untitled - page 34

๒๔
ความสัมพันธพื้นฐานระหวางสัญลักษณนั้น ๆ กั บตัวอางถึง กลาวคือ เปนการให ความหมายกับ
สิ่งที่กลาวถึงโดยตรง เปนความหมายที่ มี ลักษณะเปนสากล (Universal) เปนความหมายเดี ยว
สําหรับทุกคน และเปนภาวะวิสัย (Objective) คือ การอ างอิงขึ้ นมาโดยไมมี การประเมินคุณค า
จากตัวผูใชความหมายและปราศจากความโนมเอี ยงในคานิ ยมใดคานิ ยมหนึ่ง เชน “บาน” เปน
ตั วใหความหมาย (Signifier)ที่ ทุกคนเข าใจตรงกัน เช นเดียวกั บความหมายนัยประหวั ด
(Connotative Meaning) ที่ เปนความหมายทางสั งคม ซึ่ งความหมายในขั้ นนี้ ก็ อาจที่ จะ
แปรเปลี่ยนไปตามวัฒนธรรมของการรับสารในแตละบริบทของสั งคม อยางไรก็ตามความหมาย
ทางสังคมนั้ นจะเกิดขึ้ นไดจากการกํ าหนดรูปแบบของตัวหมายหรือตัวให ความหมาย (Signifier)
ดังนี้
๑) การควบคุมความหมายทางสังคมจะกระทําไดโดยเปลี่ ยนตัวหมาย /
ตัวใหความหมาย แต คงตัวหมายถึง / ตัวคิดนามธรรม (Signifier) เชนมี การใช คําว า “บาน” กับ
“คฤหาสน” ในการโฆษณาโครงการที่อยูอาศัยจะให ความรูสึ กและความหมายที่แตกตางกั น การ
สรางความหมายทางสั งคมจึงอยูที่การเลือกและการจัดลี ลาตัวสัญลักษณ สําหรับการโฆษณาทาง
สื่อสิ่ งพิมพยอม หมายถึ ง องคประกอบทางอวัจนภาษาต าง ๆ(Non-Verbal Element) เชนภาพ
ประกอบ ขนาด แสง สี ฯลฯ
๒) ภาษาหรือสั ญลักษณใด ๆ ก็ตาม สามารถมีความหมายไดมากกวา
หนึ่งความหมายโดยแปรตามสภาวะทางเศรษฐกิจสังคม(Social Context) เช น พรมยังให ความ
หมายถึง ความหรูหรา โอ อา จัดเป นตัวหมายถึง/ตัวคิดนามธรรม (Signifier) ได และความหมายยัง
แปรตามยุคสมัยทางประวัติศาสตร (Historical Context)
๒.๔.๔ ทฤษฎีการรับรู
การรับรู (Perception) เป นคุณสมบัติที่ลึกลั บซับซอนของมนุษยที่ มีอยู ในมนุ ษย
ทุกคน แตคุณภาพในการรับรูของแตละคนจะมีมากบางน อยบางแตกตางกั นตามสภาวะ การรับรู
ของมนุษย นั้นจะใชประสาทสัมผั สทางตา หรือจักษุ ประสาทมากที่ สุด รองลงมาคือ หู หรื อโสต
ประสาทสวนที่เหลื อคือ ทางกาย ทางกลิ่ นและทางรสชาติ๑๗ การรับรู เกี่ยวของกับผู สรางสรรค
และผูรับผลงาน (Appreciator) ถาสภาพการรั บรูของศิลปนสงปรากฏการณที่เป นผลงานตรงกั บ
แรงผลักดั นภายในของผูชื่นชมและสังคมก็จะสงผลตอการรับรูทางสุนทรียภาพ
การรั บรูเกี่ยวของกับบริบทและสิ่ งแวดล อม ปญญาและความรู ศักยภาพการ
รับรูและรสนิยมเฉพาะบุคคล อยางไรก็ตามการรับรูทั้งที่อยู ในแบบนามธรรมหรือรูปธรรม ผูรั บก็
สามารถสรางภาพขึ้นในสมองแล วตีความหมาย พร อมกับนําเสนอด วยการพูดหรื อการเขียน
ออกมา จึงกล าวไดวา ระบบกลไกของสมองนั้นมีความมหั ศจรรยในการสรางภาพหรือปรั บภาพได
อย างหลากหลายลักษณะทั้งเชิ งจินตภาพ สัญลั กษณ แบบของอารมณความรูสึ ก เหตุผลเชิง
วิทยาศาสตร แรงกระตุนจิตใตสํานึกและรูปความคิ ด๑๘
๑๗ วิทย พิณคันเงิน. (๒๕๔๗). ศิลปะทรรศน. กรุงเทพฯ : โรงพิมพเพิ่มทรั พยการพิมพ, หนา ๑๑๙.
๑๘ วิรุณ ตั้งเจริญ. (๒๕๔๕). การรับรูและจินตภาพ. ใน การรับรูและจินตภาพ. วิรุณ ตั้งเจริญ บรรณาธิการ. กรุ งเทพฯ
: สันติ ศิริการพิมพ, หน า ๒๗-๖๑