ne190 - page 29

๒๙
๑. สิ่ วเล็ก จะใช้สํ าหรับสั บลิ้นแคน โดยการตอกสกัดแผ่นโลหะออกมาจากแผ่นหลาบโลหะ
ให้ขาดเป็ นเส้นเล็ก ๆ แล้วสกัดให้เป็ นลิ้น
๒. สิ่ วใหญ่ ใช้สําหรับเจาะเต้าแคนที่กลึงจนกลมเป็ นรู ปแล้ว โดยจะเจาะตรงกลางเต้าเป็ นรู
ทะลุให้ เป็ นรู ปสี่เหลี่ยมผืนผ้าสําหรับเสี ยบลูกแคน
๓. มีดตอก จะเป็ นมีดปลายแหลมและคมแข็ง ตัวมีดมี ลักษณะคล้ายใบไม้ครึ่ งซี ก ต่อด้ามให้
ยาวเพื่อความสะดวกในการจับ ใช้สําหรั บตัดไม้กู่แคน เจาะรู เต้า รูแพ รู ลิ้น ขูดแต่งเต้าแคนและขูดแต่ง
ลิ้นแคน เป็ นต้น ซึ่ งมีดตอกนี้ จะมีหลายขนาดต่าง ๆ กันตามประเภทของการใช้งาน
๔. ค้อนเล็ก เป็ นค้อนตอกตะปู เพียงแต่ มีขนาดเล็กใช้สําหรับตีแผ่นโลหะที่สกัดออกมา เพื่อ
รี ดให้บางจนได้ที่แล้วจึงสกัดเป็ นลิ้ นอีกที หนึ่ ง
๕. ทั่ ง เหมื อนกับทั่งเหล็กที่ ใช้รองตี เหล็กทั่ว ๆ ไปแต่เป็ นทั่งขนาดเล็ก ใช้สําหรั บรองตี แผ่น
โลหะที่สกัดออกมาทําลิ้นแคน
๖. กระดูกช้าง เป็ นอุปกรณ์ที่ ใช้สําหรั บรองสับหรื อสกัดแผ่นโลหะออกมาเป็ นเส้นเล็ก ๆ เพื่อ
ทําลิ้นแคน เหตุที่ต้องใช้กระดูกช้างสกัดแผ่นโลหะ เพราะกระดูกช้างมี ความแข็งแรงและได้ลิ ้นแคนที่มี
คุ ณภาพ นอกจากนี้ เวลาตอกสกัดลิ้ นแคนทะลุ ลงไปถึงกระดู กช้าง คมสิ่ วก็ ไม่เสี ยกลับทําให้สิ่ วคม
เนื่องจากกระดู กช้างเหนี ยวกว่ากระดู กสัตว์ชนิดอื่ น หากใช้กระดู กสัตว์ชนิ ดอื่นหรื อวัสดุ อย่างอื่ นแทน
กระดูกช้างจะทําให้คมสิ่วเสี ยและได้ลิ้ นแคนที่คุณภาพไม่ ดี
๗. ไม้แซ้น เป็ นแผ่นโลหะทําด้วยทองเหลื องบาง ๆ แบน ๆ เล็กคล้ายหลาบโลหะใช้ สําหรับ
รองเพื่องัดให้ลิ้ นแคนกระดกขึ้น ทําให้สะดวกในการขู ดแต่งลิ ้นแคน
๘. เหล็กซี เป็ นเหล็กปลายแหลมและยาวพอที่จะแทงทะลุปล้องแคน มีสองขนาด คือ เหล็ก
ซีอันเล็กกับเหล็ กซี อันใหญ่ อันเล็กใช้สําหรับเจาะรู นับที่ใช้นิ้ วมื อกดบิดเวลาที่ เป่ า เหล็กซี อันใหญ่ใช้
สําหรับทะลุปล้องแคน โดยนําเหล็กซี ไปลนไฟให้ร้อนจัดแล้วจึงนํามาแทงทะลุ ปล้องแคน ถ้าไม่ทะลุ
ปล้องแคนก่อนที่จะตัดไม้กู ่แคนเมื่อนําไปลนไฟจะเกิดการขยายตัว ไม้กู่แคนจะระเบิดทําให้เสี ย
๙. ไม้มือลิ ง เป็ นไม้เนื้อแข็ง รู ปร่ างแอ่นงอนมีตาไม้ไผ่เป็ นข้อที่ ปลายข้างหนึ่ ง
ใช้สําหรั บตัดลูกแคนที่ ลนไฟให้ตรง โดยสอดลูกแคนเข้าไปในข้อไม้ไผ่
๑๐. ปูนขาว ใช้ทาลิ้นแคนเมื่ อนําลิ้ นแคนไปเสียบติ ดกับลูกแคน เพื่ อไม่ให้ลมลอดผ่านไปยัง
ส่ วนอื่น ๆ นอกจากผ่านเฉพาะลิ้ นแคนเท่านั้ นในขณะที่เป่ า ดังนั้ นจึงต้องทาปูนขาวยาร่ องระหว่างลูก
แคนกับลิ ้นแคนให้สนิ ท
๑๑. ไม้ซา เป็ นไม้ไผ่ชนิ ดหยาบ ได้แก่ ไม้ซาง ใช้สําหรั บขัดแต่งลิ้นแคนให้ เกลี้ ยงเกลา
เรี ยบร้อย เพื่ อให้เกิดความสั่นสะเทือนดี
๑๒. เถาย่านาง เป็ นไม้เถาชนิ ดหนึ่ งที่มีความเหนี ยวและคงทน ใช้มัดยึดลูกแคนให้
ติ ดกันเป็ นระเบียบเกิดความสวยงามมากกว่าใช้เชือกทั่วๆไป และยังคงทนกว่า