก็ คืออิทธิ พลศิลปะแบบปาละอันมีอยู่
แต่เดิ มนั่นเอง แต่พร้อมกันนั้ นลักษณะของความเป็ นพุทธศาสนาลัทธิ ลังกาวงศ์อันสื บต่อมาจากกรุ ง
สุ โขทัย ก็มิได้ศูนย์หายสลายตัวไปแต่อย่างใดเลยยังคงมีความเจริ ญควบคู่กันไปเช่นกัน
นับตั้ งพุทธศตวรรษที่ 22 เป็ นต้นไป พระธาตุเจดีย์ในเมืองเชี ยงแสนมีความเปลี่ ยนแปลง
รูปทรงไปสู ่ความยุ่งยากมากขึ้นทั้ งนี้ อาจะเป็ นการสื บเนื่องมาจากสาเหตุ 2ประการคือความก้าวไป
อย่างไม่หยุดยั้งของช่ างศิลปะ ที่ จะผลิตศิ ลปะอันเป็ นผลงานของตนออกมาให้วิจิตรพิ สดารยิ่งขึ้ น
ฉะนั้ นจึงทําให้พระธาตุเจดี ย์มีองค์ประกอบของเส้นในทางสถาปั ตยกรรมยุ่งยากยิ่งขึ้น อีกประการ
หนึ่ งอาจเป็ นไปได้ว่าในระยะนี้ ทางเมืองเหนื อได้ตกอยู่ในอํานาจของพม่า การได้รั บอิทธิ พล
ภายนอกเข้ามาสู่ ในฝี มือช่ างของตนนั้ นทําให้มีการเปลี่ยนแปลงไปก็ได้
ด้วยเหตุทั้งสอประการนี้ เองทําให้เราอาจจะกล่าวได้ว่าศิลปกรรมในเมืองเชี ยงแสนราวพุทธ
ศตวรรษที่ 22 ล่วงมานั้ น ปราศจากความเป็ นเอกเทศในความเป็ นตัวของตัวเอง หรื อว่าปราศจาก
ความเป็ นอิสระ พระธาตุเจดี ย์อันเป็ นประจักษ์พยานต่อผลงานทํานองนี้ ก็คือพระธาตุ เจดีย์วัดผ้าขาว
ป้ านและพระธาตุเจดีย์วัดพระยืน เป็ นต้นบางทีอาจจะเป็ นพระธาตุ เจดีย์จอมกิตติด้วยก็ได้
สถาปั ตยกรรมร่วมสมั ย
บ้ านดํ าของอาจารย์ถวัลย์ ดัชนี
บรรยากาศร่ มเย็นสบายบริ เวณบ้านประกอบไปด้วยบ้าน36หลังที่มีลักษณะแตกต่างกัน
ไปเป็ นกลุ่มบ้านทุกหลังล้วนทาด้วยสีดําซึ่ งเป็ นที่มาของคําว่าบ้านดํา ในบ้านแต่ละหลังจะประดับ
ด้วยไม้แกะสลักที่ มีลวดลายงดงามวิ จิตรยิ่งนอกจากไม้แกะสลักแล้วยังประดับด้วยเขาสัตว์ เช่ น เขา
ควาย เขากวางและยังมีกระดูกสัตว์ เช่นกระดูกช้าง