untitled - page 39

๒๙
สําหรับในประเทศไทยนั้นยังไมไดมีการกําหนดขอบเขตของ CE หรือ CI
อยางชั ดเจน อยางไรก็ ตาม สภาพัฒนก็ ไดพยายามจัดกลุ มของ CI ตามลักษณะของบัญชีรายได
ประชาชาติ โดยแบงออกเปน๙ กลุ มไดแก
๑) งานฝมื อและหัตถกรรม (Crafts)
๒) งานออกแบบ (Design)
๓) แฟชั่น (Fashion)
๔) ภาพยนตรและวิดีโอ (Film& Video)
๕) การกระจายเสียง (Broadcasting)
๖) ศิลปะการแสดง (Performing Arts)
๗) ธุรกิจโฆษณา (Advertising)
๘) ธุรกิจการพิมพ (Publishing)
๙) สถาปตยกรรม (Architecture)
๒.๔.๗ ทฤษฏีเกี่ยวกั บภูมิป ญญาทองถิ่น
คํ าว า “วัฒนธรรม” บางครั้งก็มั กจะรี ยกวา “ภูมิ ป ญญา” คํ าวา “ภู มิ ”
แปลวาแผ นดิน ป ญญาที่ติดแผนดินจึงมีความหมายวา “ในแผนดินหรื อสิ่งแวดล อมแตละแหงซึ่ ง
ไม เหมือนกัน มนุษย ตองสร างปญญาที่เหมาะสมที่ จะอยูไดในภูมิ หรื อสิ่งแวดลอมนั้น ๆซึ่งก็คื อ
ความหลากหลายทางวั ฒนธรรม ซึ่งก็มี บางส วน เรี ยกวา “ภู มิ ปญญาชาวบ าน” ซึ่งหมายถึง
วั ฒนธรรมราษฎร ส วนอีกคํ าหนึ่ งที่ มี การกล าวถึงก็ คื อคํ าว า “ความรูดั้ งเดิ ม (Traditional
Knowledge) เพราะมีและถายทอดกันมานานแตดั้งเดิ ม๒๔
อยางไรก็ตามภู มิปญญาก็ไดสะทอนใหเห็นถึงลักษณะของความสัมพันธ ที่เกิดขึ้ น
๓ ลั กษณะคือ ความสั มพั นธระหว างคนกั บโลก คนกั บสิ่งแวดลอม พื ช สั ตว ธรรมชาติ
ความสัมพันธระหวางงานอื่น ๆ ที่อยู รวมกันในสังคมและชุมชน และความสั มพันธกั บสิ่งศั กดิ์สิทธิ์
สิ่งเหนื อธรรมชาติ สิ่งที่ ไมสามารถสัมผั สได ซึ่ งความสั มพันธ ทั้ ง๓ ลักษณะนี้ คือวิ ถีชี วิ ตของ
ชาวบานที่ สะทอนออกมาให เห็ นถึงภูมิ ปญญาในการดํ าเนินชีวิ ตอย างมีเอกภาพ ๒๕ ซึ่ งสามารถ
จันทรสูรย กลาววา องคความรู ทั้งหมดที่ชาวบานคิดไดเองเพื่อนํ ามาใชในการแกปญหาถื อวาเปน
การใชสติ ปญญาทั้งในเชิงกวางและลึ กที่ชาวบานสามารถคิดไดเองและทํ าไดเอง๒๖
๒.๔.๗.๑ ความหมายของภูมิปญญาทองถิ่น
คํ าว า “ภู มิ ป ญญา” หมายถึ ง ความรู ความคิ ด ความเชื่ อ
ความสามารถ ความจัดเจนที่กลุมชนได จากประสบการณที่สั่งสมไว ในการปรับตัวและการดํารงชีพ
ในระบบนิเวศนหรือสภาพแวดลอมทางธรรมชาติและสิ่งแวดล อมทางสังคม-วัฒนธรรมที่ไดมี การ
๒๔ ประเวศ วะสี. (๒๕๔๙) การพัฒนาต องเอาวัฒนธรรมเปนตัวตั้ง. ในเอกสารประกอบการสัมมนาทางวิ ชาการ เรื่อง
ศูนย วิจัยวัฒนธรรมร วมภูมิภาคเพื่อการพัฒนาประเทศในเชิงมนุษยศาสตร : ความสัมพันธทางวัฒนธรรมในประเทศไทยเพื่อจัดทํา
แผนที่วัฒนธรรม ๔ ภู มิภาค. วันที่ ๒-๓ มิถุ นายน๒๕๔๙ณ โรงแรมมิราเคิล แกรนด คอนเวนชั่น กรุงเทพฯ (เอกสารอภิ นันทนาการ
จากสํานักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแหงชาติ).
๒๕ ประพันธ ภักดีกุล และคณะ. (๒๕๔๙). รูปแบบและปจจั ยในการเสริมสรางความเขมแข็ งของชุมชนดวยศักยภาพและ
ภูปญญาทองถิ่นเพื่อการพัฒนาอยางยั่งยื น. กรุงเทพฯ : ไอเดียสแควร, หน า ๙.
๒๖ ณัฐยา ทิพรัตน. (๒๕๔๓). ภูมิปญญาไทยกับการพัฒนา. ใน แนวโนมศิลปศึ กษารวมสมั ยใหม. ศูนยตํ าราและเอกสาร
ทางวิชาการ คณะครุศาสตร จุฬาลงกรณมหาวิทยาลัย, หน า ๖๔.