nt138 - page 22

13
โรงสี จึงหันมาสี ข้าวกข6 ให้มีลักษณะเมล็ดเป็ นข้าวเหนียวเขี้ ยวงูแทนพันธุ ์ดั้งเดิมจึ งค่อยๆหายไป
จากผืนนา จะมีอยู่ก็แต่ ชื่อข้าวทางการค้าเท่ านั้ น
ปี พ.ศ.2548ศูนย์วิจัยข้าวเชียงรายได้ปรั บปรุงพันธุ์ข้าวเหนียวเขี้ ยวงู โดยนําเมล็ดพันธุ ์มา
จากศูนย์ปฎิบัติการและเก็บเมล็ดเชื้อพันธุ์ข้าวแห่ งชาติ (GermplasmBank) มาทําการคัดเลื อกเพื่อให้
ได้สายพันธุ ์บริ สุ ทธิ์ ข้าวเหนี ยวเขี้ ยวงูที่ได้นี้ จะเป็ นข้าวพื้นเมืองดั้ งเดิมที่กลับมาเป็ นทางเลื อกใหม่
ให้กับชาวนา โรงสี ผู ้แปรรูปและผู ้ บริ โภค
ข้าวเหนี ยวเขี้ยวงู เป็ นข้าวไวต่อช่วงแสงออกดอกประมาณปลายเดื อนตุลาคมสูงประมาณ
150 เซนติเมตรต้นแข็งคอรวงยาวระแง้ห่ าง รวงเล็ก เมล็ดเล็กเรี ยวยาวมีแหล่งเพาะปลูกมาก
บริ เวณอําเภอแม่จันจังหวัดเชี ยงราย
ลักษณะเด่นของข้าวเหนียวเขี้ยวงู คือ เมื่อนึ่ งแล้วมี ลักษณะเมล็ดเรียวยาว เป็ นมันวาวนุ่ม
และมีกลิ่นหอมกระทั่ง ร้ านก.พานิช ซึ่ งเป็ นร้านจําหน่ายข้าวเหนี ยวมะม่วงเก่าแก่ ซึ่ งเปิ ดขายมา
ตั้งแต่ ปี พ.ศ.2472ตรงแพร่ งภูธรจังหวัดกรุ งเทพมหานครยังเลือกใช้แต่ ข้าวเหนี ยวเขี้ ยวงูจาก
อําเภอแม่จันเท่านั้ น เพราะไม่มีข้าวเจ้าเจือปนและข้าวพันธุ ์นี้ ยังมีเมล็ดข้าวที่เรี ยวเล็ กทําให้เมื่อมูล
ออกมาดู น่ากิน เมล็ดข้าวมันวาว เหนี ยวนุ่ม เป็ นที่ถูกอกถู กใจลูกค้ามาอย่างยาวนาน
ข้ าวเจ้ าหอมแม่จั น
เป็ นข้าวที่มีแหล่งผลิตที่อําเภอแม่จัน เป็ นพันธุ ์ที่มีชื่อเสี ยงของจังหวัดเชี ยงรายและประเทศ
ไทย เพราะเป็ นข้าวที่ มีความนุ่มหอมชวนรั บประทานจัดเป็ นข้าวอันดับหนึ่ งของประเทศไทย
ข้าวเจ้าหอมแม่จันนี้ มีผู ้ นํามาปลูกที่ อําเภอแม่จันก่อนที่อื่น เป็ นพันธุ ์ข้าวชนิดใดไม่ปรากฏ
แน่ชัดต่อมาข้าวพันธุ์นี้ ได้กลายสภาพมาเป็ นข้าวเจ้าที่ดี คื อมีเมล็ดยาวมี กลิ่นหอม เนื้ อนุ่ มโดย
ผู ้ เชี่ยวชาญตั้งข้อสังเกตว่า เนื่ องจากบริเวณพื้นที่ ที่ปลูกเป็ นที่ลุ่ มผืนดินมีความอุดมสมบูรณ์ และ
บริ เวณใกล้เคียงกันมีการปลูกข้าวเหนี ยวเขี้ ยวงูจํานวนมากจึงอาจเกิ ดการผสมเกสรระหว่างข้าว
เหนี ยวกับข้าวเจ้าผลผลิตที่ออกมาจึงเป็ นข้าวเจ้าพันธุ ์ดีเนื้อนุ่ มกระเดียดไปทางข้าวเหนี ยว
ข้าวเจ้าหอมแม่จันถือเป็ นพืชเศรษฐกิจที่สร้ างชื่อและทํารายได้ให้กับเกษตรกรในพื้นที่ เป็ น
อย่างมากชาวเชียงรายรู ้สึ กภาคภู มิใจที่มีพันธุ ์ข้าวอันเลื่องชื่อนี้
ข้อมูลจาก
สมุดข้าวไทย (ปี พ.ศ.2550) กรมการข้าวกระทรวงเกษตรและสหกรณ์