ne190 - page 23

๒๓
ทุ กครั้ งที่ มีการเซ่ นไหว้เป็ นประจําทุ กฤดูกาลแล้วจะเกิดแต่ ความสุ ขไปทั่วผู ้ ที่ เจ็บไข้ได้ป่ วยก็หาย ข้าว
กล้าในนาก็ อุ ดมสมบูรณ์ ดีและการที่ มีคติความเชื่ อดังกล่ าวนี้ ก็ ทําให้เกิ ดประเพณี พิ ธีกรรมที่ เกี่ยวกั บผี
หลายลักษณะและพิธีบูชาผี ฟ้ าก็เป็ นอีกพิ ธีหนึ่ ง
ผี ฟ้ า หรื อ ผีแถนนั้ นชาวบ้ านหนองตาไก้ ตําบลสีแก้ว อําเภอเมืองร้ อยเอ็ดมี ความเชื่อว่ าเป็ น
เทวดามากกว่าเป็ นผี ผีฟ้ าจึ งเป็ นผีที่ อยู่ระดับสู งกว่าผี ชนิดอื่นๆส่วนแถนนั้ นมีความเชื่ อว่าเป็ นคําเรี ยก
รวมถึงเทวดา และแถนที่ ใหญ่ ที่สุ ดคือ "แถนหลวง" ซึ่ งเชื่อว่ าเป็ นพระอิ นทร์ ผี ฟ้ าหรื อผีแถนนั้ นแต่ ละ
พื้ นที่มีการเรี ยกที่แตกต่ างกันไป และมีความเชื่ อว่า "ผี ฟ้ า" นั้ นสามารถที่ จะดับยุ คเข็ญหรื อทําลายล้าง
อุ ปสรรคทั้ งปวงได้และสามารถที่ จะช่ วยเหลื อมนุ ษย์ที่ เดื อดร้อนได้ การที่มนุ ษย์เกิ ดการเจ็บป่ วยนั้ น
เนื่องจากไปละเมิ ดต่อผี การละเมิดต่อบรรพบุรุษการรั กษาต้องมีการเชิ ญผีฟ้ ามาสิ งสถิ ตอยู่ในร่างของคน
ทรงเรี ยกว่า "ผีฟ้ านางเทียน" ในการรําผีฟ้ าของชาวชาวบ้านหนองตาไก้ ตําบลสีแก้วอําเภอเมืองร้อยเอ็ด
จังหวัดรอยเอ็ ดนั้ นมี องค์ประกอบทั้งหมด๔ส่ วนคือหมอรําผีฟ้ าหมอแคนผู ้ ป่ วยและเครื่ องคายหมอ
รําผีฟ้ า จะเป็ นผู ้ หญิงที่ มีอายุหรื อบางท้องถิ่นจะเป็ นผู ้ หญิงสาว โดยเฉพาะและจะต้องสืบเชื ้อสายมาจาก
กลุ่มหมอลําผีเท่านั้ นแต่ที่ จริ งผีฟ้ าสามารถสิ งได้ ทั้งหญิ งชายและเด็ก โดยไม่ จํากัดอายุ หมอแคน (หมอ
ม้า) จะต้องเป็ นผู ้ ที่ มีประสบการณ์ ในการเป่ าแคนมาเป็ นอย่างดี เพราะในการประกอบพิ ธีจะต้ องใช้
เวลานานจะต้องมีการเป่ าอยู่ตลอดเวลาส่ วนผู ้ ป่ วยนั้ นจะต้องแต่งกายตามที่ได้ กําหนดไว้ คื อมีผ้าไหม
หรื อผ้าขาวม้าพาดบ่ามีดอกมะละกอซึ่ งตัดร้อยเป็ นพวงทัดหู ผู ้ป่ วยนั้ นสามารถที่จะฟ้ อนรํ ากับหมอลําได้
และสิ่ งที่ สําคัญอีกอย่างคือ เครื่ องคาย เป็ นสิ่ งที่ อัญเชิญครู อาจารย์ผู ้ที่ล่ วงลับไปแล้วมาช่วยเหลื อ รั กษา
ผู ้ป่ วย ในการรําผี ฟ้ านั้ นจะมีความแตกต่างกันตามแต่ละท้องถิ่น เมื่ อครูบาเก่ าเข้าสิ งร่ าง ผู้ทําพิธีจะต้อง
สวมผ้าซิ่นทับผ้าที่สวมอยู่ (กรณี ที่ผู ้ ป่ วยเป็ นชาย)หรื อถ้าผู ้ ป่ วยเป็ นผู้ หญิงครู บาจะสวมผ้าแพรหรื อผ้าฝ้ าย
โดยสวมทับผ้านุ่ งเดิ มซึ่ งจะจัดไว้อยู่ใกล้เครื่ องคาย ในการรั กษาทุกคนจะต้องฟ้ อนรํา กันทุ กคน และ
ขึ้ นอยู่กับผู้ป่ วยถ้าผู ้ ป่ วยต้องการดูการฟ้ อนรําก็ จะทําหน้าที่ต่ อไปแต่ถ้าไม่ต้องการครูบาก็ จะนําเครื่ อง
คายขึ้ นไปเก็บบนหิ้งและจะมาร่ วมกันรับประทานอาหาร
ความเชื่ อของชาวบ้านหนองตาไก้ ตําบลสี แก้ว อําเภอเมื องร้อยเอ็ด เชื่ อว่ าผีฟ้ าสามารถที่ จะ
กําหนดการเกิ ดการตายของมนุษย์ได้ การที่มนุษย์ตายไปขวัญจะออกจากร่างเพื่อไปพบบรรพชนแต่ขวัญ
จะไม่แตกดับเหมื อนร่าง เป็ นเพียงการจากไปของร่ างแต่ วิญญาณยังคงอยู่กับผู้มีชี วิตสาเหตุที่มีการฟ้ อน
รํากันนั้ นก็เพื่ อเป็ นการทําให้คนไข้มีพลังจิตในการต่อสู ้กับการเจ็บป่ วย มี อารมณ์ผ่ อนคลาย ความตึง
เครี ยดจิตใจปลอดโปร่งไร้วิตกกังวลและสร้ างจิตสํานึกด้านความกตัญญู เป็ นคตินิยมของวัฒนธรรมไทย
ซึ่ งได้สื บทอดต่อกันมาจนกลายเป็ นประเพณี จะเห็นว่าผีฟ้ านั้ นเป็ นสิ่งที่ ยึดเหนี่ยวจิตใจมนุ ษย์ โดยมี คติ
เตือนใจว่ า "คนไม่เห็นผีเห็ น"สําหรับทุ กวันนี้ การรําผีฟ้ าดูจะเสื่ อมคลายลงไป เพราะความเจริ ญทางด้าน
การแพทย์ วิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยี แต่ สําหรับชาวบ้านหนองตาไก้ ตําบลสีแก้วอําเภอเมืองร้อยเอ็ด
การกระทําพิ ธีกรรมเกี่ ยวกับผีฟ้ า ไม่ใช่ เป็ นสิ่ งงมงายเหลวไหลหรื อไร้สาระสิ้ นเชิ งเสี ยทีเดี ยว เชื่ อว่าผีมี